Wywołanie porodu

Czym jest wywołanie porodu?

Wywołanie porodu (indukcja porodu) to procedura, podczas której pracownik służby zdrowia rozpoczyna poród przy użyciu leków lub innych metod medycznych, zamiast pozwolić, aby poród rozpoczął się samoczynnie1. Lekarze lub położne wywołują poród, aby przyspieszyć proces rodzenia w sytuacjach, gdy zdrowie matki lub płodu jest zagrożone, albo gdy kobieta przekroczyła planowany termin porodu1.

Podczas indukcji porodu personel medyczny stale monitoruje płód, aby upewnić się, że dobrze toleruje proces porodowy1. Przed podjęciem decyzji o wywołaniu porodu, lekarz przeprowadza badanie i sprawdza stan szyjki macicy – dolnej, wąskiej części macicy, która otwiera się podczas porodu1.

Powody stosowania indukcji porodu

Głównym powodem, dla którego lekarze decydują się na wywołanie porodu, jest ochrona zdrowia matki i dziecka1. Liczba porodów wywołanych niemal się podwoiła od 1990 roku2.

Lekarz może zalecić indukcję porodu w następujących sytuacjach1:

• Minęły już dwa lub więcej tygodni od planowanego terminu porodu. Po osiągnięciu 41. tygodnia ciąży łożysko może nie pracować tak dobrze jak wcześniej, co oznacza, że płód może nie otrzymywać wystarczającej ilości tlenu lub składników odżywczych
• Pękły błony płodowe (odeszły wody płodowe), ale skurcze nie rozpoczęły się. Stan ten nazywa się przedwczesnym pęknięciem błon płodowych
• Kobieta ma schorzenia zdrowotne, takie jak cukrzyca ciążowa, nadciśnienie lub choroby serca, płuc czy nerek
• Występują problemy z łożyskiem
• Dziecko nie rośnie prawidłowo lub występują inne problemy ze zdrowiem płodu
• Zmniejszyła się ilość płynu owodniowego
• Wystąpiło zakażenie macicy

Indukcja porodu zostanie zaproponowana, jeśli kobieta nie urodzi naturalnie do 41. tygodnia ciąży, ponieważ wzrasta wtedy ryzyko poronienia lub problemów zdrowotnych u dziecka2.

Jeśli wody płodowe odejdą po 34. tygodniu ciąży, kobieta będzie miała wybór między indukcją a postępowaniem wyczekującym, podczas którego personel medyczny monitoruje stan zdrowia matki i dziecka, a ciąża może przebiegać naturalnie, dopóki jest to bezpieczne dla obojga2.

Metody wywoływania porodu

Istnieje kilka sposobów na wywołanie porodu. Lekarz zbada stan szyjki macicy przed podjęciem decyzji o tym, jak postępować1. Oto główne metody stosowane przez lekarzy:

Leki zmiękczające i rozwierające szyjkę macicy: Personel medyczny może podać leki, które sprawiają, że szyjka macicy staje się miękka, cieńsza (rozmazanie) i otwiera się (rozwarcie), przygotowując ją do porodu1. Do takich leków należą:

• Misoprostol – tabletka przyjmowana doustnie lub umieszczana w pochwie, która pomaga zmiękczyć i rozcieniczyć szyjkę macicy3
• Dinoproston (na przykład Cervidil lub Prepidil Gel) – może być wprowadzony jako czopek do pochwy lub jako żel do szyjki macicy. Gdy szyjka jest gotowa, poród może rozpocząć się samoczynnie3

Leki wywołujące skurcze: Oksytocyna może być podawana dożylnie, zwykle po zmiękczeniu szyjki macicy. Powoduje ona skurcze macicy3.

Mechaniczne rozszerzanie szyjki: Lekarz może użyć balonu do rozszerzania szyjki macicy, takiego jak cewnik Foleya. Jest to wąska rurka z małym balonem na końcu, którą lekarz wprowadza do szyjki macicy i napełnia balonem. Pomaga to otworzyć szyjkę macicy3.

Oddzielenie błon płodowych: Przed właściwym wywołaniem porodu lekarz lub położna może zaproponować oddzielenie błon, znane również jako masaż szyjki macicy2. Jest to zwykle oferowane po 39. tygodniu ciąży. Podczas tego zabiegu lekarz lub położna wprowadza palec wokół szyjki macicy podczas badania wewnętrznego. Ta czynność oddziela błony worka owodniowego otaczającego dziecko od szyjki macicy, co prowadzi do uwolnienia hormonów (prostaglandyn), które mogą rozpocząć poród2.

Przebicie pęcherza płodowego: Aby pomóc rozpocząć lub przyspieszyć poród, lekarz może przebić worek owodniowy, co w potocznej mowie nazywane jest „przebiciem worka"3. Ten zabieg może być wykonany, gdy szyjka macicy jest już nieco otwarta3.

Jak ocenia się gotowość do porodu?

Skala Bishopa to system, który lekarz wykorzystuje do oceny, na ile szyjka macicy jest gotowa do rozpoczęcia porodu4. Ten system punktacji pomaga lekarzowi określić, czy kobieta wkrótce urodzi samodzielnie, a jeśli indukcja jest konieczna – jakie leki lub metody najlepiej zastosować. System punktacji ocenia szyjkę macicy i położenie dziecka, co pomaga w podjęciu decyzji4.

Lekarz rozważy korzyści płynące z indukcji w porównaniu z ryzykiem związanym z tą procedurą1. Indukcja porodu będzie zazwyczaj zaplanowana z wyprzedzeniem, dzięki czemu kobieta będzie mogła przedyskutować zalety i wady ze swoim lekarzem i położną oraz dowiedzieć się, dlaczego uważają, że poród powinien być wywołany2.

To wybór kobiety, czy zdecyduje się na wywołanie porodu, czy nie2. Jeśli ciąża trwa dłużej niż 42 tygodnie, a kobieta zdecyduje się nie wywoływać porodu, powinien zostać zaoferowany wzmożony monitoring stanu zdrowia dziecka2.

Czy można wybrać indukcję?

Czasami kobieta może sama wybrać indukcję porodu, gdy ona i płód są zdrowi – nazywa się to indukcją wyborczą5. Nowe badania sugerują, że indukcja u zdrowych kobiet w 39. tygodniu pierwszej ciąży pełnoterminowej może zmniejszyć ryzyko konieczności wykonania cesarskiego cięcia – operacyjnego porodu6.

Cesarskie cięcie jest operacją i wiąże się z pewnymi zagrożeniami, takimi jak krwawienie, infekcja, uszkodzenie jelit lub pęcherza oraz dłuższy czas powrotu do zdrowia niż po porodzie naturalnym6. Cesarskie cięcie zwiększa również ryzyko w przyszłych ciążach, w tym problemy z łożyskiem, pęknięcie macicy i konieczność usunięcia macicy6.

Kobieta i jej lekarz mogą porozmawiać o indukcji w 39. tygodniu ciąży, jeśli jest to jej pierwsza ciąża pełnoterminowa i spełnia określone kryteria zdrowotne6.

Chyba że jest to konieczne ze względów medycznych, indukcje nie są wykonywane przed 39. tygodniem ciąży4. W Stanach Zjednoczonych porody wywołane stanowią 23,4% wszystkich porodów4.

Ogólnie rzecz biorąc, zazwyczaj najlepiej jest pozwolić, aby poród rozpoczął się samoczynnie, chociaż istnieje wiele medycznych powodów, dla których indukcja może być konieczna4.