W skrócie
W tym artykule opisano badania kliniczne, w których sprawdzano rosuvastatin. Próby oceniają skuteczność i bezpieczeństwo leczenia u różnych grup pacjentów, na przykład z zaburzeniami lipidowymi, chorobami sercowo-naczyniowymi, udarem oraz u dzieci z rodzinną hipercholesterolemią.
Najważniejsze informacje
- Badania kliniczne z rosuvastatin dotyczą głównie osób z zaburzeniami lipidowymi, chorobą sercowo-naczyniową, udarem, ostrym zespołem wieńcowym oraz dzieci z rodzinną hipercholesterolemią. Większość prób jest w fazie 3, ale są też badania fazy 1 i 4. W wielu badaniach rosuvastatin porównuje się z innymi lekami, placebo lub leczeniem skojarzonym. Najczęściej oceniane są poziomy LDL-C, zdarzenia sercowo-naczyniowe, bezpieczeństwo i jakość życia. W niektórych próbach bada się też blaszki miażdżycowe, hormony steroidowe oraz bioekwiwalencję preparatów.
Zakres badań i najważniejsze cele
Opisane badania kliniczne sprawdzają rosuvastatin w wielu różnych sytuacjach, najczęściej jako część leczenia obniżającego lipidy lub w porównaniu z innymi lekami. W części prób oceniano, czy leczenie pomaga zmniejszyć ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał, udar lub zgon, a w innych badano wpływ na LDL-C, czyli cholesterol LDL.
W niektórych projektach rosuvastatin był porównywany z placebo, a w innych z lekami takimi jak atorvastatin, ezetimibe, fenofibrate, alirocumab, inclisiran lub z leczeniem standardowym.
Jakie grupy pacjentów były badane
Badania obejmowały bardzo różne grupy uczestników. Były to między innymi osoby z ukrytym zawałem mózgu, dyslipidemią, hipercholesterolemią, miażdżycową chorobą sercowo-naczyniową, ostrym zespołem wieńcowym, chorobą wieńcową oraz osoby po udarze niedokrwiennym lub przemijającym ataku niedokrwiennym (TIA).
W jednym badaniu uczestniczyły dzieci i młodzież z heterozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią, a w innym osoby starsze, w wieku 70 lat i więcej, po niedawnym udarze niedokrwiennym lub TIA.
Było też badanie z udziałem zdrowych ochotników, ale miało ono inny cel niż leczenie choroby: sprawdzało bioekwiwalencję dwóch formulacji, czyli czy dwie postacie leku zachowują się podobnie w organizmie.
Fazy badań i liczba uczestników
Większość opisanych prób z rosuvastatin to badania fazy 3, czyli duże badania porównujące skuteczność i bezpieczeństwo leczenia w większych grupach pacjentów.
W zestawie danych jest też badanie fazy 1 z udziałem 54 zdrowych ochotników oraz badanie fazy 4 z 140 uczestnikami, które oceniało zmiany w blaszkach miażdżycowych po krótkim leczeniu.
Liczba uczestników była bardzo różna: od małych badań po bardzo duże próby, takie jak badanie z 17 007 uczestnikami u osób z rozpoznaną miażdżycową chorobą sercowo-naczyniową.
Jakie punkty końcowe mierzono
Najczęściej oceniano zmianę LDL-C, czyli spadek „złego” cholesterolu. W części badań był to główny punkt końcowy, na przykład procentowa zmiana po 12, 90 lub 150 dniach albo po 12 tygodniach leczenia.
W innych próbach głównym celem było sprawdzenie czasu do pierwszego poważnego zdarzenia sercowo-naczyniowego, takiego jak zawał, udar, konieczność rewaskularyzacji, czyli przywrócenia przepływu krwi w naczyniu, lub zgon sercowo-naczyniowy.
Niektóre badania oceniały też bezpieczeństwo, na przykład częstość ciężkich lub śmiertelnych krwawień, jakość życia, zmiany w poziomie hormonów steroidowych, a także objętość niezwapniałej blaszki miażdżycowej w tętnicach wieńcowych.
Najważniejsze badania z rosuvastatin
W badaniu dotyczącym ukrytego zawału mózgu sprawdzano, czy leczenie przeciwpłytkowe i/lub obniżające lipidy, w tym rosuvastatin, daje długoterminową korzyść w zmniejszaniu zdarzeń naczyniowych i zgonów, a jednocześnie oceniano ryzyko ciężkich krwawień.
W badaniu u osób z hiperlipidemią analizowano, czy leki obniżające cholesterol wpływają na poziomy hormonów steroidowych, kwasów żółciowych, mięśnie, witaminę D, układ odpornościowy oraz choroby takie jak depresja i osteoporoza.
W badaniu LEASH porównywano rosuvastatin z ezetymibem w jednej tabletce z innym preparatem złożonym, aby sprawdzić, czy leczenie pomaga osiągnąć cele LDL-C u osób z wysokim lub bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym.
W badaniu u osób z wysokim poligenicznym ryzykiem choroby wieńcowej oceniano, czy leczenie statyną, w tym rosuvastatin, zmniejsza liczbę poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych i zgonów.
W badaniu u osób starszych po udarze niedokrwiennym lub TIA sprawdzano, czy rozpoczęcie terapii statyną poprawia przeżycie bez MACE oraz jakość życia w ciągu dwóch lat obserwacji.
W badaniu PICOLO-FH u dzieci z heterozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią oceniano, czy połączenie rosuvastatin z innymi lekami pomaga osiągnąć docelowe LDL-C po 104 tygodniach leczenia.
W badaniach z chorobą wieńcową i ostrym zespołem wieńcowym rosuvastatin pojawiał się także jako część terapii standardowej, często obok innych leków obniżających lipidy, a głównym celem było szybkie zmniejszenie LDL-C lub ocena zmian w blaszkach miażdżycowych.
Co oznaczają używane terminy
Punkt końcowy to główny wynik, który badacze chcą zmierzyć. Może to być na przykład spadek LDL-C, liczba zdarzeń sercowych albo jakość życia pacjenta.
Randomizacja oznacza losowy przydział do grup leczenia, aby porównanie było bardziej wiarygodne. Taki sposób stosowano w kilku opisanych badaniach.
Bioekwiwalencja oznacza sprawdzenie, czy dwie wersje leku zachowują się podobnie w organizmie. To było celem badania z udziałem zdrowych ochotników.
Niezwapniała blaszka miażdżycowa to część złogu w naczyniu krwionośnym, która nie zawiera wapnia. Jej objętość oceniano w badaniu z tomografią komputerową tętnic wieńcowych.