Postępująco-nawracająca postać stwardnienia rozsianego (PRMS) jest najrzadziej występującą formą tej choroby, charakteryzującą się stopniowym pogarszaniem stanu od samego początku z okazjonalnymi epizodami zaostrzeń objawów.
Czym jest postępująco-nawracająca postać stwardnienia rozsianego?
Stwardnienie rozsiane (SM) to choroba ośrodkowego układu nerwowego, który obejmuje mózg, rdzeń kręgowy i nerw wzrokowy. Choroba ta powoduje niszczenie osłonki mielinowej – ochronnej powłoki, która otacza i chroni włókna nerwowe zwane aksonami. W rezultacie uszkodzenie to zakłóca normalny przepływ sygnałów nerwowych z ośrodkowego układu nerwowego, powodując zmniejszenie lub utratę funkcji organizmu. W wielu przypadkach niszczone są również same włókna nerwowe.
Postępująco-nawracająca postać stwardnienia rozsianego (PRMS) jest najmniej powszechną formą tej choroby. Stan ten charakteryzuje się progresywnym pogarszaniem się od samego początku, podobnie jak w pierwotnie postępującej postaci stwardnienia rozsianego (PPMS). Występują jednak okazjonalne epizody nawrotów z nasilonymi objawami.
Istnieją trzy główne typy stwardnienia rozsianego. Postępująco-nawracająca postać jest jednym z nich, choć należy pamiętać, że są to raczej sposoby opisywania przebiegu choroby niż cztery odrębne schorzenia. PRMS występuje u około 10% do 15% osób ze stwardnieniem rozsianym.
Mózg
Rdzeń kręgowy
Nerw wzrokowy
Objawy choroby
Objawy stwardnienia rozsianego mogą być subtelne, szczególnie na wczesnym etapie choroby, i mogą znacznie różnić się między pacjentami. To komplikuje proces postawienia dokładnej diagnozy.
Objawy stwardnienia rozsianego mogą obejmować:
Zmiany w widzeniu
Mrowienie lub drętwienie w ciele
Uczucie ściskania wokół klatki piersiowej lub brzucha
Uczucie zmęczenia
Trudności z oddawaniem moczu lub uczucie pilności
Uczucie porażenia prądem wzdłuż pleców, ramion lub nóg podczas zginania szyi
Osłabienie mięśni
Trudności z koordynacją
Problemy z równowagą
Drżenia
Ból mięśniowy
W postępująco-nawracającej postaci występuje nawrót (zwany również zaostrzeniem, atakiem lub epizodem), czyli okres, w którym pojawiają się nowe objawy lub znacznie pogarszają się istniejące. Nasilenie objawów zazwyczaj trwa od kilku dni do kilku miesięcy, po czym następuje całkowite lub częściowe ustąpienie (remisja).
Podczas nawrotu dochodzi do zapalenia wzdłuż nerwów i mieliny. Mielina to ochronna powłoka izolująca nerwy ośrodkowego układu nerwowego.
Ostre objawy fizyczne i neurologiczne muszą być obecne przez co najmniej 24 do 48 godzin, bez żadnych oznak infekcji lub gorączki, zanim lekarz prowadzący może rozważyć, czy jest to prawdziwy nawrót.
Istnieje również pojęcie pseudozaostrzenia, czyli tymczasowego pogorszenia objawów bez rzeczywistego zapalenia lub uszkodzenia mieliny, wywołanego innymi czynnikami, takimi jak infekcja lub gorączka, wysiłek fizyczny, ciepłe otoczenie, depresja, wyczerpanie lub stres.
Rozpoznanie
Przebieg choroby może się różnić u każdego pacjenta, a określenie typu jest szczególnie trudne, gdy jedynym objawem jest powolna progresja od początku choroby. Niemniej jednak ważne jest, aby dostosować leczenie do typu stwardnienia rozsianego oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta.
Proces diagnostyczny może obejmować różne badania i procedury medyczne mające na celu zidentyfikowanie obecności, stopnia zaawansowania lub przyczyny schorzenia.
Rutynowe monitorowanie jest ważną częścią leczenia stwardnienia rozsianego. Lekarz monitoruje postęp choroby i dostosowuje plan leczenia. Badania rezonansu magnetycznego (MRI) są często wykorzystywane do śledzenia zmian w mózgu i rdzeniu kręgowym, co pomaga lekarzom określić, jak dobrze działa leczenie.
Postępująco-nawracająca postać stwardnienia rozsianego ma tendencję do tworzenia większej liczby zmian w mózgu widocznych w badaniach MRI.
Leczenie
Chociaż nie ma lekarstwa na stwardnienie rozsiane, dostępne jest leczenie, które pomaga zminimalizować trwające uszkodzenia i pomóc w zarządzaniu objawami.
