Przejdź do treści
badaniakliniczne.pl – strona główna

Retinopatia proliferacyjna

Badania kliniczne: Retinopatia proliferacyjna

Badania z rekrutacją w toku są na początku listy

Zobacz wszystkie badania (1) →
Szybkie filtry

1 badanie kliniczne w tym schorzeniu

Badanie nad kroplami do oczu z deksametazonem w retinopatii wcześniaków

Zarejestrowany lek
Kraje:SzwecjaSzwecja
  • Uczestnicy:0–17 lat
  • Substancje:Dexamethasone Phosphate
  • Sponsor:Vaestra Goetalandsregionen
Zobacz wszystkie badania (1) →zastosowany filtr: schorzenie – Retinopatia proliferacyjna

W skrócie

Retinopatia proliferacyjna to zaawansowane powikłanie cukrzycy, które bez leczenia może prowadzić do utraty wzroku. Charakteryzuje się powstawaniem nieprawidłowych naczyń krwionośnych w siatkówce, które mogą krwawić i powodować poważne uszkodzenia oka.

Czym jest retinopatia proliferacyjna

Retinopatia proliferacyjna to poważne powikłanie cukrzycy, w którym nieprawidłowe naczynia krwionośne rosną i rozprzestrzeniają się z powierzchni siatkówki do jamy szklistej przed siatkówką. Te nieprawidłowe naczynia mogą pękać i krwawić do ciała szklistego lub mogą przekształcać się w pasma trakcyjne, które odrywają siatkówkę od ściany oka.

Jest to zaawansowane stadium retinopatii cukrzycowej – choroby oczu, która osłabia naczynia krwionośne w siatkówkach. Osłabione naczynia krwionośne uszkadzają siatkówkę, co może powodować utratę wzroku, a w ciężkich przypadkach nawet trwałą ślepotę.

Retinopatia cukrzycowa przebiega w dwóch etapach. Pierwszy to retinopatia nieproliferacyjna, w której naczynia krwionośne przeciekają do siatkówki, a uszkodzenie naczyń sprawia, że ostatecznie się one zamykają. Drugi etap to właśnie retinopatia proliferacyjna, podczas której zaczynają tworzyć się nowe naczynia krwionośne, aby zwiększyć przepływ krwi do niedokrwionych obszarów. Jednak te nowe naczynia mogą przeciekać krew i płyn do ciała szklistego i rosną na powierzchni siatkówki.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Główną przyczyną retinopatii proliferacyjnej jest długotrwała cukrzyca. Wysoki poziom cukru we krwi uszkadza drobne naczynia, które dostarczają krew do siatkówki – światłoczułej tkanki wewnątrz oka. Gdy te uszkodzenia się nasilają, można zaobserwować pierwsze oznaki zmian cukrzycowych w siatkówce.

Gdy uszkodzone naczynia zostają zablokowane, siatkówka reaguje tworząc nowe naczynia. Jednak te nowe naczynia są delikatne, podatne na krwawienie i mogą powodować dalsze powikłania. Proces ten jest bezpośrednią konsekwencją długotrwałej cukrzycy wpływającej na unaczynienie siatkówki.

Chociaż retinopatia proliferacyjna występuje u mniej niż 5 procent osób z cukrzycą, to jest obecna u ponad 20 procent młodszych pacjentów z cukrzycą insulinozależną. Jest również bardziej powszechna wraz z wiekiem, złą kontrolą glikemii i wysokim ciśnieniem krwi.

Progresja do retinopatii proliferacyjnej jest częstsza u pacjentów z niegojącymi się owrzodzeniami cukrzycowymi, nefropatią cukrzycową (chorobą nerek) oraz neuropatią cukrzycową (uszkodzeniem nerwów).

Kluczowymi czynnikami ryzyka są również wysoki poziom cholesterolu oraz inne przewlekłe problemy zdrowotne. Uszkodzenia naczyń często występują bardziej w obwodowych obszarach siatkówki.

Objawy i symptomy

Retinopatia proliferacyjna często nie daje objawów, gdy nieprawidłowe naczynia krwionośne powoli rosną przez okres miesięcy lub lat. Jest to jeden z powodów, dla których regularne badania siatkówki są tak ważne u osób z cukrzycą – retinopatię proliferacyjną łatwiej leczyć, im wcześniej zostanie wykryta.

Jeśli proliferacja trwa i prowadzi do krwawienia, wzrok może być zaciemniony przez krew. Gdy pasma trakcyjne powodują odwarstwienie siatkówki trakcyjne, odwarstwienie powoduje utratę wzroku.

