Kiła to zakażenie bakteryjne przenoszone głównie drogą płciową, które można wyleczyć antybiotykami. Bez leczenia może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, w tym uszkodzenia serca, mózgu i innych narządów.
Czym jest kiła?
Kiła to zakażenie przenoszone drogą płciową, które wywołuje bakteria Treponema pallidum. Jest to choroba, która może powodować poważne problemy zdrowotne, jeśli nie zostanie leczona. Zakażenie rozwija się etapami – pierwotnym, wtórnym, utajonym i trzeciorzędowym – a każdy etap ma inne objawy.
Kiła może rozprzestrzeniać się, gdy osoby aktywne seksualnie mają kontakt z zainfekowanym partnerem podczas stosunku pochwowego, analnego lub oralnego. Choroba ta może być również przekazana z matki na dziecko podczas ciąży – takie zakażenie nazywa się kiłą wrodzoną.
Bez leczenia kiła może prowadzić do ślepoty oraz uszkodzenia mózgu, serca, oczu i układu nerwowego. Na szczęście bakteria wywołująca kiłę jest bardzo wrażliwa na antybiotyki, a penicylina benzytynowobenzoesowa pozostaje zalecanym lekiem dla większości stadiów choroby.
Objawy kiły w poszczególnych stadiach
Objawy kiły są różne w zależności od stadium choroby. Każdy etap ma charakterystyczne oznaki, które mogą być łatwe do przeoczenia.
Stadium pierwotne
Pierwsze stadium kiły zaczyna się zwykle od 2 do 12 tygodni po kontakcie z osobą zakażoną. Głównym objawem jest pojedyncza owrzodzenie lub kilka owrzodzeń. To owrzodzenie, zwane wrzodzeniem pierwotnym, to miejsce, w którym bakterie kiły dostały się do organizmu.
Owrzodzenia zwykle pojawiają się w następujących miejscach: na prąciu, w pochwie, wokół odbytu, w odbytnicy, na wargach lub w jamie ustnej. Są one zazwyczaj twarde, okrągłe i bezbolesne. Właśnie dlatego, że nie bolą, wiele osób ich nie zauważa. Owrzodzenie goi się samo w ciągu 3 do 6 tygodni, niezależnie od tego, czy otrzymasz leczenie. Ale nawet jeśli owrzodzenie zniknie, nadal musisz przyjąć leczenie, aby zakażenie nie przeszło do drugiego stadium.
Stadium wtórne
Stadium wtórne zwykle rozpoczyna się od 1 do 6 miesięcy po pojawieniu się pierwszego owrzodzenia. W tym stadium mogą wystąpić wysypki skórne i owrzodzenia w jamie ustnej, pochwie lub wokół odbytu.
Wysypka może pojawić się, gdy pierwotne owrzodzenie się goi lub kilka tygodni po jego wygojeniu. Może być na dłoniach i podeszwach stóp i wyglądać szorstko, czerwono lub czerwonobrązowo. Wysypka zwykle nie swędzi i czasami jest tak słabo widoczna, że można jej nie zauważyć.
Inne objawy stadium wtórnego mogą obejmować białe plamy w jamie ustnej, objawy grypopodobne, takie jak wysoka temperatura, bóle głowy i zmęczenie, obrzęk węzłów chłonnych oraz wypadanie włosów na głowie, brodzie i brwiach.
Stadium utajone
Po stadium wtórnym następuje etap utajony, w którym zakażenie kiłą jest nadal obecne, ale nie powoduje żadnych objawów. Kiła utajona nabyta w ciągu ostatniego roku nazywana jest wczesną kiłą utajoną, a wszystkie pozostałe przypadki klasyfikuje się jako późną kiłę utajoną lub kiłę utajoną o nieznanym czasie trwania.
Stadium trzeciorzędowe
Bez leczenia choroba może przejść do stadium trzeciorzędowego, w którym zakażenie może uszkodzić serce, mózg, naczynia krwionośne i inne narządy, a w rzadkich przypadkach prowadzić do śmierci. Kiła trzeciorzędowa może objawiać się zaangażowaniem serca, zmianami gumowatymi, stwardnieniem rdzenia oraz ogólnym porażeniem.
Przyczyny i sposoby przenoszenia
Kiła jest wywoływana przez bakterię zwaną Treponema pallidum. Choroba przenosi się głównie podczas kontaktu seksualnego, gdy owrzodzenia kiły stykają się z delikatną skórą pochwy, cewki moczowej lub z zadrapaniem podczas stosunku pochwowego, oralnego i analnego.
Najłatwiej przenoszona jest w pierwszym (pierwotnym) stadium, ponieważ objawy często pozostają niezauważone. Kiła może być również przekazywana przez kontakt z brodawkami kiłowymi podczas stadium wtórnego.
Kiła może również przejść z ciężarnej kobiety na jej dziecko podczas ciąży lub porodu. Kiła u kobiet w ciąży, jeśli nie jest leczona, leczona za późno lub leczona niewłaściwym antybiotykiem, skutkuje niekorzystnymi wynikami porodowymi w 50-80% przypadków.
Bakterie kiły są niezwykle delikatne, więc nie mogą się rozprzestrzeniać podczas kontaktu z przedmiotami takimi jak deski klozetowe lub ręczniki.
