Badanie porównujące balon z oksytocyną i doustny mizoprostol w indukcji porodu u kobiet z przedwczesnym pęknięciem błon płodowych w terminie, które rodzą po raz pierwszy
Przedwczesne pęknięcie błon płodowych (PROM) to stan, w którym płyn owodniowy zaczyna wyciekać zanim rozpocznie się poród. Jeśli następuje po 37. tygodniu ciąży, lekarz zazwyczaj zaleca natychmiastowy poród. Gdy błony pękają wcześniej, zespół medyczny musi starannie rozważyć ryzyko związane z przedwczesnym porodem oraz powikłaniami, takimi jak zakażenie.
Czym jest przedwczesne pęknięcie błon płodowych
Przedwczesne pęknięcie błon płodowych, w skrócie PROM, oznacza pęknięcie błon płodowych przed rozpoczęciem porodu. Lekarze często nazywają ten stan także „pęknięciem błon przed porodem". Zwykle błony pękają po rozpoczęciu porodu lub skurczów.
Błony płodowe to wypełniony płynem worek (zwany również workiem owodniowym), który zawiera płyn owodniowy. Otacza on płód podczas ciąży. Płyn owodniowy chroni płód przed zakażeniem, amortyzuje jego ruchy i pomaga w rozwoju mięśni oraz kości. Błony płodowe są czasem nazywane „workiem wód", stąd popularne określenie „odejście wód".
Gdy błony pękają, płyn owodniowy otaczający płód zaczyna wyciekać lub gwałtownie wypływać przez pochwę. Może to stanowić problem, ponieważ bez płynu owodniowego wzrasta ryzyko zakażenia, przedwczesnego porodu i innych powikłań.
Jeśli podejrzewasz, że Twoje błony pękły, natychmiast skontaktuj się z lekarzem prowadzącym ciążę.
Przedwczesne PROM (lub PPROM) to pęknięcie worka owodniowego przed 37. tygodniem ciąży. Jeśli ciąża trwa krócej niż 37 tygodni i dojdzie do pęknięcia błon, lekarz prowadzący ciążę zdecyduje, czy poród jest konieczny, czy można go opóźnić. Kontynuowanie ciąży po pęknięciu błon zwiększa ryzyko zakażenia i innych powikłań, ale przedwczesny poród również wiąże się z istotnymi zagrożeniami.
PPROM komplikuje około 3% wszystkich ciąż i prowadzi do jednej trzeciej przedwczesnych porodów. Zwiększa ryzyko wcześniactwa i prowadzi do wielu innych powikłań okołoporodowych i noworodkowych, w tym 1-2% ryzyka zgonu płodu.
Jak często występuje PROM
Około 10% kobiet w ciąży doświadcza PROM. Oznacza to, że u około 1 na 10 kobiet w ciąży dochodzi do pęknięcia błon przed rozpoczęciem porodu.
PROM występuje w około 8% ciąż donoszonych (po 37. tygodniu), podczas gdy PPROM dotyczy około 30% ciąż przedwczesnych. W Stanach Zjednoczonych PPROM występuje w około 150 000 ciąż rocznie.
Przyczyny i czynniki ryzyka
W większości przypadków przyczyna PROM pozostaje nieznana. W przypadku ciąży donoszonych zaprogramowana śmierć komórek i aktywacja enzymów rozkładających tkanki, takich jak kolagenaza oraz siły mechaniczne, prowadzą do pęknięcia błon. Przedwczesne PROM prawdopodobnie występuje na skutek tych samych mechanizmów i przedwczesnej aktywacji tych procesów.
Wczesne PROM wydaje się być również związane z podstawowymi procesami chorobowymi, najprawdopodobniej z powodu stanu zapalnego lub zakażenia błon.
Czynniki ryzyka
Istnieje szereg czynników, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia PROM lub PPROM:
Przedwczesny poród w poprzedniej ciąży
Zakażenie układu rozrodczego, w tym zakażenia macicy, szyjki macicy lub pochwy
Krwawienie z pochwy w dowolnym momencie ciąży
Nadmierne rozciąganie worka owodniowego (może się to zdarzyć, gdy jest zbyt dużo płynu lub więcej niż jedno dziecko wywiera nacisk na błony)
Palenie tytoniu podczas ciąży
Niski status socjoekonomiczny
Niski wskaźnik masy ciała
Zakażenie dróg moczowych
Wcześniejsze zabiegi lub biopsje szyjki macicy
Założony cerklarz (szew na szyjkę macicy)
Nieprawidłowości genetyczne płodu
Amniopunkcja
Krótka długość szyjki macicy
Większość kobiet, u których dochodzi do przedwczesnego pęknięcia błon, nie ma jednak żadnego z tych czynników ryzyka.
