Badanie skuteczności przeszczepu błony fibrynowej i kropli z czynnikami wzrostu w operacji skrzydlika u pacjentów z porównaniem do przeszczepu błony owodniowej.
Skrzydlik to nienowotworowy narośl na powierzchni oka, która może powodować dyskomfort i problemy z widzeniem. Choć schorzenie to nie jest groźne dla życia, może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie i wygląd oka.
Czym jest skrzydlik?
Skrzydlik to mięsiste przerosty tkanki łącznej, które rozwijają się na spojówce (cienka, przezroczysta błona pokrywająca białą część oka) i stopniowo narastają na rogówkę (przezroczysta część oka, która pokrywa tęczówkę i źrenicę). Narośl ta zazwyczaj ma kształt trójkąta lub skrzydła – stąd jej nazwa pochodzi od greckich słów pteryx, oznaczającego "skrzydło", i pterygion, oznaczającego "płetwa".
Skrzydlik najczęściej zaczyna rosnąć od wewnętrznego kącika oka (bliżej nosa) i rozciąga się w kierunku źrenicy. Może wystąpić w jednym lub obu oczach. Narośl może być różowego lub białawego koloru i zwykle zawiera widoczne naczynia krwionośne.
To schorzenie nie jest rakiem i nie rozprzestrzenia się na inne części ciała. Jednak jeśli nie jest leczone, skrzydlik może stopniowo rosnąć na rogówce i wpływać na wzrok.
oko surfera
Przyczyny i czynniki ryzyka
Dokładna przyczyna powstawania skrzydlika nie jest w pełni poznana, ale głównym czynnikiem wywołującym tę dolegliwość jest długotrwałe narażenie na promieniowanie ultrafioletowe (UV) ze słońca. Dlatego schorzenie to jest często nazywane "okiem surfera" – surferzy spędzają wiele czasu na słońcu, a dodatkowo światło odbija się od powierzchni wody, zwiększając narażenie na UV.
Do innych czynników ryzyka rozwoju skrzydlika należą:
Przebywanie w gorącym, suchym i wietrznym klimacie
Narażenie na kurz, piasek i dym
Życie w pobliżu równika, gdzie promieniowanie słoneczne jest bardziej intensywne
Praca na zewnątrz bez odpowiedniej ochrony oczu
Przewlekłe podrażnienie oczu
Skrzydlik występuje częściej u osób starszych, które miały większe narażenie na słońce przez całe życie. Schorzenie to dotyka również częściej mężczyzn niż kobiety i jest rzadkie u dzieci. Około jeden na sto Australijczyków rozwija skrzydlik.
Oko
Spojówka
Rogówka
Objawy skrzydlika
We wczesnych stadiach skrzydlik może nie powodować żadnych objawów. Niektórzy ludzie mogą nawet nie zdawać sobie sprawy, że mają tę dolegliwość, dopóki nie zostanie ona zauważona podczas rutynowego badania oka.
Gdy skrzydlik zaczyna rosnąć lub staje się zapalony, może powodować różne dolegliwości. Głównym objawem jest widoczna narośl na powierzchni oka – zazwyczaj różowy lub białawy trójkątny obszar tkanki z widocznymi naczyniami krwionośnymi.
Inne objawy mogą obejmować:
Zaczerwienienie oka
Uczucie pieczenia lub swędzenia
Wrażenie, jakby coś znajdowało się w oku
Suchość oczu
Łzawienie
Podrażnienie oka
Niewyraźne widzenie (jeśli narośl rozciąga się na rogówkę)
Problemy z noszeniem soczewek kontaktowych
Jeśli skrzydlik rozrośnie się na tyle, że zaczyna pokrywać rogówkę i źrenicę, może znacząco wpłynąć na wzrok. W takim przypadku konieczne może być leczenie chirurgiczne.
Rozpoznanie
Rozpoznanie skrzydlika jest zazwyczaj proste i odbywa się poprzez zwykłe badanie wzrokowe. Lekarz okulistyczny może zdiagnozować skrzydlik podczas rutynowego badania oka.
