Choroba zastawki mitralnej

Czym jest choroba zastawki mitralnej

Choroba zastawki mitralnej odnosi się do grupy schorzeń wpływających na zastawkę mitralną w sercu. Zastawka mitralna to jedna z czterech zastawek serca, która reguluje przepływ krwi z lewego przedsionka do lewej komory1. Te dwie komory serca przechowują bogatą w tlen krew z płuc i pompują ją do całego organizmu1.

Choroba zastawki mitralnej może być nabyta, co oznacza, że rozwija się z czasem w miarę starzenia się, lub wrodzona, czyli osoba rodzi się z nią1. Może być łagodna, umiarkowana lub ciężka. Leczenie zależy od tego, jak dobrze działa zastawka i jakie objawy występują u pacjenta1.

Kiedy zastawka mitralna ulega uszkodzeniu lub chorobie, nie może działać tak dobrze, jak powinna. Łagodne uszkodzenie może nie powodować żadnych objawów ani poważnych problemów. Jednak poważne uszkodzenie zastawki mitralnej może z czasem zaszkodzić sercu i prowadzić do poważnych problemów, takich jak niewydolność serca – stan, w którym serce nie pompuje krwi wystarczająco efektywnie1.

Zastawka mitralna znajduje się między lewym przedsionkiem (górną komorą serca) a lewą komorą (dolną komorą serca)2. W prawidłowo funkcjonującej zastawce mitralnej jej dwie płatki otwierają się, aby umożliwić przepływ krwi z przedsionka do komory, a następnie zamykają się szczelnie po napełnieniu komory2.

• Lewy przedsionek
• Lewa komora
• Serce

Rodzaje choroby zastawki mitralnej

Choroba zastawki mitralnej przybiera trzy główne formy. Każda forma wpływa na funkcję zastawki w nieco inny sposób1. Niektóre osoby mogą mieć więcej niż jedną formę choroby1.

Wypadanie zastawki mitralnej to jedna z najczęstszych form choroby zastawki sercowej. Przy wypadaniu zastawki mitralnej płatki zastawki mitralnej rozciągają się i rozluźniają, co uniemożliwia prawidłowe zamknięcie zastawki2. Z czasem wypadanie zastawki mitralnej może się pogorszyć i prowadzić do niedomykalności mitralnej2. Ta zwyrodnienie śluzowate zastawki jest również znane jako „wiotka zastawka" i jest najczęstszym stanem wymagającym naprawy zastawki mitralnej3. Występuje, gdy płatki zastawki mitralnej stają się wiotkie lub luźne i zastawka nie otwiera się i nie zamyka prawidłowo3.

Niedomykalność zastawki mitralnej, znana również jako niewydolność zastawki mitralnej, występuje, gdy płatki zastawki mitralnej nie zamykają się prawidłowo, umożliwiając cofanie się krwi przez serce2. W rezultacie tego przecieku zastawki mitralnej serce nie pompuje skutecznie natlenionej krwi z serca do reszty organizmu2.

Zwężenie zastawki mitralnej występuje, gdy narastanie płytki nazębnej w zastawce powoduje, że płatki zaczynają sztywnieć i pogrubiać się, co ostatecznie łączy płatki razem i zmusza serce do cięższej pracy, aby pompować krew przez organizm2.

Objawy

Jeśli masz chorobę zastawki mitralnej, możesz nie odczuwać żadnych objawów. Jednak niektóre osoby doświadczają objawów, które wpływają na jakość życia1. Dla tych, którzy mają objawy, mogą one pojawić się nagle lub rozwijać stopniowo.

Objawy mogą obejmować duszność, szczególnie podczas wysiłku fizycznego lub w pozycji leżącej4. Może wystąpić zmęczenie i nietolerancja wysiłku fizycznego4. Pacjenci mogą odczuwać szybkie, trzepoczące bicie serca4.

Inne objawy to ból w klatce piersiowej4, szybkie lub nieregularne bicie serca4, zawroty głowy lub uczucie omdlenia4, kaszel4 oraz obrzęk stóp lub nóg4. W niektórych przypadkach mogą tworzyć się skrzepy krwi4.

Ważne jest, aby pamiętać, że jeśli jesteś narażony na rozwój niedomykalności, możesz nie doświadczać objawów2.

Przyczyny

Choroba zastawki mitralnej może być spowodowana wadą lub nieprawidłowością w zastawce mitralnej, lub może wynikać z innego zaburzenia lub stanu2.

Gorączka reumatyczna jest jedną z przyczyn choroby zastawki mitralnej2. Może również wystąpić po zawale serca2. Zapalenie wsierdzia, czyli infekcja zastawki sercowej, jest kolejną możliwą przyczyną2.

Inne przyczyny obejmują infekcję lub uraz2, kardiomiopatię – nieprawidłowość mięśnia sercowego2, wrodzone wady serca2, terapię radiacyjną2 oraz zaburzenia rytmu serca2.

Wypadanie zastawki mitralnej może być również spowodowane czynnikami dziedzicznymi4, pogorszeniem tkanki łącznej4 oraz zespołem Barlowa4 i zespołem Marfana4.

Zwapnienie pierścienia mitralnego, czyli nagromadzenie wapnia wokół zastawki mitralnej, jest kolejną potencjalną przyczyną4. Osłabiony mięsień serca4 i choroba reumatyczna serca4 również mogą prowadzić do choroby zastawki mitralnej.

Diagnostyka

Aby zdiagnozować chorobę zastawki mitralnej, lekarze używają różnych testów i procedur diagnostycznych. Są to badania medyczne, oceny lub techniki stosowane przez specjalistów w celu identyfikacji obecności, nasilenia lub przyczyny stanu medycznego lub choroby.

