Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
8 badań klinicznych w tym schorzeniu
Badanie oceniające skuteczność i bezpieczeństwo leku RBD5044 u pacjentów z dyslipidemią mieszaną
PolskaBadanie wpływu obicetrapibu i bempedoic acid na dyslipidię u pacjentów z wysokim i bardzo wysokim ryzykiem sercowo‑naczyniowym
CzechyBadanie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania inclisiranu u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym w połączeniu z kombinacją leków.
FrancjaWpływ semaglutydu na utratę masy ciała i kontrolę metaboliczną u kandydatów do przeszczepu wątroby z otyłością – randomizowane badanie kliniczne
HiszpaniaW skrócie
Dyslipidemia to zaburzenie, które oznacza nieprawidłowe poziomy tłuszczów we krwi. Może zwiększać ryzyko chorób serca i naczyń krwionośnych, ale często można ją kontrolować poprzez zmiany w stylu życia i odpowiednie leczenie.
Dyslipidemia to stan, w którym poziomy lipidów (tłuszczów) we krwi są nieprawidłowe. Może to oznaczać zbyt wysokie poziomy niektórych tłuszczów lub zbyt niskie poziomy innych. Lipidy to woskowe, tłuste substancje znajdujące się we krwi, które są potrzebne organizmowi do prawidłowego funkcjonowania.
Dyslipidemia jest istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju miażdżycy, czyli gromadzenia się złogów tłuszczowych w ścianach tętnic. To z kolei może prowadzić do poważnych chorób układu krążenia, takich jak choroba wieńcowa, choroby naczyń mózgowych i choroba tętnic obwodowych. W krajach rozwiniętych większość przypadków dyslipidemii to hiperlipidemia, czyli podwyższone poziomy lipidów we krwi, często wynikające z diety i stylu życia.
Warto wiedzieć, że sama dyslipidemia nie oznacza automatycznie, że trzeba rozpocząć leczenie farmakologiczne. Decyzja o leczeniu zależy od wielu czynników, w tym od innych chorób współistniejących i ogólnej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego.
Krew zawiera trzy główne rodzaje lipidów, które są ważne dla zdrowia:
Wątroba wytwarza cholesterol, który jest potrzebny do trawienia pokarmów i produkcji hormonów. Jednak cholesterol pobieramy również z pożywienia, szczególnie z produktów mięsnych i nabiału. Ponieważ wątroba może wyprodukować tyle cholesterolu, ile potrzebuje organizm, cholesterol z pożywienia jest dodatkiem, który może prowadzić do jego nadmiaru.
Całkowity poziom cholesterolu we krwi powyżej 200 mg/dL (5,2 mmol/L) jest uważany za nieprawidłowy. Poziomy od 200 do 239 mg/dL uznaje się za graniczne, a 240 mg/dL lub więcej za wysokie. Dla mężczyzn poziom HDL poniżej 1,0 mmol/L (40 mg/dL), a dla kobiet poniżej 1,3 mmol/L (50 mg/dL) wiąże się z wyższym ryzykiem chorób serca.
Dyslipidemia zazwyczaj nie powoduje żadnych widocznych objawów. Większość osób dowiaduje się o problemie dopiero podczas rutynowych badań krwi. To sprawia, że regularne kontrole są bardzo ważne, szczególnie dla osób mających czynniki ryzyka chorób serca.
Nieprawidłowe poziomy lipidów mogą przez długi czas nie dawać żadnych sygnałów ostrzegawczych, podczas gdy w tętnicach powoli gromadzą się złogi. Dlatego dyslipidemia często jest wykrywana dopiero wtedy, gdy dochodzi do poważnych powikłań, takich jak zawał serca lub udar.
Dyslipidemia może mieć przyczyny pierwotne (genetyczne) lub wtórne. Dysregulacja poziomów lipidów, niezależnie od tego, czy wynika z predyspozycji genetycznych czy czynników związanych ze stylem życia, może prowadzić do miażdżycy i innych powikłań sercowo-naczyniowych.
Do głównych czynników ryzyka rozwoju dyslipidemii należą:
W badaniu przeprowadzonym wśród populacji w Iranie wykazano, że nieprawidłowe poziomy LDL, całkowitego cholesterolu i trójglicerydów były pozytywnie związane z ryzykiem wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Po sześciu latach obserwacji zidentyfikowano 233 przypadki chorób układu krążenia, w tym niestabilną dławicę piersiową, stabilną dławicę piersiową i zawał mięśnia sercowego.
