Badanie ruksolitinibu jako pierwszego leczenia u dzieci z limfohistiocytozą hemofagocytarną (HLH)
Badanie prowadzone w: Francja
To badanie koncentruje się na limfohistiocytozie hemofagocytarnej, ciężkim stanie dotykającym układ odpornościowy u dzieci, w którym organizm wytwarza zbyt wiele aktywowanych komórek odpornościowych. Badanie oceni skuteczność ruksolitinibu (znanego również jako Jakavi) stosowanego jako pierwsza opcja leczenia wraz z kortykosteroidami u dzieci z pierwotną HLH.
Kto może wziąć udział: Dzieci i młodzież w wieku od 0 do 22 lat z potwierdzonym zespołem HLH. Diagnoza musi być potwierdzona albo genetycznie (wykazującą predyspozycję do pierwotnej HLH), albo pacjent musi spełniać co najmniej 5 z następujących kryteriów: gorączka, powiększona śledziona, niskie poziomy komórek krwi w co najmniej dwóch typach, wysokie poziomy tłuszczów we krwi lub niskie białka krzepnięcia, obecność pewnych komórek pochłaniających inne komórki krwi, osłabiona funkcja układu odpornościowego, wysokie poziomy ferrytyny oraz obecność aktywowanych komórek odpornościowych. Ważne jest, aby pacjent nie otrzymywał wcześniej żadnego specyficznego leczenia HLH.
Kto nie może wziąć udziału: Pacjenci, którzy już otrzymali leczenie limfohistiocytozy hemofagocytarnej inne niż kortykosteroidy, młodsi niż 2 lata lub starsi niż 18 lat, z ciężką dysfunkcją wątroby, niekontrolowanymi infekcjami, po przeszczepach narządów, ze znanymi alergiami na ruksolitynib, z ciężkimi schorzeniami serca, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, oraz pacjenci z poważnymi problemami z nerkami.
Cel badania: Celem badania jest ustalenie, jak długo pacjenci przeżywają do momentu, gdy będą mogli otrzymać przeszczep komórek macierzystych szpiku, czyli procedurę, w której uszkodzony szpik kostny jest zastępowany zdrowymi komórkami. Lek Jakavi jest podawany w tabletkach w różnych dawkach (5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg) i przyjmowany doustnie. Okres leczenia trwa do 8 tygodni, podczas którego pacjenci otrzymują codzienne dawki leku.
Badany lek: Ruksolitynib to lek, który pomaga kontrolować odpowiedź układu odpornościowego. Należy do grupy leków zwanych inhibitorami JAK. W tym badaniu jest testowany jako leczenie pierwszego rzutu u dzieci z rzadkim stanem dotykającym układ odpornościowy. Lek działa poprzez zmniejszanie stanu zapalnego i kontrolowanie nadmiernej odpowiedzi immunologicznej w organizmie. Kortykosteroidy to leki przeciwzapalne, które pomagają zmniejszyć stan zapalny i tłumić aktywność układu odpornościowego, stosowane w połączeniu z ruksolitynibem.
Badanie ruksolitinibu i kombinacji leków u krytycznie chorych dorosłych z nabytym zespołem hemofagocytarnym
Badanie prowadzone w: Francja
To badanie kliniczne koncentruje się na nabytym zespole hemofagocytarnym, poważnym zaburzeniu, w którym układ odpornościowy organizmu staje się nadmiernie aktywny i zaczyna atakować własne tkanki. Badanie bada zastosowanie ruksolitinibu u pacjentów krytycznie chorych przyjętych na oddział intensywnej terapii.
Kto może wziąć udział: Dorośli powyżej 18 roku życia z nabytym zespołem hemofagocytarnym, przyjęci na oddział intensywnej terapii, którzy potrzebują leczenia ze względu na niewydolność narządów wykazaną wynikiem w skali SOFA wynoszącym 4 lub więcej. Skala SOFA to sposób mierzenia, jak dobrze funkcjonują narządy w organizmie. Wymagana jest świadoma zgoda podpisana przez pacjenta lub członka rodziny, jeśli pacjent nie może podpisać ze względu na swój stan. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować wysoce skuteczną metodę antykoncepcji podczas badania i przez jeden dzień po zakończeniu leczenia.