Objawy retinopatii cukrzycowej mogą nie być natychmiast zauważalne, zwłaszcza we wczesnych stadiach. Typowe oznaki obejmują rozmazane widzenie, widzenie plamek lub pajęczyn w polu widzenia (tzw. muszki) oraz utratę wzroku w zaawansowanych stadiach.

Nowe, nieprawidłowe naczynia krwionośne w siatkówce mogą krwawić lub przeciekać do ciała szklistego – przejrzystego żelu między soczewką a siatkówką. Może to powodować obrzęk siatkówki.

Diagnostyka i badania

Retinopatię proliferacyjną zazwyczaj diagnozuje się podczas badania oka przeprowadzanego przez specjalistę. Badania diagnostyczne mogą obejmować szereg metod obrazowania i testów.

Angiografia fluoresceinowa to badanie, podczas którego pomarańczowy barwnik wstrzykuje się do żyły w ręce, a następnie wykonuje się serię szybkich zdjęć oka. Badanie to może wskazać pasma naczyń proliferacyjnych oraz obszary niedokrwienia (utraty dopływu krwi spowodowanej cukrzycą, która napędza proliferację).

Ultrasonografia oka to badanie, w którym sondę umieszcza się na powiece, a odbite fale dźwiękowe tworzą obrazy na ekranie. Jest szczególnie przydatna, gdy oko jest wypełnione krwią i nie można przeprowadzić standardowego badania.

Optyczna koherentna tomografia (OCT) to badanie, w którym wiązki światła są wysyłane do oka, a następnie odbite światło jest przetwarzane przez komputer. Lekarz prowadzący wybiera testy diagnostyczne najbardziej odpowiednie dla konkretnego przypadku.

Pierwszym krokiem jest dokładne badanie oka, podczas którego obie źrenice są rozszerzone. Jeśli podejrzewa się wzrost nowych naczyń krwionośnych, może być potrzebne specjalne badanie angiografii fluoresceinowej.

Metody leczenia

Nieleczona retinopatia proliferacyjna może prowadzić do ślepoty, ale leczenie siatkówki i kontrola podstawowej cukrzycy mogą ustabilizować chorobę.

Nie ma lekarstwa na retinopatię cukrzycową, ale leczenie działa bardzo dobrze, aby zapobiegać, opóźniać lub zmniejszać utratę wzroku. Im wcześniej zostanie wykryty stan chorobowy, tym łatwiej jest go leczyć i większe jest prawdopodobieństwo zachowania wzroku.

Kontrolowanie poziomu cukru we krwi jest zawsze ważne. Jest to prawdą nawet jeśli osoba była leczona z powodu retinopatii cukrzycowej i jej oczy są lepsze. W rzeczywistości dobra kontrola poziomu cukru we krwi jest w tym przypadku jeszcze ważniejsza. Może to pomóc zapobiec pogorszeniu się retinopatii.

Leczenie laserowe (fotokoagulacja) zwykle działa bardzo dobrze, aby zapobiec utracie wzroku, jeśli jest wykonane zanim siatkówka została poważnie uszkodzona. Może również pomóc w leczeniu obrzęku plamki. Ciężką retinopatię proliferacyjną można leczyć za pomocą laserowej fotokoagulacji pansiatkówkowej.

Leki anty-VEGF to zastrzykowe substancje, które mogą pomóc w kontrolowaniu wzrostu nieprawidłowych naczyń krwionośnych i zmniejszać obrzęk. Standardem opieki w retinopatii proliferacyjnej może być leczenie lekami anty-VEGF lub pansiatkówkowa fotokoagulacja, w zależności od dostępności opieki dla pacjenta i jego zdolności do regularnych wizyt kontrolnych.

Witrektomia to zabieg chirurgiczny siatkówki, który może być konieczny w przypadkach zaawansowanej choroby, szczególnie gdy wystąpiło krwawienie do ciała szklistego lub odwarstwienie trakcyjne siatkówki.

Potencjalne powikłania

Nieprawidłowe naczynia krwionośne, które rosną w retinopatii proliferacyjnej, mogą nagle krwawić do środka oka, powodując krwotok do ciała szklistego. Dodatkowo, rozrost naczyń (neowaskularyzacja) wytwarza tkankę bliznowatą, która może ciągnąć siatkówkę od wewnętrznej ściany oka, tworząc sytuację znaną jako odwarstwienie trakcyjne siatkówki.

