Radikulopatia lędźwiowo-krzyżowa to schorzenie powodujące ból promieniujący z dolnej części pleców do nóg, często wraz z drętwienieniem i osłabieniem mięśni. Ten problem, dotykający szczególnie osoby w wieku 30-50 lat, jest jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności u młodszych dorosłych w krajach rozwiniętych.
Czym jest radikulopatia lędźwiowo-krzyżowa
Radikulopatia lędźwiowo-krzyżowa to stan, w którym dochodzi do ucisku lub podrażnienia korzeni nerwowych w dolnej części kręgosłupa. Ten obszar kręgosłupa nazywamy odcinkiem lędźwiowo-krzyżowym, który obejmuje pięć dolnych kręgów lędźwiowych oraz kość krzyżową u podstawy kręgosłupa.
Kręgosłup zbudowany jest z kości zwanych kręgami, które układają się jeden na drugim. Między kręgami znajdują się miękkie poduszeczki tkanki zwane krążkami międzykręgowymi, które działają jak amortyzatory dla kręgosłupa. Wewnątrz kręgosłupa przebiega kanał kręgowy - rodzaj tunelu utworzonego przez układające się kręgi. W odcinku lędźwiowym przez ten kanał przechodzą nerwy.
Nerwy odchodzą od kanału kręgowego przez otwory między kręgami, kierując się do różnych części ciała. Część nerwu najbliższa kanałowi kręgowego nazywana jest korzeniem nerwowym. Szczególnie często w to schorzenie zaangażowany jest nerw kulszowy - duży nerw utworzony z kilku korzeni nerwowych w dolnej części pleców, rozciągający się wzdłuż tylnej części nogi aż do stopy. Dlatego radikulopatię lędźwiowo-krzyżową często nazywa się również rwa kulszową lub ishiasem.
Przyczyny schorzenia
Radikulopatia lędźwiowo-krzyżowa zazwyczaj powstaje w wyniku ucisku korzeni nerwowych, najczęściej spowodowanego przepukliną krążka międzykręgowego, nieprawidłowościami kostnymi (takimi jak osteofity związane z chorobą zwyrodnieniową stawów, kręgozmykiem), zwężeniem kanału kręgowego lub, znacznie rzadziej, guzem lub ropniem wewnątrzkanałowym.
Uszkodzenie krążka w odcinku lędźwiowym kręgosłupa jest częstą przyczyną. Uszkodzony krążek może następnie naciskać na pobliskie korzenie nerwowe. Degeneracja wynikająca ze zużycia i starzenia się może prowadzić do zwężenia otworów między kręgami. Te zwężone otwory uciskają korzenie nerwowe, gdy wychodzą one z kanału kręgowego.
Niestabilność kręgosłupa, czyli sytuacja, gdy kręg przesuwa się do przodu, może również uciskać korzeń nerwowy. Wśród rzadszych przyczyn wymienia się guzy, infekcje i stany zapalne.
Starzenie się, uraz, zła postawa ciała, nadwaga i inne problemy mogą prowadzić do problemów w dolnej części pleców. Te problemy mogą następnie podrażniać korzenie nerwowe. Najczęściej dotknięte są korzenie nerwowe L5-S1, L4-L5 i L3-L4.
Objawy i ich rozpoznawanie
Radikulopatia lędźwiowo-krzyżowa charakteryzuje się bólem wynikającym z ucisku lub podrażnienia korzeni nerwowych w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa, wraz z drętwienieniem, osłabieniem i zmianami w odruchach.
U pacjentów z radikulopatią lędźwiowo-krzyżową ból promieniuje wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego, najczęściej w dół pośladków i tylnej części nogi poniżej kolana. Ból jest zazwyczaj palący, przeszywający lub kłujący. Może występować z bólem dolnej części pleców lub bez niego.
Pacjenci mogą skarżyć się na drętwienie, a czasami osłabienie dotkniętej nogi. Manewry zwiększające ciśnienie, takie jak manewry Valsalvy lub kaszel, mogą nasilać ból spowodowany przepukliną krążka.
Stan ten może objawiać się bez wyraźnego bólu lędźwiowego, co sprawia, że jego rozpoznanie jest kluczowe dla szybkiej interwencji. Schorzenie często powstaje w wyniku zmian zwyrodnieniowych, takich jak przepuklina krążka, zmiany w więzadle żółtym, przerost stawów międzykręgowych lub kręgozmyk prowadzący do ucisku korzenia nerwowego.