Podczas badania lekarz dokładnie przyjrzy się przedniej części oka, często używając specjalnego mikroskopu zwanego lampą szczelinową. Badanie to pozwala dokładnie ocenić rozmiar i lokalizację naroślą oraz sprawdzić, czy wpływa ona na rogówkę.
Lekarz zmierzy również odległość od lębu (granicy między rogówką a białą częścią oka) do czubka skrzydlika na rogówce. Ten pomiar jest zapisywany w dokumentacji medycznej, aby przy kolejnych wizytach można było sprawdzić, czy narośl rośnie.
W większości przypadków nie są potrzebne żadne specjalne badania diagnostyczne. Lekarz sprawdzi również ostrość wzroku i przeprowadzi pełne badanie oczu, aby wykluczyć inne przyczyny dyskomfortu lub problemów ze wzrokiem.
Leczenie
Nie wszystkie skrzydliki wymagają leczenia. Jeśli narośl jest mała, nie powoduje objawów i nie wpływa na wzrok, lekarz może zalecić jedynie regularne obserwacje.
Leczenie zachowawcze
W przypadku łagodnych objawów leczenie zazwyczaj obejmuje:
Sztuczne łzy – krople nawilżające oko, które pomagają utrzymać wilgotność oczu i mogą zapobiegać wzrostowi skrzydlika
Łagodne krople sterydowe – stosowane krótkotrwale w celu złagodzenia stanu zapalnego
Noszenie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV i kapelusza z szerokim rondem może pomóc spowolnić wzrost skrzydlika.
Leczenie chirurgiczne
Operacja usunięcia skrzydlika może być konieczna w następujących przypadkach:
Narośl znacząco wpływa na wzrok
Skrzydlik powoduje uporczywe objawy, które nie ustępują po leczeniu zachowawczym
Pacjent chce usunąć narośl ze względów kosmetycznych
Operacja skrzydlika jest zazwyczaj wykonywana ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym lub powierzchniowym. Zabieg trwa zazwyczaj od 30 minut do godziny. Podczas operacji chirurg usuwa narośl i może pokryć obszar fragmentem zdrowej tkanki spojówkowej, aby promować gojenie i zapobiec ponownemu wzrostowi.
Głównym powikłaniem po operacji skrzydlika jest możliwość jego ponownego pojawienia się. Nowoczesne techniki chirurgiczne, takie jak przeszczep spojówki, znacznie zmniejszają ryzyko nawrotu.
Okres rekonwalescencji po operacji skrzydlika może trwać do sześciu tygodni. W tym czasie normalne jest odczuwanie pewnego dyskomfortu i zaczerwienienia oka. Pacjent będzie musiał uczęszczać na wizyty kontrolne u okulisty.
Jak zapobiegać skrzydlikowi?
Ponieważ główną przyczyną skrzydlika jest narażenie na promieniowanie UV, najlepszym sposobem zapobiegania tej dolegliwości jest ochrona oczu przed słońcem.
Oto najważniejsze zasady ochrony oczu:
Noś okulary przeciwsłoneczne, które blokują promieniowanie UVA i UVB, za każdym razem, gdy przebywasz na zewnątrz w ciągu dnia
Wybieraj okulary o oprawkach typu "wrap-around" (opływających), które zapewniają lepszą ochronę przed światłem odbijającym się od boków
Noś kapelusz z szerokim rondem podczas przebywania na zewnątrz
Upewnij się, że okulary korekcyjne mają powłokę ochronną UV
Unikaj przebywania na słońcu w godzinach, gdy jest ono najsilniejsze (zazwyczaj między 10:00 a 16:00)
Jeśli pracujesz w zakurzonym lub wietrznym środowisku, używaj okularów ochronnych
Regularne badania oczów są również ważne. Osoby, które już mają skrzydlik, powinny odwiedzać okulistę co najmniej raz w roku, aby monitorować narośl i upewnić się, że nie wpływa ona na wzrok.
Jeśli masz skrzydlik, stosowanie sztucznych łez może pomóc zapobiec jego powiększaniu się poprzez utrzymanie wilgotności oczu.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Hiszpania