Eozynofilowe zapalenie żołądka

Czym jest eozynofilowe zapalenie żołądka?

Eozynofilowe zapalenie żołądka to rzadka choroba, która atakuje żołądek. W tej chorobie określony typ białych krwinek, zwanych eozynofilami, gromadzi się w nadmiernej ilości w ścianie żołądka, powodując stan zapalny i uszkodzenia tkanek.1

Eozynofil to jeden z kilku rodzajów białych krwinek, które wspierają układ odpornościowy organizmu. W zdrowym organizmie szpik kostny, czyli miękka tkanka wewnątrz kości, produkuje niewielką liczbę eozynofili. U zdrowego człowieka stanowią one od 1% do 5% wszystkich białych krwinek.1

Alergeny, infekcje, leki lub nowotwory mogą powodować wzrost liczby eozynofili, stan znany jako eozynofilia. Eozynofil uwalniają również substancje, takie jak enzymy i białka, aby zniszczyć niezdrowe komórki. Kiedy organizm produkuje zbyt wiele eozynofili, może rozwinąć się stan zapalny w tkankach żołądka lub innych narządów.1

Eozynofilowe zapalenie żołądka należy do grupy chorób zwanych eozynfifilowymi chorobami przewodu pokarmowego, które obejmują również eozynofilowe zapalenie przełyku i eozynofilowe zapalenie jelita grubego. Gdy eozynofil gromadzą się i powodują uszkodzenia w jelicie, stan ten nazywany jest eozynofilowym zapaleniem jelit. Kiedy dotknięte są zarówno żołądek, jak i jelito cienkie, choroba jest klasyfikowana jako eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit.2

• Żołądek
• Jelito cienkie (w niektórych przypadkach)

Kogo dotyka ta choroba?

Eozynofilowe zapalenie żołądka może dotknąć ludzi w każdym wieku, zarówno dorosłych, jak i dzieci. Lekarze najczęściej diagnozują tę chorobę u osób dorosłych w wieku od 30 do 50 lat. Nieco więcej mężczyzn niż kobiet rozwija tę chorobę.1

Osoby z historią chorób alergicznych lub członkiem rodziny z podobną chorobą mogą być bardziej narażone na rozwój eozynofilowego zapalenia żołądka. Ludzie, u których rozwija się ta choroba, często mają również inne schorzenia alergiczne.1

U osób z eozynofilowym zapaleniem żołądka często występują inne stany alergiczne, takie jak:3

• Astma
• Nietolerancja pokarmowa lub alergie pokarmowe
• Katar sienny (alergiczny nieżyt nosa)
• Wyprysk (wysypki skórne)

Wiele pacjentów z eozynofilowym zapaleniem żołądka ma również eozynofilową chorobę przewodu pokarmowego w innych częściach układu trawiennego.3

Objawy choroby

Objawy eozynofilowego zapalenia żołądka mogą być różne u różnych osób i często zależą od wieku oraz tego, które warstwy ściany żołądka są zajęte przez komórki zapalne. Prezentacja kliniczna może być zmienna w zależności od wieku, anatomii (zajęcia danego regionu przewodu pokarmowego) i histologii (naciekania eozynofili w różnych warstwach przewodu pokarmowego).4

Do najczęstszych objawów należą:35

• Wymioty
• Nudności (uczucie mdłości)
• Trudności z jedzeniem (takie jak: utrata apetytu, problemy z połykaniem, odmowa jedzenia, wolne jedzenie, niedostateczne spożycie pokarmu)
• Trudności w przybieraniu na wadze
• Słaby wzrost i utrata wagi
• Ból brzucha
• Niedokrwistość (niski poziom czerwonych krwinek)
• Zmęczenie

U niektórych pacjentów mogą również wystąpić trudności w połykaniu, jakby coś blokowało przełyk.6

Przyczyny i czynniki ryzyka

W wielu przypadkach nie jest znana dokładna przyczyna eozynofilowego zapalenia żołądka. Alergie pokarmowe lub środowiskowe mogą odgrywać rolę w rozwoju tej choroby.5

Eozynofilowe zapalenie żołądka jest chorobą przewlekłą, co oznacza, że trwa długo. Choroba ma charakter immunologiczny i jest związana z reakcjami alergicznymi organizmu.7

Osoby z eozynofilowym zapaleniem żołądka często mają inne choroby alergiczne, co sugeruje, że może istnieć pewna genetyczna skłonność do rozwoju tej choroby. Historia rodzinna podobnych schorzeń może zwiększać ryzyko zachorowania.5

Jak rozpoznaje się chorobę?