Leczenie stwardnienia rozsianego ma dwa aspekty: terapia immunomodulacyjna dla podstawowego zaburzenia immunologicznego oraz terapie łagodzące objawy.
Terapie modyfikujące przebieg choroby
Lekarz może zalecić terapie modyfikujące przebieg choroby, aby spowolnić progresję stwardnienia rozsianego. Te leki działają poprzez modyfikację odpowiedzi układu immunologicznego, pomagając zmniejszyć stan zapalny i zapobiegając dalszym uszkodzeniom układu nerwowego.
Podczas nawrotów pacjent może również odnieść korzyść z kortykosteroidów oraz fizjoterapii (aby pomóc w radzeniu sobie z osłabieniem mięśni).
Leczenie objawów
Plan leczenia może również obejmować zarządzanie konkretnymi objawami, aby poprawić jakość życia pacjenta.
Nowe terapie
Od początku tysiąclecia zatwierdzono wiele wysoce skutecznych terapii dla nawracająco-ustępującej postaci stwardnienia rozsianego, w tym doustne leki immunomodulujące i infuzyjne terapie przeciwciałami monoklonalnymi. Natomiast tylko dwa leki uzyskały zatwierdzenie dla postępujących postaci stwardnienia rozsianego. Skuteczne leczenie postępujących form SM pozostaje niezaspokojoną potrzebą.
Szereg substancji o domniemanych działaniach neuroprotekcyjnych wykazał obiecujące wyniki w niedawnych badaniach klinicznych.
Życie z chorobą
Życie ze stwardnieniem rozsianym może być trudne, ale istnieją różne sposoby, które mogą pomóc w prowadzeniu wygodnego życia z tą chorobą.
Trzymaj się leczenia
Stwardnienie rozsiane to choroba na całe życie. Objawy mogą stopniowo się pogarszać w miarę jej postępu. Jednak kilka prostych zmian w stylu życia może pomóc zachować mobilność i dobrą jakość życia przez długi czas.
Im wcześniej zaczniesz odpowiednie leczenie i im dłużej się go będziesz trzymać, tym lepiej będziesz kontrolować swoją chorobę. Jeśli masz trudności z przyjmowaniem leków lub odczuwasz skutki uboczne, porozmawiaj z lekarzem.
Regularnie ćwicz
Ćwiczenia to doskonały sposób na utrzymanie kondycji i radzenie sobie z objawami choroby. Badania pokazują, że osoby aktywne fizycznie ze stwardnieniem rozsianym mogą doświadczać mniej nasilonych objawów.
Ćwiczenia oferują również inne korzyści, w tym:
Poprawę nastroju i energii
Zwiększenie siły i mobilności
Poprawę zdrowia układu sercowo-naczyniowego
Zmniejszenie zmęczenia i depresji
Poprawę funkcji pęcherza i jelit
Zwiększenie gęstości kości
Wspieranie komunikacji między mięśniami a układem nerwowym
Możesz wybrać dowolną aktywność, którą preferujesz. Ćwiczenia aerobowe o średniej intensywności są fantastyczne dla osób z łagodnymi do umiarkowanych objawami. Ćwiczenia w wodzie, Tai chi i joga są również doskonałymi opcjami.
Zdrowa dieta
Utrzymywanie zdrowej diety może pomóc w zarządzaniu objawami i wspieraniu ogólnego zdrowia.
Witamina D
Odpowiednie poziomy witaminy D mogą być korzystne dla osób ze stwardnieniem rozsianym.
Wystarczający odpoczynek
Odpowiedni sen jest ważny dla ogólnego zdrowia i może pomóc w zarządzaniu zmęczeniem związanym ze stwardnieniem rozsianym.
Nie pal
Palenie może pogorszyć objawy i przebieg choroby.
Monitoruj swoje objawy
Śledzenie objawów może pomóc tobie i twojemu lekarzowi lepiej zrozumieć przebieg choroby i dostosować leczenie.
Szukaj wsparcia
Skontaktuj się z terapeutami, grupami wsparcia, przyjaciółmi i rodziną. Wsparcie emocjonalne jest ważną częścią życia ze stwardnieniem rozsianym.
Pozostań pozytywnie nastawiony
Pozytywne nastawienie może pomóc w radzeniu sobie z wyzwaniami związanymi z chorobą.
Wiele osób ze stwardnieniem rozsianym nie jest pewnych co do typu swojej choroby, stadium lub tego, co definiuje zaostrzenie. Co najważniejsze, nie są pewni, kiedy lub dlaczego powinni zgłosić to swojemu lekarzowi prowadzącemu. Zrozumienie swojej choroby jest kluczowe dla skutecznego zarządzania nią.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Włochy
