N. meningitidis group A oligosaccharide conjugated CRM197: składnik szczepionki przeciwko meningokokom

Czym jest N. meningitidis group A oligosaccharide conjugated CRM197?

N. meningitidis group A oligosaccharide conjugated CRM197 to bakteryjny cukier (oligosacharyd) pochodzący z Neisseria meningitidis serogrupy A, chemicznie połączony z białkiem nośnikowym o nazwie CRM197. Pełna nazwa rejestrowa w dokumentacji produktowej CTIS brzmi: „oligosacharyd meningokokowy grupy Y skoniugowany z białkiem CRM197 Corynebacterium diphtheriae, polisacharyd N. meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z CRM197, N. meningitidis group A oligosaccharide conjugated CRM197, oligosacharyd N. meningitidis grupy W135 skoniugowany z CRM197”.3

Substancja jest składnikiem dopuszczonej do obrotu szczepionki Menveo (skoniugowana szczepionka przeciwko meningokokom grup A, C, W-135 i Y), która jest wprowadzana na rynek przez GSK Vaccines S.R.L. na podstawie pozwolenia EU/1/10/614/003.32 W USA FDA opisuje Menveo jako skoniugowaną szczepionkę meningokokową z oligosacharydem i białkiem CRM197 błonicy, dopuszczoną do stosowania.4 W bazie UNII FDA jako synonim składnika Menveo wymieniony jest „antygen skoniugowany oligosacharydu otoczkowego Neisseria meningitidis grupy A z białkiem CRM197 błonicy”, z kodem UNII 3O44U6XYQK.5

Jak działa N. meningitidis group A oligosaccharide conjugated CRM197?

Skoniugowane szczepionki meningokokowe, takie jak Menveo, działają poprzez chemiczne połączenie bakteryjnych polisacharydów (cukrów z otoczki bakterii) z białkiem nośnikowym, w tym przypadku CRM197. Zgodnie z przeglądem opublikowanym w czasopiśmie Human Vaccines & Immunotherapeutics, taka koniugacja umożliwia wywołanie odpowiedzi immunologicznej zależnej od limfocytów T, która prowadzi do powstania pamięci immunologicznej i odpowiedzi przypominającej po kolejnych dawkach — co stanowi istotną przewagę nad szczepionkami czysto polisacharydowymi.6 W przeglądzie zaznaczono również, że białko nośnikowe nie jest jedynym czynnikiem decydującym o profilu szczepionki; immunogenność szczepionki skoniugowanej wynika z wielu struktur i cech fizykochemicznych.6

W jakich chorobach jest stosowana lub badana?

• Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, meningokokowe — zakażenie i zapalenie błon otaczających mózg i rdzeń kręgowy wywołane przez Neisseria meningitidis. Badanie fazy 2 NCT05087056 ocenia szczepionkę MenABCWY zawierającą tę substancję u zdrowych nastolatków.3
• Zakażenia meningokokowe — inwazyjna choroba meningokokowa wywoływana przez kilka serogrup. Badanie fazy 1 NCT05082285 ocenia formulacje MenABCWY zawierające tę substancję.2
• Miastenia uogólniona i miastenia oczna — choroby autoimmunologiczne powodujące osłabienie mięśni. W badaniu 2025-522406-20-00 szczepionka Menveo zawierająca tę substancję pełni rolę leku pomocniczego, a nie badanego leczenia.1

Jak podaje się N. meningitidis group A oligosaccharide conjugated CRM197?

W dokumentacji produktowej CTIS substancja jest opisana jako roztwór do wstrzykiwań do podania domięśniowego — co oznacza, że jest wstrzykiwana do mięśnia.3 Jako część szczepionki Menveo jest podawana w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce.3 W wymienionych tu badaniach skojarzone szczepionki MenABCWY zawierające tę substancję są podawane we wstrzyknięciu domięśniowym, przy czym w jednym badaniu zgłoszono objętość 0,5 ml.3

Co wykazują badania kliniczne?

W rejestrze znajdują się trzy badania kliniczne z udziałem tej substancji. Dwa z nich dotyczą skojarzonych szczepionek MenABCWY przeciwko chorobie meningokokowej, a jedno wykorzystuje Menveo jako szczepionkę pomocniczą w badaniu eksperymentalnego leku na miastenię.

• NCT05087056 to randomizowane badanie fazy 2b z zaślepieniem obserwatora, porównujące dwa schematy dawkowania MenABCWY (0–24 miesięcy i 0–48 miesięcy) u 300 zdrowych nastolatków. Obecnie posiada pozwolenie.3
• NCT05082285 to badanie fazy 1 porównujące dwie formulacje MenABCWY drugiej generacji z MenABCWY pierwszej generacji, szczepionką przeciwko meningokokom grupy B Bexsero oraz szczepionką MenACWY-TT Nimenrix u 703 uczestników. Zostało zakończone.2
• 2025-522406-20-00 to randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie fazy 1b/2 leku IM-101 u 135 dorosłych z miastenią uogólnioną lub oczną. Menveo jest wymienione w tym badaniu jako lek pomocniczy.1

Badania mierzą odpowiedź immunologiczną za pomocą testu bakteriobójczego surowicy ludzkiej (hSBA), który sprawdza, czy przeciwciała we krwi mogą zabijać bakterie meningokokowe. Do pierwszorzędowych punktów końcowych należą odsetek uczestników z mianem hSBA równym lub wyższym od dolnej granicy oznaczalności (LLOQ) dla każdej serogrupy oraz średnie geometryczne mian (GMT), które opisują średni poziom przeciwciał.32 Bezpieczeństwo ocenia się na podstawie oczekiwanych reakcji miejscowych i ogólnoustrojowych w ciągu 7 dni po każdym szczepieniu oraz nieoczekiwanych zdarzeń niepożądanych, poważnych zdarzeń niepożądanych i zdarzeń niepożądanych wymagających szczególnej uwagi w dłuższych okresach obserwacji.32

Kto może wziąć udział w tych badaniach?

W dwóch badaniach szczepionek meningokokowych uczestniczyli zdrowi nastolatkowie (NCT05087056, 300 uczestników) oraz uczestnicy w szerszym przedziale wiekowym w badaniu fazy 1 (NCT05082285, 703 uczestników).32 Do badania dotyczącego miastenii włączono dorosłych z miastenią uogólnioną z obecnością przeciwciał przeciwko receptorowi ACh, miastenią uogólnioną bez przeciwciał przeciwko receptorowi ACh oraz miastenią oczną.1 Szczepionka Menveo zawierająca tę substancję jest podawana w tym badaniu jako lek pomocniczy, obok badanego leku IM-101 lub placebo.1

Jakie działania niepożądane są znane?

Dostarczone źródła uzupełniające nie wymieniają działań niepożądanych dla tej konkretnej substancji. Same badania mierzą oczekiwane zdarzenia w miejscu podania i zdarzenia ogólnoustrojowe w ciągu 7 dni po szczepieniu, a także nieoczekiwane zdarzenia niepożądane i poważne zdarzenia niepożądane, ale w dokumentach rejestrowych nie zgłoszono żadnych wyników.32