Objawy
Głównym objawem PROM jest wyciek płynu z pochwy. Może on wyciekać powoli lub gwałtownie wypłynąć. Część płynu zostaje utracona w momencie pęknięcia błon, ale błony mogą nadal wyciekać.
Objawy mogą się nieznacznie różnić w każdej ciąży i mogą obejmować:
Nagłe gwałtowne wypłynięcie płynu z pochwy
Wyciek płynu z pochwy
Uczucie wilgoci w pochwie lub na bieliźnie
Czasami, gdy płyn wycieka powoli, kobiety mylą go z moczem. Jeśli zauważysz wyciek płynu, użyj podpaski, aby wchłonąć jego część. Przyjrzyj się mu i powąchaj. Płyn owodniowy zwykle nie ma koloru i nie pachnie jak mocz (ma znacznie słodszy zapach).
Jeśli uważasz, że Twoje błony pękły, natychmiast skontaktuj się ze swoim lekarzem. Objawy tego problemu zdrowotnego mogą być podobne do objawów innych stanów, dlatego ważna jest właściwa diagnoza.
Diagnostyka
Lekarz prowadzący ciążę zada pytania dotyczące ciąży i objawów, a następnie przeprowadzi badanie. Badanie może być wykonane za pomocą specjalnego narzędzia (wziernika) w celu zajrzenia do pochwy. Lekarz będzie szukał płynu wyciekającego z szyjki macicy i pobierze nieco płynu do badania, aby sprawdzić, czy jest to płyn owodniowy, płyn pochwowy czy mocz.
Testy diagnostyczne
Badanie może obejmować:
Test równowagi pH (kwasowo-zasadowej). Równowaga pH płynu owodniowego różni się od płynu pochwowego i moczu. Lekarz umieści płyn na pasku testowym, aby sprawdzić równowagę.
Badanie próbki pod mikroskopem. Gdy płyn owodniowy wyschnie, przyjmuje charakterystyczny wzór przypominający paproć.
Może być również wykonane badanie ultrasonograficzne (USG), aby sprawdzić ilość płynu owodniowego wokół dziecka.
Preferowane jest badanie wziernikowe w celu określenia rozwarcia szyjki macicy, ponieważ badanie palcem jest związane ze skróceniem okresu utajonego i potencjalnymi niekorzystnymi następstwami. Należy unikać cyfrowego badania szyjki macicy u pacjentek z PROM, chyba że znajdują się one w aktywnej fazie porodu lub przewidywany jest rychły poród.
Dodatkowe badania
Lekarz może również przeprowadzić badania w celu sprawdzenia obecności zakażenia lub oceny stanu zdrowia dziecka. Mogą one obejmować badania krwi, posiewy bakteryjne lub monitorowanie tętna płodu.
Leczenie
Leczenie PROM zależy w dużej mierze od wieku ciążowego oraz oceny względnego ryzyka przedwczesnego porodu w porównaniu z zakażeniem wewnątrzmacicznym, odklejeniem łożyska i powikłaniami związanymi z pępowiną, które mogą wystąpić przy postępowaniu wyczekującym.
Leczenie w zależności od wieku ciążowego
Po 37. tygodniu ciąży: Jeśli błony pękną po 37. tygodniu ciąży, lekarze zazwyczaj zalecają natychmiastowy poród. U kobiet z PROM w terminie porodu poród powinien być wywołany natychmiast, zazwyczaj poprzez infuzję oksytocyny, aby zmniejszyć ryzyko zapalenia błon płodowych.
Między 34. a 37. tygodniem: Leczenie może obejmować rozważenie porodu, gdy pęknięcie błon następuje w 34. tygodniu ciąży lub później.
