W skrócie
Ten artykuł opisuje badania kliniczne dotyczące guselkumab. Sprawdzają one skuteczność i bezpieczeństwo leku w różnych grupach pacjentów, w tym u dorosłych i dzieci z łuszczycą, łuszczycowym zapaleniem stawów, chorobą Crohna, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i zapaleniem zbiornika jelitowego.
Najważniejsze informacje
- Badania kliniczne z guselkumab obejmują głównie łuszczycę, łuszczycowe zapalenie stawów oraz choroby zapalne jelit, takie jak choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Większość prób jest w fazie 3, a część w fazie 4, więc skupiają się one na potwierdzeniu skuteczności i bezpieczeństwa w większych grupach pacjentów. W badaniach uczestniczą zarówno dorośli, jak i dzieci, a niektóre projekty dotyczą bardzo konkretnych grup, na przykład pacjentów z aktywną chorobą, z zajęciem osiowym stawów, po operacji jelit lub z pouchitis. Najczęściej oceniane wyniki to remisja kliniczna, odpowiedź endoskopowa, poprawa objawów stawowych i utrzymanie kontroli choroby w czasie. Kilka badań ma też cele bardziej szczegółowe, takie jak gojenie ściany jelita, zmiany w zapaleniu widocznym w USG lub wpływ leczenia na długoterminowe bezpieczeństwo u dzieci.
Zakres badań klinicznych
W przedstawionych danych guselkumab jest badany w wielu różnych chorobach zapalnych, głównie w łuszczycy, łuszczycowym zapaleniu stawów oraz chorobach zapalnych jelit, takich jak choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Większość prób ma status Authorised, a część została już zakończona, co pokazuje, że program badań jest bardzo szeroki i obejmuje różne grupy pacjentów.
W badaniach pojawiają się też bardziej szczegółowe grupy, na przykład pacjenci z fistulizing perianal Crohn's disease, osoby po operacji jelit z ryzykiem nawrotu choroby oraz pacjenci z pouchitis. Część badań sprawdza nie tylko skuteczność, ale także długoterminowe bezpieczeństwo, farmakokinetykę i utrzymanie kontroli choroby w czasie.
Badania w chorobach zapalnych jelit
Najwięcej danych dotyczy choroby Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. W chorobie Crohna badania oceniają między innymi remisję kliniczną, odpowiedź endoskopową oraz gojenie ściany jelita widoczne w badaniach obrazowych.
W badaniu NCT03466411 u dorosłych z aktywną chorobą Crohna oceniano skuteczność i bezpieczeństwo w kilku etapach rozwoju badania, a w fazie 3 analizowano odpowiedź kliniczną w 12. tygodniu oraz remisję kliniczną i odpowiedź endoskopową w 48. tygodniu. W badaniu GRAVITI (NCT05197049) sprawdzano indukcję podskórną guselkumab, a główne punkty końcowe obejmowały remisję kliniczną i odpowiedź endoskopową w 12. tygodniu.
W chorobie Crohna badanie NCT06408935 skupia się na transmural healing, czyli gojeniu obejmującym całą ścianę jelita, i mierzy wynik MaRIA poniżej 11 we wszystkich segmentach jelita w 48. tygodniu. W badaniu NCT05347095 oceniana jest postać przetokowa, okołoodbytnicza choroby Crohna, a głównym celem jest uzyskanie łącznej remisji przetok w 24. tygodniu.
W wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego badania obejmują zarówno dorosłych, jak i dzieci. W badaniu 2023-504719-34-00 oceniano indukcję leczenia i remisję kliniczną w 12. tygodniu, a w badaniu 2023-504718-31-00 sprawdzano odpowiedź kliniczną w 12. tygodniu w fazie 4. U dzieci badanie 2022-502238-22-00 ocenia skuteczność, bezpieczeństwo i farmakokinetykę, a głównym punktem końcowym jest remisja kliniczna według zmodyfikowanej skali Mayo w 56. tygodniu.
W pouchitis badanie NCT06916390 sprawdza, czy guselkumab sam lub w połączeniu z interwencją dietetyczną pomaga uzyskać remisję kliniczną po 16 tygodniach leczenia. W tym badaniu remisję definiuje się jako mPDAI poniżej 5 oraz spadek wyniku całkowitego o co najmniej 2 punkty od wartości wyjściowej.
Badania w łuszczycowym zapaleniu stawów i pokrewnych stanach
W łuszczycowym zapaleniu stawów badania oceniają poprawę objawów stawowych, aktywność zapalenia oraz utrzymanie minimalnej aktywności choroby przy zmniejszaniu leczenia immunosupresyjnego. Jedno z badań fazy 3 analizuje, czy leczenie można stopniowo zmniejszać bez nawrotu objawów, a główne punkty końcowe to obecność minimalnej aktywności choroby po 12 miesiącach i średni wynik PASDAS po 12 miesiącach.
W badaniu 2024-512459-19-00 oceniano pacjentów biologicznie naiwnych, czyli takich, którzy wcześniej nie otrzymywali leków biologicznych, i skupiono się na ustępowaniu entezitis potwierdzonego w USG. Głównym punktem końcowym była pełna remisja entezitis w 24. tygodniu, definiowana jako SPARCC równe 0.
