Obrzęk plamki to stan, w którym gromadzi się płyn w centralnej części siatkówki, powodując obrzęk i niewyraźne widzenie. Choć może znacząco wpłynąć na wzrok, odpowiednie leczenie pomaga zmniejszyć obrzęk i zapobiec utracie wzroku.
Czym jest obrzęk plamki?
Obrzęk plamki to obrzęk występujący w części siatkówki – światłoczułej warstwy tkanki znajdującej się z tyłu oka. Siatkówka to cienka warstwa tkanki, która przekształca światło w sygnały, które mózg może przetworzyć.
Plamka to centralna część siatkówki, odpowiedzialna za ostry, centralny wzrok. Pomaga widzieć drobne szczegóły, odległe obiekty i kolory. To najważniejsza część siatkówki – centrum widzenia.
Obrzęk plamki powstaje, gdy naczynia krwionośne przeciekają do obszaru plamki. W rezultacie plamka puchnie, co powoduje niewyraźne widzenie. Płyn gromadzi się w warstwach plamki, zwykle z powodu wycieku z uszkodzonych lub nieprawidłowych naczyń krwionośnych.
Jak kropla wody na ekranie komputera, obrzęknięta siatkówka zniekształca obrazy, utrudniając wyraźne widzenie. Im bardziej rozległy, grubszy i poważniejszy jest obrzęk, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia objawów wzrokowych.
Objawy obrzęku plamki
Niewyraźne widzenie i wzrok, który z czasem się pogarsza, to główne objawy obrzęku plamki.
Możesz również zauważyć, że:
Obiekty wyglądają faliście, zwłaszcza gdy patrzysz prosto przed siebie
Obiekty wydają się mieć różne rozmiary, gdy patrzysz jednym okiem, a potem drugim
Kolory wyglądają na przyćmione lub wyblakłe
Jeśli obrzęk plamki występuje tylko w jednym oku, może upłynąć więcej czasu, zanim zauważysz zmiany w swoim wzroku.
U niektórych osób obrzęk plamki powoduje jedynie łagodne niewyraźne widzenie. U innych powoduje poważniejszą utratę widzenia centralnego, co może utrudniać wykonywanie codziennych czynności, takich jak czytanie i prowadzenie samochodu.
Obrzęk plamki może również powodować:
Metamorfopsję – zniekształcone lub faliste widzenie
Mroczek – jedną lub więcej pustych lub ciemnych plam w polu widzenia
Jeśli nie jest leczony, przewlekły obrzęk plamki może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia plamki i trwałej utraty wzroku.
Przyczyny obrzęku plamki
Istnieje wiele różnych schorzeń, które mogą powodować obrzęk plamki. Najczęstszym z nich jest retinopatia cukrzycowa – schorzenie oka powodujące utratę wzroku u osób z cukrzycą. Gdy retinopatia cukrzycowa powoduje obrzęk plamki, nazywa się to cukrzycowym obrzękiem plamki.
Obrzęk plamki może wystąpić w powszechnych chorobach siatkówki, takich jak:
Wysiękowa zwyrodnienie plamki związane z wiekiem
Retinopatia cukrzycowa
Niedrożność żyły siatkówki
Może również wystąpić w rzadkich stanach, takich jak dystrofie siatkówki.
Lekarz może stwierdzić, czy masz obrzęk plamki, używając badań, które sprawdzają naczynia krwionośne z tyłu oka.
Diagnostyka obrzęku plamki obejmuje:
Badanie oka z poszerzeniem źrenicy
Zdjęcia siatkówki
Te testy pozwalają lekarzowi dokładnie zobaczyć plamkę i określić stopień obrzęku oraz jego wpływ na wzrok.
Leczenie obrzęku plamki
Leczenie zależy od przyczyny obrzęku plamki. Jeśli stan jest spowodowany cukrzycą, możesz uniknąć lub spowolnić uszkodzenie, utrzymując poziom cukru we krwi i ciśnienia krwi w docelowym zakresie.
Lekarz może omówić z tobą opcje leczenia, takie jak:
Leczenie obrzęku lekami, które są wstrzykiwane do oka
Zamykanie wycieków w naczyniach krwionośnych za pomocą leczenia laserowego
Leczenie obejmuje również:
Leki (krople do oczu lub zastryki)
Operację
Zastryki anty-VEGF
Obrzęk plamki powoduje, że białko VEGF w organizmie produkuje naczynia krwionośne w szybkim tempie. Skutkuje to wzrostem nieprawidłowych naczyń krwionośnych, które są podatne na pękanie i wyciek krwi oraz płynu.