Kto nie może wziąć udziału: Szczegółowe kryteria wykluczenia nie zostały w pełni określone w dostępnych danych, ale typowo wykluczeni są pacjenci bez potwierdzonego zespołu hemofagocytarnego oraz osoby spoza określonego zakresu wiekowego.
Cel badania: Celem jest ustalenie, czy ruksolitynib, stosowany wraz ze standardowym leczeniem, może lepiej odwrócić niewydolność narządów w porównaniu do samego standardowego leczenia. Pacjenci otrzymają albo ruksolitynib, albo placebo, oprócz zwykłej opieki, jaką otrzymaliby w związku z zespołem hemofagocytarnym. Okres leczenia ruksolitynibem wynosi do 28 dni. Główną miarą sukcesu będzie znacząca poprawa wyników funkcji narządów pacjentów po siedmiu dniach leczenia.
Badany lek: Ruksolitynib to lek badany pod kątem jego potencjału do pomocy pacjentom z nabytym zespołem hemofagocytarnym, szczególnie tym krytycznie chorym. Jest testowany w celu sprawdzenia, czy może poprawić funkcję narządów, gdy jest stosowany wraz ze zwykłymi metodami leczenia. Lek podawany jest doustnie w postaci tabletek Jakavi 5 mg.
Badanie etopozidu u pacjentów z ciężką limfohistiocytozą hemofagocytarną w intensywnej terapii
Badanie prowadzone w: Gwadelupa, Francja
To badanie kliniczne koncentruje się na limfohistiocytozie hemofagocytarnej, ciężkim zaburzeniu, w którym układ odpornościowy organizmu staje się nadmiernie aktywny i zaczyna atakować własne tkanki. Badanie bada zastosowanie etopozidu, leku powszechnie stosowanego w leczeniu raka, aby sprawdzić, jak może pomóc w opanowaniu tego stanu, gdy staje się ciężki i wymaga intensywnej opieki.
Kto może wziąć udział: Pacjent musi być dorosły i mieć potwierdzoną diagnozę limfohistiocytozy hemofagocytarnej. Musi to być pierwszy epizod choroby. Pacjent musi być przyjęty na oddział intensywnej terapii i mieć jedną lub więcej niewydolności narządów, co oznacza: niewydolność krążenia (ciśnienie krwi jest zbyt niskie z wysokimi poziomami mleczanu lub pacjent potrzebuje leków do wspomagania ciśnienia krwi), niewydolność oddechową (pacjent potrzebuje więcej niż 6 litrów tlenu na minutę lub specjalnego wspomagania oddychania), niewydolność nerek (nerki nie działają dobrze) lub niewydolność neurologiczną (pacjent ma zmniejszoną świadomość).
Kto nie może wziąć udziału: Pacjenci, którzy nie mają limfohistiocytozy hemofagocytarnej, nie znajdują się w określonym przedziale wiekowym lub należą do populacji szczególnie wrażliwej (takiej jak dzieci, kobiety w ciąży lub osoby niezdolne do wyrażenia zgody).
Cel badania: Celem badania jest porównanie dwóch różnych strategii rozpoczynania leczenia etopozydem u pacjentów z ciężką HLH. Jedna strategia polega na rozpoczęciu leczenia wcześnie, w ciągu 12 godzin od włączenia pacjenta do badania. Druga strategia polega na opóźnieniu rozpoczęcia leczenia do 48 godzin później, ale tylko wtedy, gdy stan pacjenta się nie poprawi. Badanie będzie monitorować różne wyniki, takie jak czas potrzebny na poprawę objawów, liczbę dni bez respiratora oraz całkowitą długość pobytu w szpitalu.
