Insulina to hormon niezbędny do życia, który pomaga organizmowi przekształcać pokarm w energię. Jeśli cierpisz na cukrzycę typu 2, możesz potrzebować insuliny, gdy inne leki nie wystarczają do utrzymania prawidłowego poziomu cukru we krwi. Rozpoczęcie leczenia insuliną nie oznacza, że źle zarządzałeś swoją chorobą – to po prostu kolejny krok w leczeniu, który pomoże Ci zachować zdrowie.
Czym jest insulina i jak działa
Insulina to naturalny hormon wytwarzany przez trzustkę (narząd znajdujący się w jamie brzusznej). Jest niezbędna do tego, aby Twój organizm mógł wykorzystywać cukier, zwany glukozą, jako źródło energii.
Insulina działa jak klucz, który otwiera drzwi komórek w całym organizmie. Kiedy jesz, glukoza z pokarmu i napojów dostaje się do krwi. Insulina pomaga tej glukozie opuścić krew i przedostać się do komórek, gdzie jest wykorzystywana jako energia. Bez wystarczającej ilości insuliny glukoza nie może dostać się do komórek i gromadzi się we krwi, co prowadzi do wysokiego poziomu cukru.
Twój organizm produkuje insulinę w sposób ciągły przez cały dzień. Wydziela ją również w odpowiedzi na spożywane posiłki, szczególnie te zawierające węglowodany. Następuje wtedy duży pierwszy rzut wydzielania insuliny, który hamuje produkcję glukozy przez wątrobę, a potem wolniejsza druga faza, która pokrywa węglowodany dostarczone z jedzeniem.
Kiedy potrzebna jest insulina w cukrzycy typu 2
Cukrzyca typu 2 wiąże się z opornością na insulinę i powolnym postępującym zaburzeniem pracy komórek wytwarzających insulinę w trzustce. W momencie rozpoznania cukrzycy typu 2 u pacjentów nawet do połowy tych komórek nie funkcjonuje prawidłowo. Zaburzenie to pogłębia się w tempie około 4 procent rocznie.
Nie zawsze musisz rozpoczynać leczenie insuliną od razu po zdiagnozowaniu cukrzycy typu 2. Insulinę przepisuje się, gdy inne leki na cukrzycę nie wystarczają już do utrzymania poziomu glukozy we krwi w zdrowym zakresie.
Terapia insulinowa jest zalecana dla pacjentów z cukrzycą typu 2, gdy początkowy poziom HbA1c (wskaźnik średniego poziomu cukru we krwi z ostatnich 2-3 miesięcy) przekracza 9 procent, lub gdy cukrzyca nie jest kontrolowana pomimo optymalnego leczenia lekami doustnymi.
Czasami insulina może być potrzebna tylko przez krótki czas. Na przykład gdy jesteś w ciąży, jesteś chory lub aby szybko obniżyć poziom glukozy we krwi zaraz po rozpoznaniu choroby.
Jeśli potrzebujesz insuliny jako leku, nie jest to Twoja wina i nie oznacza, że źle zarządzałeś swoją cukrzycą. To po prostu kolejny lek, który może pomóc utrzymać Cię w jak najlepszym zdrowiu. Insulina może być dla Ciebie najbardziej odpowiednim wyborem leczenia.
Rodzaje insuliny stosowane w cukrzycy typu 2
Osoby wymagające insuliny w cukrzycy typu 2 zazwyczaj przyjmują jeden z następujących schematów leczenia:
Insulina długo działająca lub o średnim czasie działania podawana raz lub dwa razy dziennie. Lekarz lub zespół diabetologiczny zazwyczaj zaleca insulinę o średnim czasie działania (nazwy handlowe Humulin I lub Insulatard). Ten rodzaj insuliny przyjmuje się raz lub dwa razy dziennie. Mogą zalecić insulinę długo działającą (nazwy handlowe Levemir, Lantus, Toujeo, Tresiba, Semglee lub Abasaglar), jeśli często występują u Ciebie obniżenia poziomu cukru we krwi lub potrzebujesz pomocy opiekuna przy podawaniu zastrzyków. Insulinę długo działającą zazwyczaj przyjmuje się raz dziennie.
Insulina szybko działająca lub krótko działająca przed posiłkami. Jeśli insulina długo działająca lub o średnim czasie działania nie obniża sama wystarczająco poziomu glukozy, będziesz również musiał przyjmować inny rodzaj insuliny, który działa szybciej. Te rodzaje insuliny przyjmuje się przed posiłkami. Lekarz lub zespół diabetologiczny zaleci insulinę szybko działającą (nazwy handlowe NovoRapid, Fiasp, Trurapi, Admelog, Humalog) lub insulinę krótko działającą (nazwy handlowe Actrapid lub Humulin S).
Insulina mieszana (dwufazowa) zawierająca zarówno insulinę o średnim czasie działania, jak i szybko działającą lub krótko działającą, podawana 1 do 3 razy dziennie przed posiłkami.
Lekarz lub zespół diabetologiczny omówi z Tobą leczenie i zaleci terapię insulinową, którą uznają za najlepszą dla Ciebie. Rodzaj insuliny, którą przyjmujesz, i jej dawka mogą zmieniać się z czasem.
