Dysfunkcja erekcji

Czym jest dysfunkcja erekcji

Dysfunkcja erekcji (w skrócie ED, z angielskiego erectile dysfunction) to stan, w którym mężczyzna ma trudności z osiągnięciem lub utrzymaniem erekcji na tyle twardej, aby możliwy był satysfakcjonujący stosunek płciowy12. Inaczej mówiąc, penis nie staje się wystarczająco twardy lub traci twardość zbyt szybko.

Warto podkreślić, że sporadyczne problemy z erekcją są normalnym zjawiskiem i mogą zdarzyć się każdemu mężczyźnie. Lekarze nie uznają tego za dysfunkcję erekcji, jeśli problem występuje tylko od czasu do czasu3. O zaburzeniu mówimy dopiero wtedy, gdy trudności z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji pojawiają się regularnie.

Stan ten bywa również nazywany impotencją, choć termin ten jest obecnie rzadziej używany12.

Objawy i charakterystyka zaburzenia

Głównym objawem dysfunkcji erekcji jest niemożność osiągnięcia erekcji lub niemożność utrzymania erekcji wystarczająco długo do odbycia stosunku płciowego4. W praktyce oznacza to, że:

• Penis w ogóle się nie podnosi
• Penis podnosi się, ale nie osiąga wystarczającej twardości
• Erekcja znika zbyt szybko, zanim dojdzie do stosunku lub w jego trakcie

W zależności od przyczyny problemu, mężczyzna może nadal być w stanie osiągnąć erekcję w innych sytuacjach, na przykład po przebudzeniu rano4. Czasami problemy z erekcją mogą współistnieć ze zmniejszonym popędem płciowym, czyli obniżonym libido4.

Emocje odgrywają bardzo ważną rolę w osiąganiu i utrzymywaniu erekcji. Uczucie relaksu, pewności siebie i podniecenia jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania seksualnego1. Problemy z erekcją mogą pojawić się, jeśli mężczyzna czuje się zdenerwowany, niespokojny, sfrustrowany lub zmęczony. Picie alkoholu lub używanie substancji psychoaktywnych również może mieć wpływ na zdolność do uzyskania erekcji1.

Przyczyny dysfunkcji erekcji

W większości przypadków dysfunkcja erekcji jest spowodowana problemami z przepływem krwi do penisa lub problemami z nerwami prowadzącymi do penisa3. Przyczyną może być wiele różnych czynników, które wpływają na naczynia krwionośne, układ nerwowy, zdrowie psychiczne lub są wynikiem urazów1.

U większości mężczyzn, w około 75% przypadków, przyczyną dysfunkcji erekcji są czynniki fizyczne5. Najczęstsze przyczyny fizyczne to436:

• Miażdżyca tętnic – czyli utwardzenie i zwężenie tętnic w całym organizmie, w tym tętnic doprowadzających krew do penisa
• Cukrzyca – choroba ta może uszkadzać zarówno naczynia krwionośne, jak i nerwy
• Nadciśnienie tętnicze (wysokie ciśnienie krwi)
• Podwyższony poziom cholesterolu we krwi
• Zabiegi lub operacje związane z prostatą
• Niski poziom testosteronu (męskiego hormonu płciowego)
• Choroby układu nerwowego, takie jak udar mózgu, stwardnienie rozsiane lub urazy rdzenia kręgowego
• Otyłość

Dysfunkcja erekcji może być również skutkiem ubocznym niektórych leków, szczególnie stosowanych w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi lub depresji36. Używanie substancji takich jak alkohol czy kokaina również może być przyczyną problemu3.

Przyczyny psychologiczne również odgrywają istotną rolę. Do najczęstszych należą436:

• Stres i niepokój związany z osiągami seksualnymi
• Depresja
• Problemy w związku
• Przemęczenie

U wielu mężczyzn przyczyną jest połączenie czynników fizycznych i psychologicznych. Warto wiedzieć, że dysfunkcja erekcji może być pierwszym objawem poważniejszego problemu zdrowotnego, w tym chorób serca16. W rzeczywistości objawy dysfunkcji erekcji mogą pojawić się średnio trzy lata wcześniej niż objawy choroby wieńcowej7.

Jak często występuje problem

Dysfunkcja erekcji jest bardzo powszechnym problemem, szczególnie u mężczyzn po 40. roku życia4. Dotyczy ona co najmniej 12 milionów mężczyzn w Stanach Zjednoczonych w wieku od 40 do 79 lat6. Częstość występowania zwiększa się wraz z wiekiem i dotyka nawet jednej trzeciej wszystkich mężczyzn w ciągu ich życia7.

Należy pamiętać, że większość mężczyzn od czasu do czasu ma problemy z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji. Zazwyczaj jest to spowodowane stresem, zmęczeniem lub spożyciem zbyt dużej ilości alkoholu i nie ma powodów do niepokoju4. Jeśli jednak problemy z erekcją zdarzają się często, warto skonsultować się z lekarzem, ponieważ może to być oznaką stanu zdrowia wymagającego leczenia4.

Diagnoza i badania

W większości przypadków wystarczający do postawienia diagnozy jest dokładny wywiad lekarski i badanie fizykalne7. Lekarz zazwyczaj nie potrzebuje skomplikowanych testów diagnostycznych jako pierwszego kroku.

Podczas wizyty lekarz lub pielęgniarka mogą4:

• Zadawać pytania o styl życia, związki i ewentualne problemy, które mogą występować
• Wykonać podstawowe badania zdrowotne, takie jak pomiar ciśnienia krwi
• Zbadać narządy płciowe, aby wykluczyć oczywiste przyczyny fizyczne

Jeśli występują objawy takie jak częstsze oddawanie moczu, lekarz może również wykonać badanie prostaty (badanie przez odbyt)4.