Badany lek: Etopozyd to lek stosowany w tym badaniu do leczenia ciężkiej limfohistiocytozy hemofagocytarnej. Badanie porównuje dwie strategie rozpoczynania leczenia etopozydem u pacjentów z tym stanem będących w intensywnej terapii. Lek podawany jest dożylnie.
Badanie emapalumabu u dzieci i dorosłych z zespołem aktywacji makrofagów (MAS) występującym w chorobie Stilla lub toczniu rumieniowatym układowym
Badanie prowadzone w: Włochy, Czechy, Holandia
To badanie koncentruje się na leczeniu zespołu aktywacji makrofagów (MAS), ciężkiego stanu zapalnego, który może wystąpić u pacjentów z chorobą Stilla (zarówno u dzieci, jak i dorosłych) oraz z toczniem rumieniowatym układowym. Badany stan powoduje, że układ odpornościowy staje się nadmiernie aktywny, prowadząc do stanu zapalnego w całym organizmie.
Kto może wziąć udział: Pacjenci w wieku od 6 miesięcy do 80 lat. Muszą mieć aktywny MAS z gorączką i wysokimi poziomami ferrytyny (powyżej 684 ng/ml) oraz co najmniej 2 z następujących: niską liczbą płytek krwi, podwyższonymi enzymami wątrobowymi, wysokimi poziomami tłuszczów we krwi lub niskimi poziomami fibrynogenu. Muszą wykazywać niewystarczającą odpowiedź na wysokie dawki kortykosteroidów dożylnych podawanych przez co najmniej 3 dni. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas leczenia i przez 6 miesięcy po ostatniej dawce.
Kto nie może wziąć udziału: Osoby z aktywnymi lub przewlekłymi infekcjami (w tym gruźlicą, HIV lub zapaleniem wątroby typu B lub C), po wcześniejszym leczeniu komórkowym lub genowym w ciągu 6 miesięcy przed rozpoczęciem badania, z historią raka w ciągu ostatnich 5 lat, ciężkimi schorzeniami serca, poważnymi problemami z wątrobą lub nerkami, w ciąży lub karmiące piersią, ze znanymi reakcjami alergicznymi na podobne leki, uczestniczące w innym badaniu klinicznym w ciągu ostatnich 30 dni, lub z jakimkolwiek stanem, który zdaniem lekarza prowadzącego badanie uczyniłby udział niebezpiecznym.
Cel badania: Celem badania jest ustalenie, czy emapalumab może skutecznie leczyć MAS u pacjentów, którzy nie odpowiedzieli wystarczająco dobrze na standardowe leczenie wysokimi dawkami steroidów. Lek działa poprzez celowanie w specyficzne białka w organizmie, które są zaangażowane w stan zapalny. Uczestnicy będą otrzymywać emapalumab przez infuzję dożylną przez okres do 28 dni. Maksymalna dawka dzienna wyniesie 6 miligramów na kilogram masy ciała. Pacjenci będą monitorowani przez 8 tygodni po rozpoczęciu leczenia.
Badany lek: Emapalumab to lek, który działa poprzez celowanie i blokowanie białka zwanego interferonem gamma, które odgrywa rolę w stanie zapalnym. Jest używany do leczenia zespołu aktywacji makrofagów (MAS), ciężkiego stanu zapalnego, który może wystąpić u pacjentów z chorobą Stilla i toczniem rumieniowatym układowym. Lek pomaga kontrolować nadmierną odpowiedź układu odpornościowego i zmniejszać stan zapalny w organizmie.
Badanie itacytinibu do leczenia nieciężkiej limfohistiocytozy hemofagocytarnej u dorosłych
Badanie prowadzone w: Francja
To badanie kliniczne koncentruje się na limfohistiocytozie hemofagocytarnej, szczególnie u dorosłych z nieciężką postacią choroby. Jest to rzadkie zaburzenie, w którym układ odpornościowy organizmu staje się nadmiernie aktywowany, prowadząc do objawów takich jak gorączka, powiększona śledziona i niskie poziomy komórek krwi.
