Chondroplastyka

Czym jest chondroplastyka?

Chondroplastyka to zabieg chirurgiczny służący do naprawy i przekształcenia uszkodzonej chrząstki w stawie. Procedura obejmuje wygładzenie zwyrodniałej chrząstki oraz przycięcie wszelkich niestabilnych płatów chrząstki.1 Jest to najczęściej wykonywana operacja kolana w ortopedii.2

Chrząstka stawowa to gładka powierzchnia pokrywająca końce kości w stawach, która umożliwia im płynne przemieszczanie się względem siebie przy minimalnym tarciu. Chrząstka ta pomaga również równomiernie rozłożyć obciążenie działające na staw.3 Kiedy chrząstka ulega uszkodzeniu w wyniku urazu, naturalnego zużycia lub chorób zapalnych, może to powodować ból, obrzęk i trudności w chodzeniu.4

Chondroplastyka odnosi się do wygładzania zwyrodniałej chrząstki oraz usuwania luźnych, uszkodzonych płatów chrząstki z powierzchni kości w nadziei, że zdrowa powierzchnia stawowa zagoi się nad ubytkiem.2 Zabieg jest zwykle wskazany w przypadku małych, płytkich ubytków chrząstki.3

Kiedy zaleca się chondroplastykę?

Chondroplastyka może być zalecana, jeśli pacjent ma łagodne lub umiarkowane zużycie chrząstki lub uraz chrząstki w stawie, a nie rozległe lub nienaprawialne uszkodzenie chrząstki.5 Zazwyczaj uszkodzona chrząstka nie goi się samoistnie, ponieważ nie ma odpowiedniego ukrwienia. W takich przypadkach konieczna jest interwencja medyczna w celu skorygowania stanu.5

Chondroplastyka przygotowuje staw do dalszych procedur odtwarzających chrząstkę.5 Jeśli uszkodzona chrząstka stawowa jest bardziej poważna i odsłonięta jest goła kość, można wykonać zabieg chirurgiczny zwany mikrozłamaniem (microfracture). Ta operacja wykonywana jest za pomocą artroskopii i polega na tym, że chirurg tworzy wiele małych otworów w kości w miejscu, gdzie brakuje chrząstki. Otwory te umożliwiają przepływ krwi bogatej w czynniki wzrostu do tego obszaru i pokrycie powierzchni kości. Z czasem ta krew tworzy skrzep, który stopniowo rozwija się w nową chrząstkę, znaną jako chrząstka włóknista.3

Nierówna i szorstka powierzchnia uszkodzonej chrząstki powoduje ból, stan zapalny stawu i trudności w chodzeniu. Jeśli pozostawi się to bez leczenia, stopniowo degraduje kości stawów, powodując zapalenie stawów.4

Przebieg zabiegu

Chondroplastyka jest zabiegiem chirurgicznym leczenia uszkodzonej chrząstki stawowej. Zazwyczaj wykonuje się ją za pomocą artroskopii, minimalnie inwazyjnej procedury.5 Artroskopia przeprowadzana jest za pomocą artroskopu, małego instrumentu światłowodowego składającego się z soczewki, źródła światła i kamery wideo. Kamera przesyła obrazy wnętrza stawu na duży monitor, umożliwiając chirurgowi poszukiwanie wszelkich uszkodzeń, ocenę urazu i wykonanie naprawy.4

Do stawu wprowadza się kamerę za pomocą artroskopii. Na monitorze chirurg może zobaczyć struktury kolana o wiele bardziej szczegółowo.6 Podczas chondroplastyki chirurg przycina i wygładza szorstkie, artretyczne powierzchnie stawowe.6

Podczas zabiegu chirurg:5

• Wykonuje małe nacięcia wokół kolana
• Wprowadza artroskop (wąską, oświetloną rurkę z kamerą), która zapewnia powiększony obraz wnętrza stawu na monitorze
• Pompuje płyn do stawu, który rozszerza go, aby poprawić widoczność
• Używa specjalnych narzędzi do usunięcia postrzępionej chrząstki lub luźnych fragmentów
• Przycina uszkodzoną chrząstkę i wygładza pozostałą powierzchnię
• Odprowadza dodany płyn po zakończeniu naprawy
• Zamyka nacięcia szwami, aby zakończyć procedurę

Chondroplastyka to zabieg wykonywany ambulatoryjnie, wykorzystywany do naprawy niewielkiego obszaru uszkodzonej chrząstki w kolanie. Uszkodzona tkanka jest usuwana, co pozwala zdrowej chrząstce rosnąć w jej miejsce.6 Procedura wykonywana jest przez małe nacięcia z boku kolana za pomocą małej kamery wideo zwanej artroskopem.6

Powrót do zdrowia po chondroplastyce

Chociaż po chondroplastyce może być potrzebne użycie kul lub innej pomocy, zwykle można wrócić do normalnych czynności w ciągu trzech tygodni.5 Czas powrotu do zdrowia po artroskopowej chondroplastyce jest znacznie szybszy niż po tradycyjnej otwartej operacji kolana, ponieważ jest to wykonywane za pomocą artroskopii, znacznie mniej inwazyjnej procedury.6

Główne korzyści z artroskopowej operacji kolana to mniejsze nacięcie, które wymaga gojenia się mniejszej ilości tkanki. Będąc minimalnie inwazyjna, artroskopowa operacja kolana zmniejsza czas i stopień powrotu do zdrowia w porównaniu z otwartą operacją.6

Korzyści płynące z zabiegu

Potencjalne korzyści z chondroplastyki obejmują:7

• Zmniejszenie bólu stawu
• Poprawę funkcji stawu
• Spowolnienie zwyrodnienia chrząstki
• Szybki powrót do zdrowia i natychmiastową ulgę
• Możliwość naprawy lub leczenia innych nieprawidłowości podczas artroskopii

Chondroplastyka jest opcją w przypadkach łagodnego do umiarkowanego zużycia chrząstki.6 Podczas wykonywania artroskopowej operacji kolana chirurg może znaleźć zmiany na chrząstce, które są nietypowe dla wieku pacjenta. Jeśli tak się stanie, chirurg może pobrać próbkę chrząstki z powierzchni niestykowej podczas artroskopowej operacji kolana, aby zachować ją przez okres do siedmiu lat na wypadek ewentualnej procedury naprawczej, jeśli będzie to konieczne.6

Ryzyko związane z zabiegiem

Oprócz wymienionych korzyści odnotowano przypadki niewielkiego ryzyka, takiego jak blizny lub łagodny ból.7 Jak w przypadku każdego zabiegu chirurgicznego, istnieje pewne ryzyko powikłań, ale chondroplastyka jest uznawana za bezpieczną procedurę o stosunkowo niskim ryzyku.