Pęcherz neurogenny to stan, w którym uszkodzenie nerwów powoduje problemy z kontrolowaniem pęcherza moczowego. Może prowadzić do niekontrolowanego oddawania moczu, zbyt częstego lub zbyt rzadkiego mikcji. Choć nie można go wyleczyć, istnieją skuteczne sposoby radzenia sobie z objawami.
Czym jest pęcherz neurogenny
Pęcherz neurogenny to termin określający problemy z pęcherzem moczowym, które powstają gdy schorzenia neurologiczne (dotyczące układu nerwowego) wpływają na jego prawidłowe działanie. Układ nerwowy składa się z mózgu, nerwów i rdzenia kręgowego. Nerwy wysyłają sygnały elektryczne między mózgiem a każdą inną częścią ciała, informując organizm co ma robić – poruszać się, oddychać, a także oddawać mocz.
Pęcherz neurogenny występuje, gdy problem z mózgiem, nerwami lub rdzeniem kręgowym powoduje utratę kontroli nad pęcherzem. Proces normalnego oddawania moczu wymaga współpracy mięśni i nerwów. Jeśli nerwy zostają uszkodzone przez chorobę lub uraz, mięśnie mogą nie być w stanie napinać się lub rozluźniać we właściwym czasie.
Inną nazwą pęcherza neurogennego jest neurogenna dysfunkcja dolnych dróg moczowych (NLUTD). Normalne oddawanie moczu to zasadniczo odruch rdzeniowy modulowany przez centralny układ nerwowy, który koordynuje funkcję pęcherza i cewki moczowej.
Typy pęcherza neurogennego
Istnieją dwa główne typy problemów z kontrolą pęcherza związanych z pęcherzem neurogennym. Zależą one od tego, które nerwy zostały dotknięte oraz jaki jest charakter uszkodzenia:
Pęcherz nadreaktywny (spastyczny lub hiperrefleksyjny) – w tym typie mięśnie pęcherza są nadmiernie aktywne i kurczą się zbyt często lub w niewłaściwych momentach.
Pęcherz niedoczynny (wiotki lub hipotoniczny) – w tym przypadku mięśnie pęcherza są osłabione i nie kurczą się wystarczająco mocno, aby całkowicie opróżnić pęcherz.
Objawy
Najczęstszym objawem pęcherza neurogennego jest niemożność kontrolowania momentu oddawania moczu. Inne objawy zależą od typu pęcherza neurogennego.
Objawy pęcherza nadreaktywnego mogą obejmować:
Trudności z rozpoczęciem oddawania moczu, powolny strumień moczu lub kapanie (trudności z mikcją)
Utratę kontroli nad pęcherzem (nietrzymanie moczu)
Oddawanie moczu osiem lub więcej razy dziennie (częste oddawanie moczu)
Nagłe, natychmiastowe parcia na mocz
Objawy pęcherza niedoczynnego mogą obejmować:
Uczucie pełnego pęcherza i ewentualne wycieki moczu
Niemożność wyczucia, kiedy pęcherz jest pełny
Problemy z rozpoczęciem oddawania moczu lub opróżnieniem całego moczu z pęcherza (zatrzymanie moczu)
Osoba z pęcherzem neurogennym może odczuwać objawy zarówno pęcherza nadreaktywnego, jak i niedoczynnego. Możliwe jest również, że nie będzie w stanie całkowicie go opróżnić.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Pęcherz neurogenny jest spowodowany uszkodzeniem lub zaburzeniem działania nerwów, które kontrolują pęcherz moczowy. Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego często powodują pęcherz neurogenny.
Do chorób i stanów, które mogą prowadzić do pęcherza neurogennego, należą:
Choroba Alzheimera
Wady wrodzone rdzenia kręgowego, takie jak rozszczep kręgosłupa
Guzy mózgu lub rdzenia kręgowego
Porażenie mózgowe
Zapalenie mózgu
Trudności w uczeniu się, takie jak zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)
Stwardnienie rozsiane (SM)
Choroba Parkinsona
Urazy rdzenia kręgowego
Udar mózgu
Uszkodzenie lub zaburzenia nerwów zaopatrujących pęcherz mogą również powodować ten stan. Mogą one obejmować:
Uszkodzenie nerwów spowodowane przepukliną dysku lub zwężeniem kanału kręgowego
Zmiany zwyrodnieniowe lub uraz kręgosłupa lędźwiowego mogą prowadzić do zwężenia worka oponowego, uciskając korzenie nerwów krzyżowych, co również może skutkować pęcherzem neurogennym.