Rozpoznanie
Jedynym sposobem na potwierdzenie, czy masz kiłę, jest wykonanie badania. Jeśli masz objawy kiły, lekarz lub pielęgniarka sprawdzi Twój prącie, pochwę i odbyt w poszukiwaniu owrzodzeń kiły. Mogą użyć wymazówki (podobnej do patyczka kosmetycznego) do pobrania próbki płynu z ewentualnych owrzodzeń.
Sprawdzą również resztę ciała w poszukiwaniu innych oznak kiły, takich jak wysypka, owrzodzenia lub narosty przypominające brodawki. Mogą również pobrać próbkę krwi.
Badania krwi są podstawową metodą diagnostyczną. Istnieją dwa główne rodzaje badań serologicznych: badania nietreponemowe i treponemowe. Czasami konieczne jest również badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, zwłaszcza u pacjentów z kiłą trzeciorzędową lub z objawami neurologicznymi.
Leczenie
Penicylina jest lekiem z wyboru w leczeniu kiły. Penicylina benzytynowobenzoesowa 2,4 miliona jednostek podana jednorazowo domięśniowo jest zalecanym leczeniem wczesnej kiły u dorosłych i młodzieży.
Treponema pallidum jest bardzo wrażliwa na penicylinę, a bakterie stają się niezakaźne średnio w ciągu 24 godzin od leczenia penicyliną benzytynowobenzoesową o długim działaniu. Penicylina benzytynowobenzoesowa o długim działaniu jest wymagana do odpowiedniego leczenia zakaźnej kiły i osiągnięcia wykrywalnych poziomów penicyliny we krwi przez 2 do 4 tygodni u dorosłych niebędących w ciąży.
Gdy nie można zastosować penicyliny benzytynowobenzoesowej lub prokainowej (np. z powodu alergii na penicylinę) lub gdy nie są one dostępne, zaleca się stosowanie doksycykliny 100 mg dwa razy dziennie doustnie przez 14 dni lub ceftriakson 1 g domięśniowo raz dziennie przez 10-14 dni.
Dla zakażeń o dłuższym czasie trwania (późna kiła utajona i kiła trzeciorzędowa) wymagany jest dłuższy cykl leczenia. Osoby, które są leczone alternatywnymi metodami leczenia (np. doksycykliną, ceftriaksonem), mogą potrzebować więcej czasu, aby stać się niezakaźnymi.
Antybiotyki mogą wyleczyć kiłę i zapobiec poważniejszym problemom z nią związanym. Ty i Twój partner lub partnerzy seksualni potrzebujecie leczenia antybiotykami, aby zapobiec przekazywaniu zakażenia tam i z powrotem lub innym osobom.
Leczenie w ciąży
Kiła u kobiet w ciąży jest poważnym problemem. Może powodować poronienie, martwe urodzenie, a nawet śmierć niemowląt. Dzieci urodzone z kiłą mogą mieć problemy zdrowotne przez całe życie. Dlatego badanie na kiłę jest zalecane dla wszystkich ciężarnych pacjentek, aby można było wykryć i leczyć zakażenia.
Zapobieganie
Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia, zawsze należy używać prezerwatyw podczas stosunku. Nie należy mieć kontaktów seksualnych z nikim podczas leczenia. Należy poczekać co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia swoim i swoich partnerów oraz do czasu wygojenia wszystkich owrzodzeń przed kontaktem seksualnym.
Nawet jeśli używasz prezerwatywy, ty i twój partner lub partnerzy możecie nadal rozprzestrzeniać zakażenie. Ważne jest, aby powiadomić swojego partnera lub partnerów seksualnych, że masz kiłę. Będą potrzebować leczenia, nawet jeśli nie mają objawów.
Należy myć ręce, jeśli dotkniesz zainfekowanego obszaru. Pomaga to zapobiec rozprzestrzenianiu się zakażenia na inne części ciała lub na inne osoby.
Występowanie
Kiła pozostaje współczesną plagą, która nadal dotyka miliony ludzi na całym świecie. WHO szacuje, że 8 milionów dorosłych w wieku od 15 do 49 lat nabyło kiłę w 2022 roku.
W Stanach Zjednoczonych liczba zgłoszonych przypadków kiły wzrastała od początku XXI wieku. Według Centers for Disease Control and Prevention (CDC) było ponad 176 000 zgłoszonych przypadków kiły w USA w 2021 roku, co oznacza wzrost o 74% od 2017 roku.
Podczas gdy wskaźniki kiły rosną wśród wszystkich grup wiekowych i zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet, CDC donosi również, że mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami są nieproporcjonalnie dotknięci, stanowiąc 36% wszystkich przypadków pierwotnej i wtórnej kiły oraz prawie 47% wszystkich męskich przypadków pierwotnej i wtórnej kiły w 2021 roku.
Nastąpił również niepokojący wzrost przypadków kiły wrodzonej, gdy zakażona kobieta w ciąży przekazuje chorobę swojemu dziecku podczas ciąży lub porodu. W 2021 roku było ponad 2800 zgłoszonych przypadków kiły wrodzonej w USA, co stanowi wzrost o 203% od 2017 roku. W 2022 roku ponad 3700 dzieci urodziło się z kiłą.
Kluczowe populacje, takie jak geje i inni mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, są nieproporcjonalnie dotknięte. Większość infekcji jest bezobjawowa lub nierozpoznana.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