Diagnostyka
Diagnoza obejmuje dokładne badanie fizykalne, w tym testy takie jak test Laségue'a (polegający na unoszeniu prostej nogi), który może wskazywać na ucisk korzeni nerwowych.
Jeśli objawy utrzymują się pomimo leczenia zachowawczego, może być konieczne wykonanie rezonansu magnetycznego (MRI). Rezonans magnetyczny jest szczególnie przydatny do obrazowania tkanek miękkich, w tym krążków międzykręgowych i nerwów. Tomografia komputerowa (CT) może być również wykorzystywana, szczególnie gdy MRI jest przeciwwskazane.
Badania elektrodiagnostyczne, takie jak elektromiografia (EMG) i badania przewodnictwa nerwowego, mogą pomóc w identyfikacji dotkniętego poziomu kręgosłupa i ocenie stopnia uszkodzenia nerwu.
Metody leczenia
Większość przypadków radikulopatii lędźwiowo-krzyżowej i rwą kulszową ustępuje bez operacji i dobrze reaguje na fizjoterapię. Fizjoterapeuci opracowują zindywidualizowane programy leczenia, które pomagają osobom z radikulopatią lędźwiową zmniejszyć ból, odzyskać prawidłowy ruch i powrócić do normalnej aktywności.
Skuteczne leczenie często wymaga zaangażowania zespołu interprofesjonalnego opieki zdrowotnej w celu poprawy wyników pacjentów. Podejścia zachowawcze obejmują niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), paracetamol i gabapentynę.
Program fizjoterapii może obejmować metodę powszechnie określaną jako "szkoła pleców", która polega na nauczeniu pacjenta technik ochrony pleców, takich jak prawidłowe podnoszenie i świadomość postawy. Program stabilizacji lędźwiowej to kolejna użyteczna metoda, którą mogą zastosować fizjoterapeuci dla pacjentów z bólem dolnej części pleców.
Pacjent jest instruowany w zakresie różnych technik kontrolowania bólu pleców, a także pracuje nad wzmocnieniem mięśni stabilizujących odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Wzmacnianie mięśni głębokich jest zalecane przez wielu specjalistów rehabilitacji jako sposób poprawy kontroli mięśniowej wokół odcinka lędźwiowego kręgosłupa w celu utrzymania stabilności funkcjonalnej.
Mięśnie głębokie obejmują mięśnie brzucha z przodu, mięśnie przykręgosłupowe i pośladkowe z tyłu, przeponę jako dach oraz mięśnie dna miednicy i obręczy biodrowej jako podstawę. Typowy program składa się z serii stopniowanych ćwiczeń, które promują świadomość ruchu i ponowne uczenie się motoryki, a także wzmacnianie.
W niektórych przypadkach, szczególnie gdy występuje uporczywy deficyt neurologiczny, może być konieczne leczenie chirurgiczne.
Czynniki ryzyka i zapobieganie
Radikulopatia lędźwiowo-krzyżowa dotyka około 3-5% populacji, a kobiety i mężczyźni są dotknięci w równym stopniu, chociaż mężczyźni są najczęściej dotknięci w wieku czterdziestych lat, podczas gdy kobiety najczęściej w wieku między 50 a 60 lat.
Czynniki ryzyka radikulopatii lędźwiowej obejmują powtarzające się podnoszenie, uczestnictwo w sportach obciążających, otyłość, palenie tytoniu, siedzący tryb życia i złą postawę ciała.
Schorzenie najczęściej dotyka osoby w wieku 30-50 lat. Z osób, które mają tę przypadłość, 10-25% rozwija objawy, które utrzymują się dłużej niż 6 tygodni.
Wiele przypadków radikulopatii ustępuje samoistnie lub przy minimalnej interwencji. Zazwyczaj poprawa postawy ciała, leki dostępne bez recepty lub ćwiczenia fizjoterapeutyczne wykonywane w domu są jedynymi leczeniami potrzebnymi do złagodzenia objawów radikulopatii. W rzeczywistości niektóre przypadki radikulopatii poprawiają się bez żadnego leczenia.
Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem, gdy tylko zauważysz nowe objawy - szczególnie jeśli utrzymują się one dłużej niż kilka dni.
rwa kulszowa, ishias, radiculitis
Kręgosłup lędźwiowy
Kość krzyżowa
Korzenie nerwowe
Krążki międzykręgowe
Nerw kulszowy
Kanał kręgowy
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Francja