Istnieje prosty kwestionariusz składający się z pięciu pytań, zwany Międzynarodowym Indeksem Funkcji Erekcji (IIEF-5), który pozwala szybko ocenić dysfunkcję erekcji w warunkach klinicznych6. Może on również służyć do mierzenia skuteczności leczenia.

Podstawowe badania diagnostyczne zazwyczaj obejmują7:

• Badanie poziomu glukozy we krwi na czczo
• Panel lipidowy (badanie poziomu cholesterolu i innych tłuszczów)
• Test hormonu stymulującego tarczycę (TSH)
• Pomiar całkowitego poziomu testosteronu rano

Czasami lekarz może zlecić badanie ultrasonograficzne, aby sprawdzić przepływ krwi do penisa3.

Możliwości leczenia

W pierwszej kolejności lekarze starają się leczyć podstawową przyczynę dysfunkcji erekcji, jeśli jest ona znana8. Czasami dokładna przyczyna nie jest znana – wtedy specjaliści koncentrują się na poprawie funkcji seksualnych. Wybór metody leczenia jest decyzją osobistą, a jeśli mężczyzna ma partnera, warto wspólnie omówić opcje terapeutyczne, które będą odpowiednie dla obojga8.

Leczenie może zazwyczaj pomóc w poprawie dysfunkcji erekcji4. Podstawowym sposobem terapii jest zmiana stylu życia, modyfikacja leków, które mogą powodować dysfunkcję erekcji, oraz leczenie farmakologiczne7.

Zmiany stylu życia, które mogą pomóc

Zdrowe nawyki życiowe mogą czasami pomóc w przypadku dysfunkcji erekcji48. Lekarz może zasugerować następujące zmiany w stylu życia:

Zalecane działania:

• Utrata wagi, jeśli mężczyzna ma nadwagę
• Rzucenie palenia tytoniu
• Zdrowa dieta
• Regularne ćwiczenia fizyczne
• Redukcja stresu i niepokoju

Czego unikać:

• Nie pić więcej niż 14 jednostek alkoholu tygodniowo
• Tymczasowo zaprzestać jazdy na rowerze, jeśli jeździ się więcej niż 3 godziny tygodniowo

Otyłość, siedzący tryb życia i palenie znacznie zwiększają ryzyko dysfunkcji erekcji7. Palenie papierosów jest istotnie związane z dysfunkcją erekcji, a rzucenie palenia ma korzystny wpływ na przywrócenie funkcji erekcji6.

Badania pokazują, że już 30 minut chodzenia dziennie może znacząco zmniejszyć ryzyko dysfunkcji erekcji5. Dieta, która jest niezdrowa dla serca mężczyzny, również niekorzystnie wpływa na zdolność do uzyskania erekcji10. Wszystko, co szkodzi sercu, szkodzi również penisowi.

Badania naukowe wykazały, że dieta śródziemnomorska, która obejmuje owoce, warzywa, pełne ziarna, zdrowe tłuszcze (w tym orzechy i oliwę z oliwek), ryby i wino (szczególnie czerwone), jest związana z poprawą funkcji seksualnych10.

Mężczyźni z zespołem metabolicznym powinni być zachęcani do wprowadzenia zmian w stylu życia, aby zmniejszyć ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz dysfunkcji erekcji6. Warto również rozważyć badania przesiewowe w kierunku czynników ryzyka chorób układu krążenia u mężczyzn z dysfunkcją erekcji, ponieważ osoby z tym problemem mają zwiększone ryzyko chorób wieńcowych, naczyń mózgowych i chorób naczyń obwodowych7.

Radzenie sobie z problemem i wsparcie dla partnera

Dysfunkcja erekcji to nie tylko problem fizyczny. Wpływ emocjonalny, jaki ten stan może wywierać na mężczyznę i jego partnera, może być równie trudny9. Często mężczyźni z dysfunkcją erekcji odczuwają złość, frustrację, smutek lub brak pewności siebie. Jednak stan ten można leczyć9.

Pierwszym krokiem w rozwiązaniu problemu jest szczerość – ze sobą, partnerem i lekarzem. Gdy problem zostanie ujawniony, radzenie sobie z nim podczas leczenia będzie łatwiejsze i mniej stresujące9. Komunikacja jest kluczowa dla pomyślnej diagnozy i leczenia, a także pomaga partnerowi zrozumieć uczucia mężczyzny.

W trakcie leczenia dysfunkcji erekcji ważne jest, aby być cierpliwym wobec postępów i pamiętać, że każdy jest inny – leczenie, które działa u jednej osoby, może nie działać lub nie być odpowiednie dla innej9. Należy również wiedzieć, że wybrana metoda leczenia może nie zadziałać za pierwszym razem lub może nie działać za każdym razem.

Co najmniej w 90% przypadków dysfunkcja erekcji jest spowodowana stanami fizycznymi, takimi jak cukrzyca, choroby naczyń obwodowych lub zaburzenia neurologiczne9. Warto pamiętać, że dysfunkcja erekcji często stanowi wczesny sygnał ostrzegawczy chorób sercowo-naczyniowych – nawet u 30% mężczyzn, którzy zgłaszają się do lekarza z powodu dysfunkcji erekcji, jest to pierwszy objaw, że mają chorobę układu krążenia5.

Dla niektórych par terapia seksualna może być niezbędna, aby pomóc im w radzeniu sobie z problemem9. Może również pomóc wysłuchanie doświadczeń innych mężczyzn z dysfunkcją erekcji. Warto skontaktować się z lekarzem w sprawie lokalnych grup wsparcia9.