Gruczolakorak jelita cienkiego

Czym jest gruczolakorak jelita cienkiego?

Gruczolakorak jelita cienkiego to rodzaj nowotworu złośliwego, który powstaje w komórkach gruczołowych wyściełających wewnętrzną powierzchnię jelita cienkiego. Jest to najczęstszy typ raka jelita cienkiego1. Komórki gruczołowe to specjalne komórki, które produkują i wydzielają różne substancje potrzebne do trawienia.

Ten typ nowotworu jest niezwykle rzadki. Rocznie w Stanach Zjednoczonych diagnozuje się zaledwie około 11 000 przypadków raka jelita cienkiego, co stanowi mniej niż 1% wszystkich nowych rozpoznań nowotworów1. Dla porównania, rak jelita grubego czy rak przełyku występują znacznie częściej2.

Większość guzów gruczolakoraka jelita cienkiego rozwija się w części jelita cienkiego znajdującej się blisko żołądka, nazywanej dwunastnicą3. W miarę wzrostu guzy te mogą blokować przejście jelita cienkiego4.

Rak jelita cienkiego jest nieco częstszy u mężczyzn niż u kobiet i zwykle diagnozuje się go u osób w wieku 65 lat i starszych1.

Rak jelita cienkiego, Nowotwór jelita cienkiego

Budowa jelita cienkiego

• Jelito cienkie
• Dwunastnica
• Jelito czcze
• Jelito kręte
• Żołądek
• Jelito grube

Jelito cienkie jest częścią układu trawiennego organizmu, który obejmuje również przełyk, żołądek i jelito grube. Układ trawienny usuwa i przetwarza składniki odżywcze z pożywienia - witaminy, minerały, węglowodany, tłuszcze, białka i wodę - a także pomaga usuwać produkty przemiany materii z organizmu5.

Jelito cienkie to długa rurka łącząca żołądek z jelitem grubym. Składa się ono wielokrotnie, aby zmieścić się w jamie brzusznej5. Chociaż jelito cienkie stanowi aż 90% przewodu pokarmowego, to paradoksalnie jest miejscem rzadko dotkniętym przez nowotwory1.

Jelito cienkie składa się z trzech części2:

• Dwunastnica - pierwszy odcinek jelita cienkiego, znajdujący się najbliżej żołądka
• Jelito czcze - środkowa część jelita cienkiego
• Jelito kręte - ostatni i najdłuższy odcinek jelita cienkiego

Objawy choroby

Jednym z głównych powodów, dla których rak jelita cienkiego jest trudny do wykrycia, jest fakt, że ludzie często nie zauważają objawów, dopóki choroba nie jest już zaawansowana1. Kiedy objawy się pojawiają, są często niejasne i mogą wskazywać na wiele innych problemów związanych z układem trawiennym1.

Objawy gruczolakoraka jelita cienkiego mogą obejmować1:

• Ból brzucha
• Niewyjaśnioną utratę wagi
• Krew w stolcu
• Niestrawność

Jelito cienkie nie jest narządem, który jest regularnie badany przesiewowo, w przeciwieństwie do jelita grubego, gdzie pacjenci przechodzą regularne kolonoskopie. To sprawia, że wykrycie raka jelita cienkiego jest szczególnie trudne1.

Czynniki ryzyka

Dieta i historia zdrowotna mogą wpływać na ryzyko rozwoju raka jelita cienkiego5. Istnieją pewne czynniki, które mogą zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na tę chorobę.

Rak jelita cienkiego występuje nieco częściej u mężczyzn niż u kobiet. Choroba jest zazwyczaj diagnozowana u osób w wieku 65 lat i starszych1.

Rozpoznanie

Badania wykrywające raka jelita cienkiego są używane do diagnozowania i określania zaawansowania choroby5. Proces diagnostyczny często wymaga wielu procedur i testów2.

Rozpoznanie gruczolakoraka jelita cienkiego może być opóźnione ze względu na trudności w dostępie do tego narządu podczas badań. W większości przypadków, gdy gruczolakorak jelita cienkiego zostaje zdiagnozowany, nowotwór już się rozprzestrzenił do innych części ciała lub przerzutował4.

Metody leczenia

Główne metody leczenia gruczolakoraka jelita cienkiego to chirurgia i chemioterapia. Dla niektórych pacjentów dostępne są również radioterapia, terapia celowana i immunoterapia16.

Sposób leczenia gruczolakoraka jelita cienkiego jest w dużej mierze oparty na doświadczeniach z leczenia raka jelita grubego, który poczynił liczne postępy w ostatniej dekadzie1. Podobnie jak w przypadku raka jelita grubego, gdy nowotwór jest zlokalizowany w momencie diagnozy, większość pacjentów może zostać wyleczona1.

Chirurgia jest główną metodą leczenia. Celem zabiegu operacyjnego jest usunięcie guza wraz z marginesem zdrowej tkanki. W niektórych przypadkach konieczne może być usunięcie większej części jelita cienkiego.

Chemioterapia może być stosowana po operacji, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby, lub jako leczenie pierwotne w przypadku zaawansowanego raka. Ostatnie badania wykazały, że połączenie kapecytabiny i oksaliplatyny jest bardzo skuteczne, z medianą całkowitego czasu przeżycia wynoszącą 15 miesięcy u pacjentów z chorobą przerzutową7.

Rokowanie

Rokowanie zależy od wielu czynników, w tym od typu nowotworu, jego stadium, miejsca powstania guza w jelicie cienkim oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta2. Pewne czynniki wpływają na rokowanie i opcje leczenia5.

Gdy nowotwór jest zlokalizowany w momencie rozpoznania, większość pacjentów może zostać wyleczona1. Jednak większość pacjentów ma zaawansowaną chorobę z zajęciem węzłów chłonnych lub przerzutami odległymi w momencie diagnozy7.

Gruczolakorak jelita cienkiego często nawraca. Po zakończeniu leczenia ważne jest regularne monitorowanie i obserwacja8.

Opieka wspomagająca

Opieka wspomagająca pomaga pacjentom sprostać fizycznym, praktycznym, emocjonalnym i duchowym wyzwaniom związanym z rakiem. Jest to ważna część opieki onkologicznej9.

Istnieje wiele programów i usług mających na celu zaspokojenie potrzeb i poprawę jakości życia osób żyjących z rakiem oraz ich bliskich, szczególnie po zakończeniu leczenia9.

Jednym zważnych problemów może być zespół krótkiego jelita. Jelito cienkie jest najważniejszym narządem w przewodzie pokarmowym, który wchłania prawie wszystkie składniki odżywcze z pożywienia. Jeśli chirurg musi usunąć dużą część jelita cienkiego w celu leczenia raka, może nie pozostać wystarczająco dużo tkanki, aby jelito cienkie mogło prawidłowo wchłaniać składniki odżywcze i wodę z pożywienia, aby utrzymać zdrowie. Nazywa się to zespołem krótkiego jelita9.

Opieka follow-up pozwala zespołowi medycznemu śledzić stan zdrowia przez pewien okres po zakończeniu leczenia. Ta ważna część opieki onkologicznej jest często wspólnie prowadzona przez specjalistów od raka i lekarza rodzinnego. Pomagają oni w powrocie do zdrowia po skutkach ubocznych leczenia i monitorują wszelkie oznaki nawrotu choroby8.