W innych badaniach w łuszczycowym zapaleniu stawów oceniano odpowiedź ACR 20 w 24. tygodniu oraz zmianę wyniku BASDAI, czyli wskaźnika aktywności objawów osiowych, także w 24. tygodniu. Jest też badanie u pacjentów w subclinical PsA, czyli na etapie przejściowym między chorobą skóry a chorobą stawów, gdzie sprawdza się poprawę bólu, liczby tkliwych stawów i zapalenia ocenianego w USG do 24. tygodnia.
U dzieci i młodzieży z młodzieńczym łuszczycowym zapaleniem stawów badanie NCT05083182 ocenia skuteczność, farmakokinetykę i bezpieczeństwo guselkumab oraz porównuje wyniki z ustekinumabem. Główne punkty końcowe obejmują odpowiedź ACR Pedi 30 w 24. tygodniu i stężenia leku w organizmie w 28. tygodniu.
Badania w łuszczycy
W łuszczycy plackowatej i łuszczycy zwykłej badania sprawdzają, czy guselkumab pomaga utrzymać kontrolę choroby i poprawia wyniki skórne w czasie. W badaniu 2023-508424-34-00 sprawdzano, czy osoby z bardzo dobrą odpowiedzią na leczenie mogą zachować kontrolę choroby przy dłuższych odstępach między dawkami, a głównym punktem końcowym był odsetek pacjentów z wynikiem PASI poniżej 3 w 68. tygodniu.
Badanie NCT06398106 porównuje strategię proactive TDM, czyli aktywnego monitorowania leczenia, ze standardową opieką u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej łuszczycą leczonych nowoczesnymi lekami biologicznymi, w tym guselkumab. Główny punkt końcowy to trwała kontrola choroby przez 18 miesięcy, oceniana na podstawie wyniku PASI i poprawy względem wartości wyjściowej.
W badaniu 2023-503378-19-00 u dzieci z przewlekłą łuszczycą plackowatą oceniano skuteczność i bezpieczeństwo, a głównym punktem końcowym był odsetek uczestników z odpowiedzią PASI 75 w 16. tygodniu. Z kolei w badaniu 2023-503776-25-00 analizowano zmiany w liczbie i otoczeniu tissue-resident memory T-cells, czyli komórek odpornościowych pozostających w skórze, aby sprawdzić, czy leczenie wpływa na pamięć choroby w skórze.
Badania u dzieci i młodzieży
W danych są osobne badania pediatryczne, czyli prowadzone u dzieci i młodzieży, w łuszczycy, wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, chorobie Crohna i młodzieńczym łuszczycowym zapaleniu stawów. Jedno z nich jest badaniem długoterminowym i skupia się na bezpieczeństwie guselkumab w tej grupie wiekowej, bez zbierania głównych i drugorzędowych punktów końcowych.
W pediatrycznej chorobie Crohna badanie 2023-504735-41-00 ocenia remisję kliniczną w 52. tygodniu oraz odpowiedź endoskopową w 52. tygodniu u uczestników, którzy wcześniej odpowiedzieli na leczenie w 12. tygodniu. To pokazuje, że badacze nie tylko sprawdzają początkową poprawę, ale też to, czy efekt leczenia utrzymuje się przez dłuższy czas.
Jakie punkty końcowe są oceniane
W badaniach z guselkumab najczęściej oceniane są punkty końcowe związane z objawami choroby i gojeniem tkanek. W chorobach jelit są to najczęściej remisja kliniczna, odpowiedź endoskopowa, odpowiedź kliniczna i wyniki obrazowe, takie jak MaRIA lub SES-CD.
W chorobach stawów badacze mierzą ACR 20, ACR Pedi 30, BASDAI, PASDAS, minimalną aktywność choroby oraz poprawę entezitis i bólu. W łuszczycy używa się głównie PASI, a w jednym z badań także długotrwałej kontroli choroby przez 18 miesięcy.
W części badań oceniane są również bezpieczeństwo, farmakokinetyka oraz immunogenność, czyli to, czy organizm wytwarza odpowiedź odpornościową przeciw leczeniu. To ważne, ponieważ pozwala lepiej zrozumieć nie tylko skuteczność, ale też długoterminowe użycie terapii w różnych grupach pacjentów.
Kto może być uczestnikiem
Do badań są włączani pacjenci z określonym rozpoznaniem i zwykle z aktywną chorobą, na przykład umiarkowanie lub ciężko aktywną chorobą Crohna, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, aktywnym łuszczycowym zapaleniem stawów albo umiarkowaną do ciężkiej łuszczycą.
Niektóre badania mają bardzo konkretne wymagania, na przykład brak wcześniejszego leczenia biologicznego, stabilną minimalną aktywność choroby, obecność entezitis potwierdzonego w USG albo udział po operacji jelit z czynnikami ryzyka nawrotu. Dzięki temu naukowcy mogą lepiej ocenić, w jakiej grupie pacjentów guselkumab działa najlepiej i jakie wyniki można uzyskać w różnych sytuacjach klinicznych.