Badanie nad skutecznością i bezpieczeństwem różnych dawek Isocyklosporyny A w kroplach do oczu u dorosłych pacjentów z atopowym zapaleniem rogówki i spojówek (AKC)
Atopowe zapalenie spojówki i rogówki to rzadkie, ale poważne przewlekłe schorzenie oczu, które może prowadzić do znacznego pogorszenia wzroku. Choroba zazwyczaj dotyka osoby z atopowym zapaleniem skóry i objawia się intensywnym swędzeniem oczu, zaczerwienieniem powiek oraz problemami z widzeniem.
Czym jest atopowe zapalenie spojówki i rogówki
Atopowe zapalenie spojówki i rogówki jest wynikiem stanu zwanego atopią. Atopia to genetyczna skłonność do rozwoju chorób alergicznych. Stan ten często powoduje, że układ odpornościowy produkuje większą niż normalnie liczbę przeciwciał w odpowiedzi na powszechne alergeny.
U osób z tym schorzeniem nieprawidłowa reakcja alergiczna organizmu powoduje stan zapalny w wyściółce powiek oraz na powierzchni oczu. Ten stan zapalny wywołuje szereg objawów, które wpływają zarówno na powieki, jak i na same oczy.
Jest to rzadka choroba, występująca u mniej niż 1-8% populacji. Objawy najczęściej pojawiają się, gdy osoba jest w wieku późnych lat nastolatku lub wczesnych dwudziestych lat. Szczyt zachorowalności przypada między 30. a 50. rokiem życia.
Objawy choroby
Charakterystycznym objawem atopowego zapalenia spojówki i rogówki jest pogrubienie i pokrycie skorupą powiek. Choroba powoduje zapalenie zarówno rogówki (przezroczystej części oka zakrywającej tęczówkę i źrenicę), jak i spojówki (przezroczystej błony pokrywającej białą część oka).
Do głównych objawów należą:
Poważne problemy ze wzrokiem i utrata ostrości widzenia
Intensywny świąd oczu
Śluzowata wydzielina
Zaczerwienienie i swędzenie powiek
Zaczerwienienie oczu
Łzawienie
Nadwrażliwość na światło
Uczucie pieczenia w oczach
Niewyraźne widzenie
W badaniu oka można zaobserwować wiele zmian. Powieki mogą być zgrubione, przebarwione i zaczerwienione. Na dolnej powiece może wystąpić bliznowate wykręcenie. Spojówka może być skrócona z rozsianymi zaczerwienieniami. Rogówka może wykazywać zmiany z zamgleniem wchodzącym do osi widzenia.
U pacjentów z tym schorzeniem często stwierdza się również zmniejszoną objętość łez, co prowadzi do objawów suchego oka i stanu zapalnego powierzchni oka.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Atopowe zapalenie spojówki i rogówki ma podłoże genetyczne i zwykle wiąże się z chorobami atopowymi, w tym atopowym zapaleniem skóry, egzemą, astmą oraz alergiami pokarmowymi i środowiskowymi. Często występuje też w rodzinach z historią alergii i kataru siennego.
Atopowe zapalenie skóry to przewlekłe i postępujące schorzenie skóry, które powoduje suchość, swędzenie, zaczerwienienie, pękanie lub łuszczenie się skóry. Atopowe zapalenie spojówki i rogówki występuje u 25-40% pacjentów z atopowym zapaleniem skóry, ale atopowe zapalenie skóry jest obecne u 95% pacjentów z tym schorzeniem oczu.
Do czynników ryzyka należą:
Alergie pokarmowe i środowiskowe w młodym wieku
Astma
Zwiększona ekspozycja na zanieczyszczenia (np. życie w gęsto zaludnionym mieście)
Dym tytoniowy
Stosowanie antybiotyków
Otyłość
Rozpoznanie choroby
Rozpoznanie choroby ustala się na podstawie badania okulistycznego przeprowadzonego przez lekarza okulistę. Badanie wzroku pozwala ocenić stopień utraty ostrości widzenia. W opisanym przypadku pacjenta, ostrość wzroku wynosiła 20/60-1 dla prawego oka i 20/70-1 dla lewego oka.
Badanie przy użyciu lampy szczelinowej (specjalnego mikroskopu okulistycznego) pozwala na szczegółową ocenę:
Powiek - czy są zgrubione, przebarwione, zaczerwienione
Spojówki - czy występuje skrócenie i zrosty
Rogówki - czy występuje zamglenie
Soczewki - czy występuje zaćma
Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego jest również ważne, ponieważ u niektórych pacjentów może występować podwyższone ciśnienie w oku.
Leczenie
Unikanie kontaktu z alergenami wywołującymi objawy jest podstawową zmianą behawioralną dla wszystkich typów alergicznego zapalenia spojówek.
Schorzenie można leczyć różnymi lekami, w tym:
Miejscowe leki przeciwhistaminowe
Stabilizatory komórek tucznych
Niesteroidowe leki przeciwzapalne
Kortykosteroidy
W opisanym przypadku klinicznym pacjent był leczony medroksyprogesteronem i fluorometalonem trzy razy dziennie w obu oczach. Ten schemat leczenia poprawił jego objawy. Niestety, pacjent przerwał stosowanie przepisanych leków ocznych.
Sztuczne łzy stosowane w razie potrzeby mogą pomóc w łagodzeniu objawów suchości oka.
Leczenie ciężkiego atopowego zapalenia spojówki i rogówki wymaga podejścia wielodyscyplinarnego, obejmującego dermatologię, alergologię i immunologię oraz okulistykę. Nowsze metody leczenia ciężkiej choroby atopowej koncentrują się na lekach oszczędzających steroidy, które obejmują ogólnoustrojowe leki działające na komórki T i inhibitory kalcyneuryny, a także nowatorskie systemy dostarczania leków.
W ciężkich przypadkach może być wskazane leczenie chirurgiczne.
Rokowanie
Atopowe zapalenie spojówki i rogówki to najcięższa postać alergicznej choroby oczu i może prowadzić do potencjalnie poważnych powikłań okulistycznych, w tym ślepoty.
Postępująca choroba może prowadzić do ślepoty, zwłaszcza u młodszych pacjentów z cięższą postacią choroby. Gdy rogówka zostaje dotknięta, mogą rozwinąć się przeciekające i słabe naczynia krwionośne na wcześniej przezroczystej powierzchni, powodując bliznowacenie i pogorszenie wzroku.
U niektórych pacjentów może również wystąpić zaćma (zmętnienie soczewki oka), co dodatkowo pogarsza widzenie. W opisanym przypadku klinicznym u pacjenta stwierdzono zaćmę jądrową 2+ oraz zaćmę podtorebkową tylną 2+ w obu oczach.
Skuteczne zarządzanie tym schorzeniem wymaga regularnych kontroli okulistycznych i systematycznego stosowania się do zaleceń lekarskich.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.