Nowe naczynia krwionośne mogą rosnąć na tęczówce, czyli kolorowej części przedniej części oka, prowadząc do bolesnego i powodującego ślepotę wzrostu ciśnienia w oku, znanego jako jaskra neowaskularna.

Gdy pozostawiona bez leczenia, retinopatia proliferacyjna zwiększa ryzyko odwarstwienia siatkówki. Condition może postępować i prowadzić do utraty wzroku. Retinopatia cukrzycowa jest główną przyczyną utraty wzroku u dorosłych w wieku od 20 do 74 lat.

Jak zapobiegać rozwojowi choroby

Nie każda osoba z cukrzycą rozwinie retinopatię związaną z cukrzycą. Istnieje kilka rzeczy, które można zrobić, aby pomóc opóźnić jej rozwój. A nawet jeśli się ją rozwinie, istnieją sposoby spowolnienia jej przebiegu i ograniczenia jej nasilenia.

Kontrola poziomu glukozy we krwi służy jako najsilniejsza broń przeciwko retinopatii cukrzycowej. Badania wykazują bezpośredni związek między poziomem glukozy we krwi a zarówno rozwojem, jak i pogorszeniem retinopatii cukrzycowej. Gdy obniżasz poziom HbA1c, bezpośrednio zmniejszasz ryzyko rozwoju lub progresji retinopatii.

Wysokie ciśnienie krwi i cholesterol mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia oczu. Przestrzeganie diety zdrowej dla serca, ograniczenie sodu i stosowanie się do zaleceń lekarza może pomóc utrzymać je w normie. Skup się na diecie bogatej w składniki odżywcze, pełnej zielonych liściastych warzyw, pełnoziarnistych produktów, chudego białka i żywności o niskiej zawartości cukru.

Regularna aktywność fizyczna pomaga organizmowi efektywniej wykorzystywać insulinę i promuje zdrowie układu sercowo-naczyniowego. Staraj się wykonywać co najmniej 30 minut umiarkowanych ćwiczeń przez większość dni tygodnia.

Palenie może pogorszyć uszkodzenie naczyń krwionośnych i zaostrzyć powikłania cukrzycy. Rzucenie palenia poprawia krążenie i wspiera ogólne zdrowie oczu.

Regularne badania oczu są kluczowe. Chociaż zaleca się, aby osoby z cukrzycą przechodziły coroczne badania oczu, ponad 50 procent osób z retinopatią cukrzycową nie otrzymuje niezbędnych badań przesiewowych. Zrozumienie tej populacji pacjentów jest integralną częścią leczenia ich choroby.

Im dłużej ma się cukrzycę i jak dobrze kontroluje się poziom glukozy we krwi to dwa kluczowe czynniki, które bardziej niż cokolwiek innego determinują ryzyko. Koncentrując się na zarządzaniu tymi kluczowymi obszarami, można znacznie zmniejszyć szanse na rozwój tego zagrażającego wzrokowi schorzenia.

Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.

Pokrewne schorzenia z tego samego obszaru terapeutycznego

Wróć do listy chorób
Clinical Trials Concierge

Nie chcesz szukać na własną rękę? Nasz doradca ds. badań klinicznych zrobi to za Ciebie.

Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.

Nota prawna · Wydawca: CTIN POLAND sp. z o.o., ul. rtm. Witolda Pileckiego 67/109, 02-781 Warszawa, Polska · KRS 0001111334 · REGON 528919042 · NIP 9512598637

© 2026 badaniakliniczne.pl – Europejska Sieć Informacji o Badaniach Klinicznych

Zgodność z RODO, certyfikaty ISO 9001 i ISO 27001 (LL-C Certification)

Ten serwis nie jest powiązany z Komisją Europejską, EMA ani oficjalnym systemem CTIS. Większość informacji pochodzi z publicznie dostępnych międzynarodowych rejestrów badań klinicznych, uzupełnionych danymi z ośrodków akademickich, od krajowych organów regulacyjnych i sponsorów komercyjnych. W tym serwisie „terapia” oznacza lek testowany w badaniu klinicznym. Jego bezpieczeństwo i skuteczność w badanym zastosowaniu nie zostały jeszcze potwierdzone, część uczestników może otrzymać placebo lub lek porównawczy, a udział w badaniu nie gwarantuje korzyści zdrowotnej. O tym, kto może wziąć udział, decyduje lekarz w ośrodku badawczym. Serwis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Część treści i grafik w tym serwisie powstała lub została ulepszona z pomocą sztucznej inteligencji (AI).