W skrócie
Ten artykuł opisuje badania kliniczne, w których analizowano selinexor. Sprawdzano w nich głównie skuteczność i bezpieczeństwo u osób z nowotworami krwi oraz innymi wybranymi chorobami. Badania obejmowały różne fazy i grupy pacjentów, w tym osoby wcześniej leczone i osoby bez wcześniejszego leczenia.
Najważniejsze informacje
- Badania kliniczne z selinexor obejmowały głównie mielofibrozę i szpiczaka mnogiego, ale także chłoniaki, mięsaki tkanek miękkich oraz raka endometrium. W danych są badania fazy 1, 2, 3 i 4, więc oceniano zarówno dawki i bezpieczeństwo, jak i skuteczność leczenia. Część badań dotyczyła selinexor stosowanego samodzielnie, a część w połączeniu z innymi lekami. W wielu projektach porównywano leczenie z placebo lub z inną terapią. Najczęściej mierzono przeżycie bez progresji, całkowite przeżycie, odpowiedź na leczenie oraz zmniejszenie śledziony.
Przegląd badań klinicznych
W dostarczonych danych selinexor był badany w wielu badaniach interwencyjnych, czyli takich, w których uczestnicy otrzymują określone leczenie i porównuje się jego wyniki z innym schematem lub z placebo. Projekty obejmowały fazy 1, 2, 3 i 4, co pokazuje, że oceniano zarówno wczesne aspekty leczenia, jak i skuteczność w większych grupach pacjentów. Najczęściej badano osoby z chorobami układu krwiotwórczego, ale były też badania w nowotworach litych, takich jak rak endometrium i mięsaki tkanek miękkich.
Badania w mielofibrozie
Najwięcej informacji dotyczyło mielofibrozy, czyli choroby szpiku kostnego, w której szpik nie pracuje prawidłowo i może dochodzić do powiększenia śledziony oraz objawów ogólnych. W jednym badaniu fazy 2 oceniano selinexor u osób z mielofibrozą bez wcześniejszego leczenia inhibitorami JAK i z umiarkowaną małopłytkowością, czyli obniżoną liczbą płytek krwi. Głównym celem było sprawdzenie, ile osób uzyska zmniejszenie objętości śledziony o co najmniej 35% po 24 tygodniach.
Inne badanie fazy 3 porównywało selinexor z placebo w połączeniu z ruksolitynibem u osób z mielofibrozą, które nie były wcześniej leczone. W tym projekcie oceniano zarówno zmniejszenie śledziony, jak i zmianę nasilenia objawów choroby mierzoną specjalnym kwestionariuszem dla mielofibrozy. Było też badanie fazy 2, w którym sprawdzano selinexor jako leczenie samodzielne u osób wcześniej leczonych z powodu mielofibrozy, porównując je z wyborem lekarza.
Badania w szpiczaku mnogim
Duża część badań dotyczyła szpiczaka mnogiego, czyli nowotworu komórek plazmatycznych w szpiku kostnym. W jednym badaniu fazy 2 oceniano selinexor z deksametazonem i bortezomibem u osób z bardzo oporną postacią choroby, w tym z penta-opornym i potrójnie opornym szpiczakiem mnogim. Głównym wynikiem była overall response rate, czyli odsetek pacjentów, u których choroba wyraźnie się zmniejszyła według ustalonych kryteriów.
Inne badanie fazy 3 porównywało schemat selinexor, pomalidomid i deksametazon z elotuzumabem, pomalidomidem i deksametazonem u pacjentów wcześniej leczonych z nawrotowym lub opornym szpiczakiem mnogim. Głównym punktem końcowym było progression-free survival, czyli czas bez pogorszenia choroby lub zgonu. Kolejne badanie fazy 3 oceniało etentamig, ale w jego schemacie jako jedna z terapii porównawczych pojawiał się także selinexor, co pokazuje, że lek był częścią większego porównania terapii dla chorych po co najmniej dwóch liniach leczenia.
Badania w chłoniakach
Selinexor badano także w chłoniaku rozlanym z dużych komórek B, czyli agresywnym nowotworze układu limfatycznego. W badaniu fazy 4 porównywano schemat R-GDP z selinexor lub bez selinexor u osób z nawrotową lub oporną postacią tej choroby. W części badania oceniano odpowiedź na leczenie, a w innej przeżycie bez progresji choroby.
W badaniu pilotażowym fazy 2 u osób z nawrotowymi lub opornymi chłoniakami T-komórkowymi sprawdzano selinexor w skojarzeniu z ifosfamidem, etopozydem i deksametazonem. Głównym wynikiem był odsetek odpowiedzi po czterech cyklach leczenia, czyli po kilku kolejnych etapach terapii.
Inne badane choroby
W danych znalazło się też badanie fazy 3 dotyczące raka endometrium, czyli nowotworu błony śluzowej macicy. W tym projekcie selinexor porównywano z placebo jako leczenie podtrzymujące po wcześniejszej chemioterapii u osób z chorobą zaawansowaną lub nawrotową. Głównym celem było sprawdzenie czasu bez progresji choroby.
Były też badania fazy 1 w zaawansowanych mięsakach tkanek miękkich, w tym w mięśniakomięsaku gładkokomórkowym i złośliwym guzie osłonki nerwu obwodowego. W tych badaniach selinexor łączono z gemcytabiną, a najpierw oceniano dawkę możliwą do zastosowania oraz toksyczności ograniczające dawkę, czyli działania niepożądane, które mogą zatrzymać zwiększanie dawki w pierwszym cyklu leczenia. Jedno z takich badań zostało wycofane, więc nie doszło do pełnej realizacji.
Jakie punkty końcowe oceniano
W badaniach klinicznych punkt końcowy to główny wynik, który naukowcy chcą zmierzyć, aby ocenić leczenie. W badaniach z selinexor najczęściej sprawdzano zmniejszenie śledziony, czas bez progresji choroby, całkowite przeżycie, odsetek odpowiedzi na leczenie oraz bezpieczeństwo i tolerancję.[2][3][7][8][10]
W mielofibrozie ważne było SVR35, czyli zmniejszenie objętości śledziony o co najmniej 35%, a także zmiana objawów choroby.[2][3] W szpiczaku mnogim często oceniano ORR, czyli odsetek pacjentów z odpowiedzią na leczenie, oraz PFS, czyli czas bez pogorszenia choroby.[4][7] W badaniu w mięsakach tkanek miękkich dodatkowo sprawdzano DLT, czyli toksyczności ograniczające dawkę, aby ustalić bezpieczniejszy poziom leczenia.
Kto mógł brać udział
Do badań kwalifikowano dorosłych pacjentów z konkretnymi rozpoznaniami, najczęściej po wcześniejszym leczeniu lub bez wcześniejszego leczenia, zależnie od projektu.[2][3][6][7][8][9][10] W niektórych badaniach szukano osób z chorobą oporną, czyli taką, która nie reaguje dobrze na wcześniejsze leczenie, a w innych osób z chorobą nawrotową, czyli taką, która wróciła po wcześniejszej poprawie.[4][7][8] Część badań obejmowała bardzo określone grupy, na przykład chorych z umiarkowaną małopłytkowością albo osoby wcześniej nieleczone w danej chorobie.[2]