Nowotwór tarczycy przerzutowy

Czym jest nowotwór tarczycy przerzutowy

Nowotwór tarczycy przerzutowy występuje wtedy, gdy komórki raka tarczycy rozprzestrzeniają się z pierwotnego miejsca guza w gruczole tarczowym do innych obszarów organizmu1. Przerzut oznacza rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych na odległe narządy lub tkanki.

Tarczyca to mały gruczoł w kształcie motyla, zlokalizowany u podstawy szyi, tuż nad tchawicą. Gruczoł ten wytwarza hormony regulujące metabolizm, ciśnienie krwi i tętno1. Gdy w tarczycy rozwija się nowotwór, może on z czasem rozprzestrzenić się na inne części ciała.

Przerzutowy nowotwór tarczycy jest trudniejszy do leczenia niż rak ograniczony do tarczycy i często wymaga zastosowania kombinacji różnych terapii1. Mimo to wielu pacjentów można skutecznie leczyć, szczególnie gdy choroba zostanie wcześnie wykryta.

Najczęstsze miejsca przerzutów

Nowotwór tarczycy może rozprzestrzeniać się do różnych obszarów organizmu. Lekarze wyróżniają dwa rodzaje przerzutów: regionalne i odległe.

Przerzuty regionalne oznaczają, że rak rozprzestrzenił się do narządów lub tkanek położonych blisko tarczycy lub wokół niej1. Do najczęstszych miejsc przerzutów regionalnych należą:

• mięśnie, naczynia krwionośne lub nerwy w okolicy szyi
• krtań
• tchawica
• przełyk
• dolna część gardła
• węzły chłonne w szyi
• węzły chłonne między płucami1

Przerzuty odległe występują wtedy, gdy rak rozprzestrzenił się do części ciała położonych dalej od tarczycy1. Najczęstsze miejsca przerzutów odległych to:

• płuca
• kości
• mózg
• wątroba1

Rak brodawkowaty tarczycy często rozprzestrzenia się do węzłów chłonnych w szyi, jednak zazwyczaj bardzo dobrze reaguje na leczenie1.

Objawy w zależności od lokalizacji przerzutów

Objawy nowotworów tarczycy z przerzutami mogą się różnić w zależności od tego, gdzie rak się rozprzestrzenił. Co istotne, najczęstszą sytuacją jest brak jakichkolwiek objawów – przerzuty wykrywane są wtedy podczas rutynowych badań kontrolnych1.

Jeśli rak rozprzestrzenił się do płuc, pacjenci mogą odczuwać duszność lub uporczywy kaszel1. Przerzuty do kości mogą powodować ból kostny oraz złamania1.

Gdy nowotwór rozprzestrzenił się do węzłów chłonnych szyi, może pojawić się wyczuwalny lub powiększony węzeł chłonny1. Niezależnie od lokalizacji przerzutów, większość przypadków wykrywana jest podczas obrazowania kontrolnego, zanim pojawią się jakiekolwiek objawy.

Diagnostyka i wykrywanie przerzutów

Wszyscy pacjenci z nowotworem tarczycy przechodzą kontrolne badania obserwacyjne mające na celu wykrycie ewentualnych przerzutów po zabiegu chirurgicznym1. Diagnostyka obejmuje kilka rodzajów badań.

Badanie krwi sprawdza poziom hormonu tyreotropowego (TSH) oraz tyreoglobuliny. Podwyższone poziomy tyreoglobuliny mogą wskazywać na nawrót nowotworu tarczycy w miejscu operacji, pominięte komórki nowotworowe w węzłach chłonnych podczas pierwszej operacji lub rozprzestrzenienie się raka do innych miejsc1.

Scyntygrafia z użyciem radioaktywnego jodu wykonywana jest po zabiegu chirurgicznym i może wykazać miejsca przerzutów nowotworowych, ponieważ komórki raka tarczycy często wychwytują radioaktywny jod1.

Ultrasonografia tarczycy zazwyczaj pozwala wykryć przerzutowe węzły chłonne w szyi. Badania obrazowe przekrojowe, takie jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny, mogą pokazać przerzuty w płucach1. Scyntygrafia kości może wykazać przerzuty w kościach.

Tomografia emisyjna pozytronów, rzadziej stosowana w nowotworach tarczycy, może pokazać przerzuty w dowolnym miejscu organizmu1. Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa może być użyta do zbadania podejrzanych węzłów chłonnych lub innych tkanek pod kątem obecności złośliwych komórek.

Metody leczenia

Leczenie przerzutów nowotworowych w różnych lokalizacjach zależy od typu raka tarczycy (brodawkowaty, pęcherzykowy, rdzeniasty lub słabo zróżnicowany/anaplastyczny), umiejscowienia choroby, wcześniejszych terapii oraz profilu genetycznego komórek guza1.

W przypadku choroby w węzłach chłonnych szyi chirurgiczne usunięcie jest najskuteczniejszą terapią. Niezwykle ważne jest, aby zabieg wykonywał doświadczony specjalista1.

Leczenie agresywnego przerzutowego raka brodawkowego tarczycy wymaga zastosowania wielu metod terapeutycznych1. Dostępne opcje leczenia obejmują chirurgię, chemioterapię, radioterapię, terapię hormonalną oraz terapię radiojodem1.

W ostatnich latach pojawiły się nowe opcje terapeutyczne dla pacjentów z przerzutowym nowotworem tarczycy1. Dobór odpowiedniej strategii leczenia zależy od indywidualnej sytuacji każdego pacjenta i powinien być ustalony przez zespół doświadczonych specjalistów.

Rokowanie i przeżywalność

Większość nowotworów tarczycy jest wysoce uleczalna, ze znakomitym wskaźnikiem wyleczeń1. Ogólny wskaźnik przeżycia pięcioletniego dla osób z rakiem tarczycy wynosi 98 procent1.

W przypadku raka brodawkowego tarczycy, który rozprzestrzenił się jedynie do węzłów chłonnych lub tkanek w szyi, pięcioletnie przeżycie wynosi 99 procent1. Dla raka pęcherzykowego tarczycy obejmującego tylko obszar szyi wskaźnik przeżycia wynosi 97 procent.

Jeśli doszło do przerzutów odległych do innych części ciała poza szyją, mówi się o chorobie przerzutowej. Pięcioletnie przeżycie dla przerzutowego raka brodawkowego tarczycy wynosi 76 procent1. W przypadku przerzutowego raka pęcherzykowego tarczycy wskaźnik ten wynosi 64 procent.

Rak rdzeniasty i anaplastyczny tarczycy są bardzo rzadkie, stanowiąc tylko 3 procent przypadków nowotworów tarczycy. Są bardziej agresywne i częściej rozprzestrzeniają się wokół i poza obszar szyi1.

Przeżycie zależy od wielu czynników indywidualnych dla każdego pacjenta. Lekarz może dostarczyć bardziej szczegółowych informacji na temat rokowania w konkretnym przypadku1.