Między 24. a 34. tygodniem: Pacjentki z PROM przed 32. tygodniem ciąży powinny być prowadzone wyczekująco do ukończenia 33. tygodnia ciąży, pod warunkiem że nie ma przeciwwskazań ze strony matki lub płodu.
Przed 24. tygodniem: Kobiety z PROM przed osiągnięciem przez płód zdolności do przeżycia powinny być poinformowane o wpływie natychmiastowego porodu oraz ryzyku i potencjalnych korzyściach postępowania wyczekującego.
Poród należy wywołać natychmiast, niezależnie od wieku ciążowego, u pacjentek z zakażeniem wewnątrzmacicznym, odklejeniem łożyska lub oznakach zagrożenia płodu.
Leczenie farmakologiczne
Antybiotyki: Należy podawać antybiotyki pacjentkom z przedwczesnym PROM, ponieważ wydłużają okres utajony i poprawiają wyniki. Aby przedłużyć ciążę i zmniejszyć chorobowość noworodka związaną z zakażeniem i wiekiem ciążowym, zalecany jest 48-godzinny kurs dożylnej ampicyliny i erytromycyny, a następnie pięć dni doustnej amoksycyliny i erytromycyny.
Kortykosteroidy: Wszystkie kobiety z PROM i żywym płodem między 24. a 32. tygodniem ciąży powinny otrzymać jednorazowy kurs prenatalnych kortykosteroidów, aby zmniejszyć ryzyko śmiertelności okołoporodowej, zespołu zaburzeń oddychania i innych schorzeń, szczególnie krwotoku dokomorowego i zespołu zaburzeń oddychania.
Profilaktyka paciorkowca grupy B (GBS): Wszystkie kobiety z PROM i żywym płodem, w tym te, które są znanymi nosicielkami paciorkowca grupy B lub które rodzą zanim ich stan GBS zostanie określony, powinny otrzymać chemoprofilaktykę śródporodową, aby zapobiec przenoszeniu GBS na dziecko.
Postępowanie wyczekujące
W niektórych przypadkach, szczególnie gdy PPROM występuje wcześnie w ciąży, lekarz może zalecić postępowanie wyczekujące. Oznacza to ścisłe monitorowanie matki i dziecka w oczekiwaniu na poród. Leczenie może obejmować:
Antybiotyki do leczenia lub zapobiegania zakażeniu płynu owodniowego
Prenatalne kortykosteroidy używane do przyspieszenia dojrzewania płuc płodu w 34. tygodniu lub wcześniej
Okres obserwacji
Długotrwałe stosowanie leków tokolitycznych (hamujących skurcze) nie jest wskazane u pacjentek z przedwczesnym PROM, chociaż krótkotrwała tokoliza może być rozważona w celu ułatwienia transportu matki oraz podania kortykosteroidów i antybiotyków.
Zalecenia dotyczące opieki domowej
Jeśli lekarz zaleci postępowanie wyczekujące w domu, ważne jest aby:
Przyjmować przepisane leki dokładnie zgodnie z zaleceniami
Odpoczywać, dopóki lekarz nie doradzi w sprawie aktywności
Obserwować oznaki zakażenia i przedwczesnego porodu
Unikać źródeł zakażenia - prysznic zamiast kąpieli w wannie
Regularnie zmieniać podpaskę higieniczną – co najmniej co 3-4 godziny
Nie używać irygatorów ani tamponów
Nie odbywać stosunków płciowych
Liczyć ruchy dziecka zgodnie z otrzymanymi instrukcjami
Powikłania
PROM i PPROM mogą prowadzić do poważnej zachorowalności i śmiertelności. Przedwczesność jest odpowiedzialna za większość zachorowalności i śmiertelności noworodków. Około 85% zachorowalności i śmiertelności noworodków jest wynikiem wcześniactwa.
Powikłania dla dziecka
PPROM może prowadzić do istotnej zachorowalności i śmiertelności okołoporodowej, w tym:
Zespół zaburzeń oddychania – problemy z oddychaniem u noworodka
Gdy PPROM występuje przed 24. tygodniem ciąży (w okresie przed osiągnięciem przez płód zdolności do przeżycia) lub w okresie okołowiatalnym (gdy płód może przeżyć tylko przy wsparciu życia), mogą wystąpić poważne i czasem zagrażające życiu powikłania zarówno dla płodu, jak i dla osoby w ciąży.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Francja