Ezofagogastroskopia

Czym jest ezofagogastroskopia

Ezofagogastroskopia, znana również jako EGD lub gastroskopia (badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego), to procedura medyczna, podczas której lekarz specjalista – gastroenterolog – ogląda wnętrze górnej części układu trawiennego1. Nazwa tego badania pochodzi od trzech części ciała, które są badane: przełyku (esophago-), żołądka (gastro-) i dwunastnicy (duodeno-), czyli górnej części jelita cienkiego1.

Do wykonania badania wykorzystuje się specjalne narzędzie nazywane endoskopem2. To elastyczna, cienka rurka z małą kamerą i światłem na końcu. Gdy endoskop przesuwa się przez ciało, kamera przesyła obrazy na ekran komputera, dzięki czemu lekarz może dokładnie zobaczyć, co dzieje się wewnątrz organizmu1.

Ezofagogastroskopia jest jednym z najczęściej wykonywanych badań przez gastroenterologów3. Procedura może służyć zarówno do diagnozowania problemów zdrowotnych, jak i do ich leczenia. Podczas badania lekarz może także pobrać próbki tkanki do badania pod mikroskopem, co nazywamy biopsją2.

Kto potrzebuje tego badania

Lekarz może zalecić ezofagogastroskopię, gdy pacjent ma niewyjaśnione objawy, które mogą wskazywać na problemy z górną częścią układu pokarmowego1. Do typowych objawów, które są wskazaniem do tego badania, należą:

• Ból brzucha
• Nudności i wymioty
• Problemy z przełykaniem
• Uporczywy zgaga lub refluks kwasu żołądkowego
• Niewyjaśniona utrata wagi lub zmęczenie
• Wymioty z krwią lub oddawanie czarnego stolca2

Badanie to pomaga w diagnozowaniu wielu schorzeń układu trawiennego. Lekarze wykorzystują ezofagogastroskopię do wykrywania i leczenia takich problemów jak refluks żołądkowo-przełykowy (cofanie się kwasu żołądkowego do przełyku), wrzody żołądka, choroba trzewna (celiakia) i inne problemy trawienne1. Badanie może również pomóc w wykryciu stanów zapalnych, polipów, nowotworów lub wczesnych oznak raka2.

Czasami ezofagogastroskopia jest także wykonywana w celu monitorowania już istniejących chorób lub sprawdzenia, jak działa leczenie2.

Jak przebiega badanie

Ezofagogastroskopia jest zazwyczaj wykonywana w szpitalu lub w specjalistycznej pracowni endoskopowej przez wykwalifikowanego lekarza gastroenterologa2. Przed rozpoczęciem badania będą sprawdzane twoje podstawowe funkcje życiowe – oddech, tętno, ciśnienie krwi i poziom tlenu we krwi. Do różnych części ciała zostaną podłączone druty prowadzące do urządzeń, które monitorują te parametry podczas całej procedury2.

Na początku otrzymasz lek podawany do żyły, który pomoże ci się zrelaksować. Lek ten sprawi, że nie będziesz odczuwać bólu i prawdopodobnie nie zapamiętasz przebiegu badania2. W niektórych przypadkach może być również zastosowany spray znieczulający miejscowo do gardła, aby zapobiec odruchowi wymiotnemu i kaszlowi podczas wprowadzania endoskopu2.

Podczas badania będziesz leżeć na lewym boku2. Lekarz umieści w twoich ustach specjalny ochraniacz na zęby, który chroni zarówno zęby, jak i sam endoskop. Jeśli nosisz protezy zębowe, należy je zdjąć przed rozpoczęciem badania2.

Następnie lekarz delikatnie wprowadzi endoskop przez usta, dalej przez gardło, do przełyku, żołądka i dwunastnicy1. Przez endoskop może zostać wprowadzone trochę powietrza, co ułatwia lekarzowi oglądanie wnętrza2. Kamera na końcu endoskopu przesyła obrazy na ekran, dzięki czemu lekarz może dokładnie obejrzeć błonę śluzową przełyku, żołądka i górnej części dwunastnicy2.

Podczas badania lekarz może pobrać próbki tkanki do badania mikroskopowego2. Mogą być również wykonane różne zabiegi lecznicze, na przykład rozszerzenie zwężonego odcinka przełyku2.

Całe badanie trwa zazwyczaj od 5 do 20 minut2. Po zakończeniu procedury nie będziesz mógł jeść ani pić, dopóki nie wróci ci odruch połykania, aby uniknąć zadławienia2.

Jak się przygotować

Właściwe przygotowanie do ezofagogastroskopii jest bardzo ważne dla bezpieczeństwa i powodzenia badania. Główną zasadą jest niejedenie i niepicie niczego przez 6 do 12 godzin przed badaniem2. Pusty żołądek pozwala lekarzowi na lepsze obejrzenie jego wnętrza i zmniejsza ryzyko wymiotów podczas badania2.

Jeśli zażywasz leki, takie jak sukralfat (lek na wrzody) lub leki zobojętniające kwas żołądkowy, nie bierz ich w dniu badania. Te preparaty mogą utrudnić lekarzowi oglądanie górnej części układu pokarmowego2. Jeśli przyjmujesz suplementy żelaza, twój lekarz może poprosić cię o zaprzestanie ich zażywania na 7 do 14 dni przed badaniem2.

Przed badaniem powinieneś poinformować lekarza o wszystkich swoich chorobach i problemach zdrowotnych. Jest to szczególnie ważne, jeśli masz choroby serca, nowotwór lub jesteś w ciąży. Powiedz też o wszystkich alergiach, jakie masz2. Poinformuj również lekarza o wszystkich lekach, które przyjmujesz, włączając w to leki wydawane bez recepty, witaminy i suplementy ziołowe2.

Ponieważ po badaniu otrzymasz leki uspokajające, nie będziesz mógł sam prowadzić samochodu ani samodzielnie wrócić do domu. Upewnij się więc, że masz kogoś, kto cię odwiezie2.

Co dzieje się po badaniu

Po zakończeniu ezofagogastroskopii zostaniesz przeniesiony do pomieszczenia, gdzie będziesz obserwowany, aż działanie leków uspokajających minie. Może to potrwać od jednej do kilku godzin. Możesz odczuwać uczucie senności i ogólnego zmęczenia2.

Po badaniu twoje gardło może być odrętwione przez jakiś czas z powodu środka znieczulającego. Możesz też odczuwać lekkie podrażnienie gardła. Niektórzy pacjenci czują wzdęcia lub lekki dyskomfort z powodu powietrza, które było wprowadzane podczas badania. Te objawy zazwyczaj szybko ustępują2.

Po powrocie do domu powinieneś odpoczywać przez resztę dnia. Ze względu na działanie leków uspokajających nie powinieneś prowadzić samochodu, obsługiwać maszyn ani podejmować ważnych decyzji przez resztę dnia. Dobrze jest, aby ktoś został z tobą w domu przez pierwsze kilka godzin2.

Twój lekarz powie ci, kiedy możesz zacząć znowu jeść i pić. Postępuj zgodnie z instrukcjami, które otrzymasz na temat powrotu do zdrowia w domu2.

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli po badaniu zauważysz którykolwiek z następujących objawów: uporczywy ból brzucha, gorączkę, wymioty z krwią, trudności w oddychaniu lub połykaniu, albo czarny stolec. Mogą one wskazywać na powikłania wymagające natychmiastowej pomocy medycznej.