Endoskopia z pobraniem wycinków tkanek jest jedynym pewnym sposobem na zdiagnozowanie eozynofilowego zapalenia żołądka. Lekarz przeprowadza endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego, podczas której mała rurka jest kierowana przez przełyk, żołądek i część jelita cienkiego. Podczas badania pobierane są małe próbki tkanek z każdej części górnego odcinka przewodu pokarmowego.5

Patolog, czyli lekarz specjalizujący się w badaniu tkanek, przegląda te wycinki, aby pomóc określić, czy obecny jest wyższy niż normalny poziom eozynofili. Obecnie nie ma konsensusu co do tego, ile eozynofili w żołądku uznaje się za "zbyt wysoką" liczbę. To czasami może utrudnić diagnozę.5

Lekarz wykorzystuje objawy, okoliczności kliniczne oraz dowody wizualne zauważone podczas endoskopii i raport patologiczny, aby postawić diagnozę. Szczegółowy wywiad oraz badanie fizykalne są niezbędne, ponieważ diagnoza różnicowa jest szeroka.4

W przeciwieństwie do eozynofilowego zapalenia przełyku, nie ma ustalonego konsensusu co do kryteriów diagnostycznych dla eozynofilowego zapalenia żołądka, chociaż wszystkie eozynofilowe choroby przewodu pokarmowego charakteryzują się naciekaniem eozynofili i obecnością wysokiej liczby tych komórek.7

Leczenie i zarządzanie chorobą

Eozynofilowe zapalenie żołądka jest często leczone poprzez zarządzanie dietą lub podawanie steroidów. Wiele osób z tą chorobą reaguje na zachowawcze środki, empiryczne wyeliminowanie sześciu pokarmów, dietę elementarną lub eliminację pokarmów na podstawie testów alergicznych.8

Zarządzanie dietą może obejmować:5

• Diety eliminacyjne - w których usuwane są podejrzane pokarmy lub powszechne alergeny pokarmowe
• Diety elementarne - w których całe białko pokarmowe jest usuwane, a odżywianie jest zapewniane poprzez specjalną formułę

Główne leki stosowane w leczeniu to:8

• Kortykosteroidy - są głównym lekiem w terapii eozynofilowego zapalenia żołądka
• Leki biologiczne
• Inhibitory pompy protonowej (PPI)

Mogą być również przepisane suplementy żelaza, szczególnie jeśli występuje niedokrwistość.5

Aby ocenić skuteczność leczenia, konieczne będą okresowe endoskopie z pobraniem wycinków. Regularne badania i zmiany w diecie mogą pomóc w kontrolowaniu objawów.1

Leczenie ma na celu osiągnięcie:9

• Złagodzenie objawów
• Remisję histologiczną (zmniejszenie stanu zapalnego)
• Zapobieganie nawrotom choroby

Rokowanie i życie z chorobą

Eozynofilowe zapalenie żołądka jest chorobą przewlekłą, długoterminową. Nie ma obecnie lekarstwa na tę chorobę, ale lekarz może pomóc w zarządzaniu objawami poprzez regularne badania i zmiany w diecie.1

Przy odpowiednim leczeniu i monitorowaniu wielu pacjentów jest w stanie kontrolować swoje objawy i prowadzić normalne życie. Ważne jest, aby regularnie konsultować się z lekarzem i przestrzegać zaleceń dotyczących diety i leków.

Pacjenci z eozynofilowym zapaleniem żołądka wymagają długoterminowego monitorowania. Okresowe endoskopie z biopsją będą niezbędne do oceny skuteczności leczenia i dostosowania terapii w razie potrzeby.5

Choroba może wymagać dostosowania stylu życia, szczególnie w zakresie diety. Współpraca z dietetykiem może być pomocna w opracowaniu odpowiedniego planu żywieniowego, który unika pokarmów wywołujących objawy, a jednocześnie zapewnia odpowiednie odżywianie.