Kto może wziąć udział: Pacjenci muszą mieć 18 lat lub więcej. Powinni mieć nieciężką HLH, która jest nowa lub nawróciła. Nie powinni mieć innych chorób wymagających specyficznego leczenia i nie powinni mieć ciężkich objawów lub niewydolności narządów. Pacjenci muszą wykazywać główne kryteria takie jak: cytologiczne cechy hemofagocytozy, gorączka i powiększona śledziona. Muszą również wykazywać mniejsze kryteria takie jak: powiększone węzły chłonne, cytopenię dotykającą więcej niż dwa typy komórek krwi, wysokie poziomy tłuszczów we krwi lub niskie poziomy białka krzepnięcia, oraz ferrytynę powyżej 500 μg/l. Pacjenci muszą mieć wynik HScore wynoszący 169 lub wyższy. Kobiety w wieku rozrodczym muszą mieć negatywny test ciążowy i stosować niezawodną antykoncepcję podczas badania.
Kto nie może wziąć udziału: Pacjenci z ciężkimi postaciami HLH nie mogą uczestniczyć. Wykluczeni są również pacjenci, którzy nie są dorosłymi (poniżej 18 roku życia) oraz ci, którzy należą do populacji szczególnie wrażliwej.
Cel badania: Celem badania jest ocena, jak dobrze itacytynib działa w leczeniu nieciężkiej HLH. Badanie będzie sprawdzać, ilu uczestników doświadcza całkowitej lub częściowej poprawy swojego stanu po 15 dniach leczenia. Uczestnicy będą przyjmować itacytynib w postaci tabletek i będą monitorowani pod kątem zmian w objawach. W trakcie badania uczestnicy będą otrzymywać regularne kontrole w celu oceny ich zdrowia i wpływu leczenia.
Badany lek: Itacytynib to lek badany pod kątem jego skuteczności w leczeniu nieciężkiej limfohistiocytozy hemofagocytarnej. Badanie ma na celu ustalenie, jak dobrze pacjenci reagują na to leczenie poprzez ocenę poprawy objawów klinicznych i biologicznych. Lek działa poprzez hamowanie szlaku kinazy janusowej (JAK), który odgrywa kluczową rolę w procesach sygnalizacyjnych komórek odpornościowych. Jest klasyfikowany jako inhibitor JAK, typ leku, który pomaga regulować aktywność układu odpornościowego.
Podsumowanie
Obecnie prowadzonych jest 5 badań klinicznych dotyczących limfohistiocytozy hemofagocytarnej, które obejmują zarówno populację pediatryczną, jak i dorosłych pacjentów. Warto zauważyć wyraźną koncentrację badań we Francji – aż 4 z 5 badań jest prowadzonych w tym kraju, co sugeruje silne zaangażowanie francuskich ośrodków badawczych w poszukiwanie nowych terapii dla tego rzadkiego schorzenia.
Badania wyraźnie dzielą się na dwa główne nurty terapeutyczne. Pierwszy koncentruje się na inhibitorach JAK (ruksolitynib i itacytynib), które są testowane w różnych postaciach choroby – od ciężkich przypadków wymagających intensywnej terapii po formy nieciężkie. Drugi nurt dotyczy optymalizacji stosowania klasycznego leku chemioterapeutycznego, etopozidu, w warunkach intensywnej opieki medycznej.
Interesujące jest również badanie emapalumabu, które choć formalnie dotyczy zespołu aktywacji makrofagów w przebiegu innych chorób autoimmunologicznych, jest ściśle powiązane z mechanizmami występującymi w limfohistiocytozie hemofagocytarnej. To badanie jest prowadzone w trzech krajach europejskich: Włoszech, Czechach i Holandii.
Różnorodność testowanych podejść terapeutycznych – od leków biologicznych po inhibitory małocząsteczkowe – daje nadzieję na znalezienie skuteczniejszych i bezpieczniejszych opcji leczenia dla pacjentów z tym poważnym schorzeniem, zarówno w postaciach pierwotnych, jak i nabytych.
Francja