Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
1 badanie kliniczne w tym schorzeniu
Badanie wpływu fluoroetoksybenzowezamikolu F-18 i fluorodopy (18F) na apatię u pacjentów po udarze mózgu
FrancjaW skrócie
Apatia to stan, w którym człowiek traci motywację do działania i zainteresowanie otaczającym go światem. Nie jest to zwykłe lenistwo czy chwilowe znużenie – w ujęciu medycznym apatia to objaw lub powikłanie wielu schorzeń neurologicznych i psychicznych, na który pacjent nie ma wpływu.
Apatia to termin medyczny opisujący brak aktywności ukierunkowanej na cel w porównaniu z wcześniejszym zachowaniem danej osoby. Może się również objawiać jako brak spontaniczności, zainteresowania lub wyrazu emocjonalnego. W kontekście zdrowia apatia to zmierzalne zmniejszenie aktywności nastawionej na osiąganie celów w wielu wymiarach, obejmujących zachowanie i poznanie, emocje oraz interakcje społeczne.
Słowo "apatia" pochodzi od greckiego "pathos", co oznacza pasję lub emocję. Apatia jest więc brakiem tych uczuć. Niektórzy eksperci uznają ją za zespół objawów – czyli zbiór symptomów, które często występują razem, ale niekoniecznie stanowią odrębną chorobę.
W codziennym życiu ludzie często uważają apatię za przeciwieństwo empatii (zdolności do rozumienia i dzielenia uczuć innych ludzi). Jednak w kontekście medycznym apatia to nie tylko brak troski o innych ludzi i ich sytuacje. To ogólny brak motywacji i zainteresowania. Co ważne, apatia w sensie medycznym to coś, nad czym nie masz kontroli – to nie lenistwo ani świadomy wybór obojętności.
Apatia może przybierać różne formy w zależności od osoby. Czasami jest oczywista, ale może też być trudna do wykrycia. Osoby doświadczające apatii mogą:
Do szczególnych objawów apatii należą również: brak uczuć, zainteresowania lub jakiejkolwiek troski o konkretną sytuację czy życie w ogóle. Osoby z apatią wykazują również spowolnienie, niski poziom energii i bierność oraz oderwanie od życia i osobistych wydarzeń.
Apatia jest wysoce rozpowszechniona jako objaw lub następstwo wielu stanów zdrowotnych, zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Może występować w większej depresji, chorobie Alzheimera, otępieniu czołowo-skroniowym, chorobie Parkinsona, chorobach naczyniowo-mózgowych i otępieniu naczyniowym.
Apatia może być objawem problemów ze zdrowiem psychicznym, choroby Parkinsona czy choroby Alzheimera. Często trwa przez długi czas. Zaburzenia neurologiczne są szczególnie często związane z apatią, gdyż wywołują zmiany w mózgu, które mogą prowadzić do przewlekłych objawów.
W dziedzinach psychiatrii i psychologii apatia ma nieco inne znaczenie. Zwykle opisuje oderwanie emocjonalne i zmniejszoną zdolność do odczuwania przyjemności (anhedonia). Zazwyczaj nie obejmuje braku motywacji do wykonywania codziennych czynności, jak to jest w definicji neurologicznej.
Ludzie mogą doświadczać epizodów apatii w związku z pewnymi stanami psychologicznymi, takimi jak ciężka depresja i schizofrenia. Ponadto osoby, które przeżyły traumatyczne wydarzenia, mogą rozwinąć zespół apatii (obojętność i oderwanie emocjonalne) jako sposób na ochronę siebie mentalnie i zapobieganie dalszemu cierpieniu. Jest to powszechne u osób, które przeżyły katastrofy lub były jeńcami wojennymi. Może to być również częścią zespołu stresu pourazowego.
Apatia sytuacyjna to tymczasowa utrata motywacji i zainteresowania rzeczami, które wcześniej sprawiały radość. Może być wynikiem trudnych okoliczności lub wydarzeń, takich jak utrata bliskiej osoby, zmiana szkoły lub pracy, czy utrata finansowa. Tego typu apatia zazwyczaj ustępuje sama, gdy sytuacja się poprawia.
Apatia przewlekła występuje, gdy objawy wydają się nie mieć zewnętrznej przyczyny i utrzymują się przez długi czas. W takich przypadkach często sygnalizuje podstawowy problem zdrowotny, który wymaga profesjonalnej pomocy.
Empatia to zdolność do rozumienia doświadczeń innych ludzi i utożsamiania się z nimi. Uważa się, że składa się z dwóch części: poznawczej i afektywnej. Empatia poznawcza to zdolność do postrzegania rzeczy z perspektywy innej osoby. Empatia afektywna to zdolność do dzielenia emocji innych lub wyobrażania sobie siebie w ich sytuacji. Apatia to coś więcej niż tylko brak empatii – to ogólny brak zainteresowania lub motywacji.
Apatia nie jest tym samym co depresja, chociaż może być trudno odróżnić te dwa stany. Uczucie "zobojętnienia" wobec życia jest powszechne w obu przypadkach. Nie jest to jednak smutek ani złość – to raczej brak jakichkolwiek silnych emocji. Rzeczy, które kiedyś sprawiały radość, już nie ekscytują. Motywacja do osiągania celów znika. Można jednocześnie doświadczać apatii i depresji.
Każdy czasami traci zainteresowanie czymś. Ale gdy dzieje się to często, może wpływać na relacje, pracę i zdolność do cieszenia się życiem.
Awolicja jest opisywana jako bardziej poważna manifestacja apatii. Pacjenci z awolicją wykazują funkcjonalnie całkowity brak motywacji, nawet w odniesieniu do podstawowych codziennych zadań. Awolicja jest głównie związana ze stanami zdrowia psychicznego i chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym z chorobą Alzheimera, zaburzeniem dwubiegunowym, dystymią (przewlekłą depresją), zespołem stresu pourazowego (PTSD) i schizofrenią.
Nie ma bezpośredniego leczenia samej apatii, ale niektóre leki mogą ją poprawić. Leczenie zazwyczaj koncentruje się na zarządzaniu objawami i zajmowaniu się podstawową przyczyną apatii. Gdy apatia jest objawem innej choroby, leczenie tej choroby może pomóc w zmniejszeniu apatii.
Dla osób z apatią psychologiczną lub sytuacyjną pomocna może być psychoterapia. Praca z profesjonalistą w dziedzinie zdrowia psychicznego może pomóc w odkryciu źródeł apatii i opracowaniu strategii radzenia sobie.
W przypadku apatii związanej ze stanami neurologicznymi, takimi jak choroba Parkinsona czy Alzheimera, badacze eksplorują różne podejścia farmakologiczne i niefarmakologiczne. Jednak leczenie apatii pozostaje wyzwaniem i często wymaga indywidualnego podejścia dostosowanego do konkretnego pacjenta i jego podstawowej choroby.
Jeśli apatia wpływa na codzienne funkcjonowanie, utrzymuje się przez długi czas lub towarzyszy jej poczucie beznadziejności czy myśli samobójcze, ważne jest, aby zwrócić się o pomoc do lekarza lub specjalisty w dziedzinie zdrowia psychicznego. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie mogą znacznie poprawić jakość życia osób doświadczających apatii.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