Zastryki anty-VEGF rewolucjonizowały leczenie obrzęku plamki, ponieważ w wielu przypadkach wzrok może zostać znacznie poprawiony, nawet natychmiast po zastrzyku. Zastryki anty-VEGF pomagają blokować białka VEGF przed produkowaniem tych nieprawidłowych naczyń krwionośnych, zmniejszając w ten sposób wyciek płynu i obrzęk.
Istnieją trzy różne rodzaje leków anty-VEGF:
Aflibercept (Eylea)
Bewacyzumab (Avastin)
Ranibizumab (Lucentis)
Te zastryki cienką igłą są zwykle podawane raz w miesiącu przez pierwsze sześć miesięcy. Następnie lekarz powoli zmniejszy liczbę zastrzyków, rozłożonych na następne kilka lat, aby skutecznie odstawić lek. Zauważysz poprawę wzroku, gdy naczynia krwionośne przestaną przeciekać.
Laserowa operacja plamki
Ogniskowo-siatkowa laserowa operacja plamki pomaga uszczelnić naczynia krwionośne w siatkówce, aby zatrzymać wyciek i zmniejszyć obrzęk plamki. Ta procedura laserowa jest wykonywana na jednym oku na raz, aby dać oku szansę na wyleczenie przed leczeniem drugiego oka – zwykle w ciągu kilku tygodni.
Ta procedura jest zazwyczaj wykonywana w połączeniu z zastrzykami anty-VEGF, jeśli leki anty-VEGF okażą się nieskuteczne.
Kortykosteroidy
Kortykosteroidy, często nazywane steroidami, celują w stan zapalny w organizmie i mogą być przepisywane w celu zmniejszenia obrzęku siatkówki. Steroidy mogą być wstrzykiwane bezpośrednio do oka lub wszczepiane podczas zabiegu chirurgicznego.
Czas leczenia
Leczenie obrzęku plamki może być długotrwałe. Badania wykazały, że leczenie obrzęku plamki spowodowanego niedrożnością żył siatkówki przynosiło poprawę wzroku przez co najmniej pięć lat, chociaż wielu pacjentów wymagało ciągłego leczenia.
Upewnij się, że przestrzegasz planu leczenia swojego lekarza. Wyleczenie obrzęku plamki może potrwać tygodnie lub miesiące.
Jak zapobiegać pogorszeniu stanu?
Jeśli masz obrzęk plamki związany z cukrzycą, istnieje kilka zmian w stylu życia, które mogą pomóc w zarządzaniu stanem i spowolnieniu jego postępu.
Kontrola poziomu cukru we krwi
Gdy masz cukrzycę typu 1 lub typu 2, słabo kontrolowany poziom cukru we krwi może z czasem uszkodzić małe naczynia krwionośne w oczach i innych miejscach w organizmie. Płyn następnie wycieka do obszaru plamki, powodując obrzęk.
Kontrola ciśnienia krwi
Gdy masz cukrzycę, jest bardziej prawdopodobne, że będziesz miał wysokie ciśnienie krwi, które może pogorszyć obrzęk plamki. Obniżenie ciśnienia krwi może zmniejszyć ryzyko dalszych powikłań.
Wskazówki dotyczące kontroli ciśnienia krwi obejmują:
Utrata wagi, jeśli masz nadwagę – lekarze twierdzą, że utrata wagi to jeden z najlepszych sposobów na obniżenie ciśnienia krwi. Stracenie nawet 5 kilogramów może pomóc.
Ograniczenie alkoholu – wysokie ciśnienie krwi może wynikać z nadmiernego picia
Utrzymywanie aktywności fizycznej – eksperci stwierdzili, że ćwiczenia są niezbędne dla zdrowia oczu i mogą spowolnić obrzęk plamki
Regularne ćwiczenia
Badania sugerują, że po treningu następuje większy przepływ krwi do tkanki w siatkówce oka. Aby uzyskać największe korzyści dla oczu, ćwicz przez co najmniej 150 minut tygodniowo. Pomocne są nawet umiarkowane ćwiczenia. Sprawdza się każda aktywność, taka jak spacer, jazda na rowerze, wędrówka lub aerobik wodny.
Regularne badania oka
Regularne, kompleksowe badania oczu mogą wykryć problemy, zanim pojawią się jakiekolwiek objawy. Coroczne badania i szybkie leczenie mogą pomóc zapobiec tym problemom.
Kontakt z odpowiednimi specjalistami
Ponieważ cukrzyca może wpływać na organizm na wiele różnych sposobów, ważne jest, aby zdrowie było monitorowane przez zespół specjalistów. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej jest kapitanem zespołu. Posiadanie dobrej relacji z nim jest kluczowe, ponieważ upewnią się, że przechodzisz coroczne badania związane z cukrzycą.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.