Diagnostyka
Rozpoznanie pęcherza neurogennego wymaga dokładnego wywiadu medycznego i dotyczącego oddawania moczu, wraz z różnymi badaniami klinicznymi. Właściwa terapia pęcherza neurogennego i pomyślny wynik leczenia opierają się na dokładnej diagnozie.
Badania diagnostyczne mogą obejmować:
Badania urodynamiczne – oceniają funkcję pęcherza i cewki moczowej, mierząc jak pęcherz przechowuje i uwalnia mocz
Selektywne badania obrazowe radiologiczne
Badania przepływu krwi w tętnicach nóg
Cystoskopia – badanie polegające na wprowadzeniu cienkiej rurki z kamerą do pęcherza w celu obejrzenia jego wnętrza
Leczenie i zarządzanie
Chociaż pęcherza neurogennego nie można wyleczyć, można skutecznie zarządzać objawami. Dostępne opcje leczenia obejmują zmiany stylu życia, cewnikowanie i leki.
Leki
Leki mogą pomóc w opanowaniu objawów. Lekarz może zasugerować:
Leki rozluźniające pęcherz (na przykład oksybutynina lub tolterodin)
Leki, które pobudzają określone nerwy (betanechol)
Toksynę botulinową
Suplementy GABA
Leki przeciwpadaczkowe
Cewnikowanie
Używanie cewnika – cienkiej, elastycznej rurki, którą wprowadza się do pęcherza – może być konieczne do opróżniania pęcherza. Istnieją różne rodzaje cewników w zależności od potrzeb pacjenta.
Zmiany w stylu życia
Kilka strategii może pomóc w zarządzaniu objawami:
Jeśli coś w diecie wpływa na pęcherz, należy przestać to jeść lub pić, aby sprawdzić, czy problem ustępuje
Należy rzucić palenie, ponieważ może ono drażnić pęcherz i powodować raka pęcherza
Trening pęcherza – ustalanie określonych godzin korzystania z toalety i stopniowe wydłużanie czasu między wizytami może pomóc wydłużyć czas, przez który pęcherz może przechowywać mocz
Ćwiczenia mięśni dna miednicy (ćwiczenia Kegla) – napinają i wzmacniają mięśnie miednicy
Aby wykonać ćwiczenia Kegla, należy napiąć mięśnie tak, jakby próbowało się nie wypuszczać gazów, lub zatrzymać strumień moczu. Brzuch, nogi i pośladki nie powinny się poruszać. Należy utrzymać napięcie przez 3 sekundy, a następnie rozluźnić na 5-10 sekund.
Interwencje chirurgiczne
W niektórych przypadkach może być konieczna operacja lub obie formy leczenia – zarówno leki, jak i chirurgia.
Powikłania
Pęcherz neurogenny może prowadzić do różnych powikłań, jeśli nie jest właściwie leczony:
Trudne lub bolesne oddawanie moczu
Zakażenia dróg moczowych (ZUM)
Kamienie nerkowe
Niewydolność nerek
Te powikłania podkreślają znaczenie odpowiedniej opieki medycznej i regularnych kontroli u lekarza.
Rokowanie
Pęcherz neurogenny jest stanem przewlekłym, którego nie można wyleczyć. Jednak przy odpowiednim leczeniu i zarządzaniu, większość osób może skutecznie kontrolować objawy i prowadzić zdrowe, produktywne życie.
Opieka kontrolna jest kluczowym elementem leczenia i bezpieczeństwa. Należy pamiętać o wszystkich wizytach u lekarza i dzwonić do niego, jeśli pojawiają się problemy. Dobrze jest również znać wyniki swoich badań i prowadzić listę przyjmowanych leków.
Problemy z pęcherzem mogą być krępujące i bolesne, ale z pomocą specjalistów urologicznych można skutecznie zarządzać objawami i cieszyć się lepszą jakością życia.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