Rozpoznanie dyslipidemii opiera się na badaniach poziomu lipidów we krwi. Wykonuje się badanie zwane profilem lipidowym, które mierzy poziomy całkowitego cholesterolu, LDL, HDL i trójglicerydów.
Zalecenia dotyczące badań przesiewowych różnią się w zależności od wieku i czynników ryzyka. Dla osób w wieku 45 lat i więcej zaleca się regularne sprawdzanie poziomu cholesterolu i trójglicerydów w ramach oceny zdrowia serca. Dla osób rdzennej ludności australijskiej i wyspiarzy Cieśniny Torresa badania powinny rozpoczynać się od 18 roku życia.
Docelowe poziomy lipidów zalecane dla optymalnego zdrowia sercowo-naczyniowego różnią się w zależności od ogólnego ryzyka danej osoby. Dla pierwotnej prewencji choroby wieńcowej celem leczenia jest osiągnięcie poziomu LDL poniżej 160 mg/dL (4,15 mmol/L) u pacjentów z tylko jednym czynnikiem ryzyka. U osób z dwoma lub więcej czynnikami ryzyka docelowy poziom LDL to 130 mg/dL (3,35 mmol/L) lub mniej. Dla pacjentów z udokumentowaną chorobą wieńcową poziom LDL powinien zostać obniżony do mniej niż 100 mg/dL (2,60 mmol/L).
Leczenie dyslipidemii ma na celu zmniejszenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych poprzez normalizację nieprawidłowych poziomów lipidów. Strategia leczenia jest indywidualna i uwzględnia konkretne zaburzenia lipidowe, choroby współistniejące oraz ogólne ryzyko sercowo-naczyniowe pacjenta.
Pierwszym krokiem w leczeniu jest wykluczenie wtórnych przyczyn hiperlipidemii, które mogą być wynikiem innych chorób lub przyjmowanych leków. Następnie wprowadza się zmiany w stylu życia, które są podstawą leczenia dyslipidemii.
Jeśli zmiany w stylu życia nie wystarczają do osiągnięcia docelowych poziomów lipidów, lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne. Najczęściej stosowane leki to:
Badania kliniczne, takie jak duże badanie skandynawskie, wykazały, że leczenie statynami może zmniejszyć śmiertelność całkowitą o 30% u pacjentów z chorobą wieńcową w porównaniu z pacjentami nieleczonymi tym lekiem. Leczenie lekami obniżającymi cholesterol wydaje się również stabilizować blaszki miażdżycowe, zmniejszając zawartość lipidów i czyniąc je bardziej stabilnymi i mniej podatnymi na pęknięcie.
Ze względu na złożoność leczenia dyslipidemii, zalecane jest wielodyscyplinarne podejście do kompleksowej opieki nad pacjentem.
Modyfikacje stylu życia są kluczowym elementem zarządzania dyslipidemią i często mogą znacząco poprawić profile lipidowe bez konieczności stosowania leków lub wraz z nimi.
Zmiany w diecie są szczególnie ważne. Zaleca się dietę, w której całkowita zawartość tłuszczów stanowi mniej niż 30% całkowitej liczby kalorii, a tłuszcze nasycone stanowią 8-10% całkowitej liczby kalorii. Taka dieta może pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu LDL do docelowego zakresu u niektórych pacjentów. Dieta bogata w błonnik również ma działanie terapeutyczne.
Zalecenia dietetyczne obejmują:
Regularna aktywność fizyczna jest kolejnym ważnym elementem leczenia. Ćwiczenia pomagają podnieść poziom dobrego cholesterolu HDL, obniżyć trójglicerydy i wspomóc utratę wagi. Zaleca się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo.
Utrzymanie zdrowej wagi ciała jest istotne, ponieważ nadwaga i otyłość są związane z wyższymi poziomami cholesterolu LDL i trójglicerydów oraz niższymi poziomami HDL.
Rzucenie palenia jest kluczowe, ponieważ palenie tytoniu obniża poziom dobrego cholesterolu HDL i uszkadza ściany tętnic, co zwiększa ryzyko chorób serca.
Ograniczenie spożycia alkoholu również może pomóc w kontrolowaniu poziomu trójglicerydów.
Wczesne wprowadzenie zmian w stylu życia i ich konsekwentne utrzymywanie może nie tylko poprawić profile lipidowe, ale także zmniejszyć ogólne ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i poprawić jakość życia.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