Jak podawać insulinę
Insulinę można wstrzykiwać za pomocą pena insulinowego. Jest to urządzenie, które pomaga bezpiecznie podawać zastrzyki i przyjmować odpowiednią dawkę. Używanie pena insulinowego zazwyczaj nie boli. Igły są bardzo małe, ponieważ wstrzykujesz tylko niewielką ilość tuż pod skórę.
Twoja pielęgniarka diabetologiczna pokaże Ci, gdzie wstrzykiwać insulinę i jak używać pena. Istnieją różne sposoby wstrzykiwania insuliny, od strzykawki z igłą, przez pen insulinowy, po pompę insulinową.
Lekarz lub edukator diabetologiczny nauczy Cię, jak, gdzie i kiedy wstrzykiwać insulinę oraz jak bezpiecznie ją przechowywać. Nawet z pomocą lekarza i edukatora może minąć trochę czasu, zanim znajdziesz odpowiednią dawkę insuliny, aby obniżyć poziom glukozy we krwi do docelowego poziomu.
Ważne jest, aby unikać wielokrotnych wstrzyknięć insuliny w to samo miejsce. Lipohipertrofia (zgrubienie tkanki tłuszczowej) spowodowana powtarzającymi się zastrzykami insuliny w tym samym obszarze prowadzi do słabego wchłaniania insuliny i może powodować wczesną hiperglikemię po posiłku lub opóźnioną hipoglikemię.
Dawkowanie i dostosowywanie leczenia
Terapia insulinowa może być rozpoczęta jako terapia uzupełniająca, zaczynając od 0,3 jednostki na kilogram masy ciała, lub jako terapia zastępcza, zaczynając od 0,6 do 1,0 jednostki na kilogram. W przypadku terapii zastępczej 50 procent całkowitej dziennej dawki insuliny podaje się jako insulinę podstawową, a 50 procent jako insulinę bolusową, podzieloną przed śniadaniem, obiadem i kolacją.
Terapia uzupełniająca może obejmować insulinę podstawową lub bolusową. Terapia zastępcza obejmuje insulinę podstawowo-bolusową i insulinę korekcyjną lub mieszaną.
Schematy insulinowe powinny być dostosowywane co trzy lub cztery dni, aż zostaną osiągnięte docelowe poziomy samodzielnie mierzonego poziomu glukozy we krwi. Zaleca się cel glukozy na czczo i przed posiłkami wynoszący 80 do 130 mg na decylitr oraz cel dwie godziny po posiłku poniżej 180 mg na decylitr.
Odczyty glukozy na czczo powinny być używane do dostosowywania insuliny podstawowej, podczas gdy zarówno odczyty przed posiłkami, jak i po posiłkach powinny być używane do dostosowywania insuliny posiłkowej.
Dostosowywanie insuliny w czasie jest kluczowe dla poprawy kontroli glikemii i zapobiegania powikłaniom związanym z cukrzycą.
Insulina w połączeniu z innymi lekami
Metformina powinna być kontynuowana, jeśli to możliwe, ponieważ udowodniono, że zmniejsza śmiertelność ze wszystkich przyczyn i zdarzenia sercowo-naczyniowe u pacjentów z nadwagą i cukrzycą.
Metformina w połączeniu z insuliną wiąże się ze zmniejszonym przyrostem masy ciała, mniejszą dawką insuliny i rzadszą hipoglikemią w porównaniu z samą insuliną.
Leki doustne nie powinny być nagle odstawiane po rozpoczęciu terapii insulinowej ze względu na ryzyko hiperglikemii z odbicia.
Przy wyborze terapii należy wziąć pod uwagę kontrolę glukozy, działania niepożądane, koszt, przestrzeganie zaleceń i jakość życia.
Możliwe skutki uboczne
Stosowanie insuliny wiąże się z hipoglikemią (niskim poziomem cukru we krwi) i przyrostem masy ciała.
W badaniu porównującym insulinę mieszaną, bolusową i podstawową, hipoglikemia była częstsza w przypadku insuliny mieszanej i bolusowej, a przyrost masy ciała był częstszy w przypadku insuliny bolusowej.
Insulina zmniejsza szanse na wystąpienie objawów wysokiego poziomu glukozy we krwi (hiperglikemii) i poważnych długoterminowych problemów, które mogą uszkodzić serce, nerki, oczy i nerwy.
Jednym z skutków ubocznych rozpoczęcia przyjmowania insuliny dla niektórych osób może być przyrost masy ciała. Może to być trudne do zniesienia w dodatku do stwierdzenia, że masz cukrzycę typu 2 lub zmiany leczenia. Jeśli chcesz cokolwiek omówić lub potrzebujesz pomocy w utracie wagi, możesz skontaktować się z infolinią, aby porozmawiać z jednym z przeszkolonych doradców.
Pacjenci z jednym lub więcej epizodami ciężkiej hipoglikemii (tj. wymagającej pomocy innych osób w leczeniu) mogą odnieść korzyść z krótkotrwałego złagodzenia celów glikemicznych.
Cele terapii powinny być indywidualizowane w oparciu o wiele czynników, w tym wiek, przewidywaną długość życia, choroby współistniejące, czas trwania cukrzycy, ryzyko hipoglikemii, koszty, motywację pacjenta i jakość życia.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.