Badanie może obejmować badanie fizykalne, podczas którego lekarz słucha serca za pomocą stetoskopu. Mogą być wykonane testy obrazowe, takie jak echokardiogram – badanie, które używa fal dźwiękowych do tworzenia obrazów serca, aby zobaczyć, jak działa zastawka mitralna.

Elektrokardiogram (EKG) to kolejny test, który może być wykonany w celu oceny rytmu serca i wykrycia nieprawidłowości. Tomografia komputerowa (CT) i inne zaawansowane techniki obrazowania mogą być używane do bardziej szczegółowej oceny struktury serca i zastawki.

Lekarz może również zlecić badania krwi w celu sprawdzenia innych stanów, które mogą wpływać na serce. W niektórych przypadkach może być konieczne wykonanie cewnikowania serca – procedury, podczas której cienka rurka jest wprowadzana do naczyń krwionośnych, aby przyjrzeć się z bliska sercu i jego zastawkom.

Leczenie

Leczenie choroby zastawki mitralnej zależy od nasilenia stanu, objawów i tego, jak dobrze funkcjonuje zastawka. Celem leczenia jest poprawa funkcji serca przy jednoczesnym minimalizowaniu objawów i unikaniu przyszłych powikłań5.

Leki mogą być przepisane w celu zarządzania objawami niedomykalności mitralnej, takie jak diuretyki (leki moczopędne) na nagromadzenie płynów w nogach i płucach5. Jednak te leki leczą tylko objawy i nie odnoszą się do podstawowego problemu z zastawką mitralną, który powoduje chorobę5.

Jeśli naprawa zastawki mitralnej jest dla ciebie opcją, może być wykonana technika chirurgiczna zwana anuloplastyką. Ta procedura zazwyczaj obejmuje wszczepianie urządzenia w celu dokręcenia lub zastąpienia pierścienia wokół zastawki mitralnej, aby płatki zastawki mogły zamykać się prawidłowo5. W razie potrzeby mogą być użyte inne techniki do naprawy zastawki5.

Przezskórna naprawa krawędzi do krawędzi (TEER) to minimalnie inwazyjna procedura, która może być opcją dla osób z ciężką niedomykalnością mitralną5. W przeciwieństwie do chirurgii, ta procedura nie wymaga nacięć w klatce piersiowej i tymczasowego zatrzymania serca. W tej procedurze niewielki wszczepiony klips jest przymocowywany do płatka mitralnego (dostęp przez żyłę w nodze), aby pomóc mu zamknąć się bardziej całkowicie5. To pomaga przywrócić normalny przepływ krwi przez serce5.

Chirurgiczna naprawa zastawki mitralnej jest uważana za jeden z najbardziej skutecznych długoterminowych sposobów leczenia5. Naprawa zastawki mitralnej daje największe prawdopodobieństwo bezpiecznego i skutecznego rozwiązania w czasie5.

W niektórych przypadkach, gdy naprawa nie jest możliwa, może być konieczna wymiana zastawki mitralnej. Lekarz może opisać ryzyko i korzyści oraz pomóc zdecydować, która opcja jest dla ciebie odpowiednia5.

Życie z chorobą zastawki mitralnej

Życie z chorobą zastawki mitralnej wymaga pewnych zmian w stylu życia i regularnej opieki medycznej. Aby zmniejszyć objawy niewydolności serca spowodowane niedomykalnością, lekarz może zasugerować kilka zmian w stylu życia6.

Ważne jest przyjmowanie wszystkich leków zgodnie z zaleceniami – szczególnie diuretyków7. Diuretyki, zwane również tabletkami wodnymi, mogą być uciążliwe, ponieważ powodują częstsze oddawanie moczu. Może to zakłócać styl życia, ale należy pamiętać: płyn jest lepiej na zewnątrz niż wewnątrz7.

Należy kontrolować zmiany wagi. Waż się o tej samej porze każdego ranka po pójściu do toalety i przed zjedzeniem śniadania, a następnie zapisz to7. Jeśli zauważysz wzrost wagi o 2-3 funty w ciągu nocy lub 5 funtów w ciągu tygodnia, zadzwoń do lekarza. On lub ona może chcieć dostosować dawkę tabletek moczopędnych7.

Bądź aktywny fizycznie. Czasami pacjenci boją się wysiłku i nie rozmawiali o tych obawach ze swoimi lekarzami. Jednak lekarze nie chcą, abyś tracił masę mięśniową i stawał się słaby podczas oczekiwania na operację lub leczenia objawów7.

Zmiany w stylu życia mogą obejmować zmniejszenie spożycia soli6, ograniczenie alkoholu6, rzucenie palenia6 i utratę wagi6. Lekarz będzie również monitorował postęp choroby.

Zdrowa dieta może zapewnić długoterminowe korzyści zdrowotne i zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób przewlekłych, w tym chorób serca8. Jedz regularnie różnorodne owoce, warzywa i produkty pełnoziarniste8. Zmień źródło białka na roślinne, np. orzechy i rośliny strączkowe, lub ryby i owoce morza, zamiast mięsa zwierzęcego8. Ogranicz spożycie soli, cukru i alkoholu8. Unikaj przetworzonej żywności, szczególnie przetworzonego mięsa, np. kiełbasy, szynki i bekonu8.

Regularne ćwiczenia o umiarkowanej do wysokiej intensywności, takie jak taniec, bieganie, jogging lub szybki marsz, mogą poprawić kondycję fizyczną i zdrowie psychiczne8. Zaleca się dorosłym ćwiczyć przez 150-300 minut tygodniowo o umiarkowanej do wysokiej intensywności8.