W skrócie
W tym artykule opisano badania kliniczne, w których analizuje się lorlatinib. Sprawdzają one głównie skuteczność i bezpieczeństwo u osób z wybranymi nowotworami, zwłaszcza z rakiem płuca ALK-dodatnim i ROS1-dodatnim oraz niektórymi chłoniakami.
Najważniejsze informacje
- Badania kliniczne z lorlatinib dotyczą głównie osób z nowotworami, zwłaszcza z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca ALK-dodatnim lub ROS1-dodatnim. W danych są także próby u pacjentów z chłoniakiem ALK-dodatnim oraz szerokie badanie w różnych nowotworach zaawansowanych, zależnych od profilu molekularnego guza. Większość badań ma fazę 2, a kilka ma fazę 3. Najczęściej oceniane są odpowiedź guza, czas bez progresji choroby oraz bezpieczeństwo leczenia. W części badań lorlatinib jest podawany sam, a w innych razem z chemioterapią lub w porównaniu z innym leczeniem.
Przegląd badań
W dostępnych danych lorlatinib jest badany w kilku różnych próbach klinicznych, głównie u osób z nowotworami zaawansowanymi. Najwięcej badań dotyczy niedrobnokomórkowego raka płuca, ale pojawiają się też badania w chłoniaku ALK-dodatnim oraz w innych nowotworach, gdzie leczenie dobiera się według cech molekularnych guza.
W tych próbach lorlatinib jest oceniany zarówno jako lek podawany samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami. W części badań porównuje się go też z innym leczeniem, aby sprawdzić, czy daje lepsze wyniki dla pacjentów.
Badania w raku płuca
Najważniejsza grupa badań dotyczy niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC). Jedno duże badanie fazy 3 porównuje lorlatinib z crizotinibem u osób z zaawansowanym ALK-dodatnim NSCLC, które nie były wcześniej leczone, a głównym celem jest wydłużenie czasu bez progresji choroby, czyli PFS.
Inne badanie fazy 2 ocenia lorlatinib u pacjentów z zaawansowanym ROS1-dodatnim NSCLC po niepowodzeniu pierwszego leczenia TKI, czyli terapii ukierunkowanej molekularnie. W tym badaniu głównym wynikiem jest ORR, czyli odsetek pacjentów z potwierdzoną odpowiedzią guza.
Jest też badanie fazy 2, w którym lorlatinib podaje się razem z chemioterapią opartą na platynie i pemetreksedzie u osób z ALK-dodatnim NSCLC, u których doszło do wyłącznie pozaczaszkowej progresji choroby podczas leczenia Lorlatinibem. W tym badaniu oceniany jest PFS, czyli czas do pierwszego potwierdzonego postępu choroby lub zgonu.
Kolejne badanie fazy 2 analizuje leczenie u osób z lokalnie zaawansowanym lub przerzutowym ALK-dodatnim NSCLC. Wśród porównywanych terapii znajduje się także lorlatinib, a głównym celem jest PFS w leczeniu pierwszej linii, oceniany według kryteriów RECIST v1.1.
Chłoniaki i inne nowotwory
W jednym badaniu fazy 2 Lorlatinib był oceniany u osób z chłoniakiem anaplastycznym wielkokomórkowym ALK-dodatnim (ALCL ALK+), które wcześniej były leczone inhibitorami ALK, ale leczenie przestało działać. Głównym punktem końcowym był ORR, czyli odpowiedź obiektywna guza.
Duże badanie DRUP obejmuje wiele rodzajów nowotworów, w tym zaawansowane guzy lite, chłoniaka nieziarniczego, T-cell prolymphocytic leukemia oraz multiple myeloma. Lorlatinib jest tam jednym z wielu leków dobieranych do konkretnego profilu molekularnego guza, a badanie ma opisać aktywność przeciwnowotworową i toksyczność takich terapii.
W innym badaniu fazy 3 Lorlatinib jest częścią master protocol, czyli jednego wspólnego planu badania dla kilku terapii. Celem jest monitorowanie bezpieczeństwa i tolerancji leczenia, a główne wyniki obejmują działania niepożądane prowadzące do trwałego przerwania terapii oraz wszystkie ciężkie działania niepożądane.
Cele badań i punkty końcowe
W badaniach klinicznych punkt końcowy to najważniejszy wynik, który naukowcy chcą zmierzyć. W danych dla lorlatinib najczęściej pojawiają się odpowiedź guza, czas bez progresji choroby oraz bezpieczeństwo leczenia.
W badaniu fazy 3 dotyczącym bezpieczeństwa oceniane są działania niepożądane prowadzące do trwałego odstawienia badanego leczenia oraz wszystkie ciężkie działania niepożądane. W badaniu DRUP oceniana jest też możliwość leczenia zgodnie z profilem molekularnym guza, odpowiedź guza, kontrola choroby i ciężkie działania niepożądane związane z leczeniem.
W badaniach skuteczności najczęściej używa się pojęć PFS i ORR. PFS pokazuje, jak długo choroba nie postępuje, a ORR pokazuje, u ilu pacjentów guz zmniejszył się w sposób potwierdzony przez badaczy.
Kto może brać udział
Do badań z lorlatinib kwalifikowane są zwykle osoby z określonym typem nowotworu i konkretną zmianą molekularną, na przykład ALK-dodatnią lub ROS1-dodatnią. W niektórych próbach uczestnicy są wcześniej leczeni, a w innych nie otrzymywali jeszcze danego rodzaju terapii.
W badaniu ALBATROS uczestniczą osoby z zaawansowanym ROS1-dodatnim NSCLC po leczeniu pierwszej linii crizotinibem lub entrectinibem. W badaniu dotyczącym chłoniaka ALK+ brano pod uwagę pacjentów, u których inhibitory ALK przestały działać lub choroba stała się oporna na leczenie.
W badaniu DRUP kwalifikacja zależy od profilu molekularnego guza, czyli od cech genetycznych lub białkowych, które mogą wskazywać, że dany lek ma szansę zadziałać. To badanie obejmuje wiele różnych nowotworów, a nie tylko jeden typ choroby.
Fazy i status badań
W danych o lorlatinib występują badania fazy 2 i fazy 3. Faza 2 pojawia się w próbach oceniających aktywność leku w konkretnych grupach pacjentów, a faza 3 w większych badaniach porównawczych lub bezpieczeństwa.
Większość badań ma status Authorised, czyli została dopuszczona do prowadzenia. Jedno badanie dotyczące chłoniaka ALK+ ma status Completed, co oznacza, że jego prowadzenie zostało zakończone.
Podsumowanie danych z badań
Łącznie w dostępnych danych widać, że lorlatinib jest badany głównie w nowotworach z określonymi zmianami molekularnymi, zwłaszcza w raku płuca ALK+ i ROS1+ oraz w chłoniaku ALK+. Badania skupiają się na skuteczności, odpowiedzi guza, czasie bez progresji choroby i bezpieczeństwie leczenia.