Nadciśnienie pierwotne to podwyższone ciśnienie krwi bez wyraźnej przyczyny medycznej. Ta najczęstsza forma nadciśnienia dotyka większość osób z wysokim ciśnieniem i często wiąże się z otyłością, czynnikami genetycznymi oraz niezdrowym stylem życia.
Czym jest nadciśnienie pierwotne
Nadciśnienie pierwotne, nazywane również nadciśnieniem samoistnym, to forma wysokiego ciśnienia krwi, która nie ma jednej jasno określonej przyczyny. Jest to stan wieloczynnikowy, który nie wynika z konkretnej choroby czy problemu zdrowotnego.
Ciśnienie krwi powyżej normy to zazwyczaj wartości przekraczające 120/80 mmHg. Oznacza to, że ciśnienie wewnątrz tętnic jest wyższe niż powinno być. Nadciśnienie pierwotne dotyka około 85% wszystkich osób z wysokim ciśnieniem krwi.
Różnica między nadciśnieniem pierwotnym a innymi formami nadciśnienia polega na tym, że inne typy mają jedną wyraźną przyczynę. Mogą to być choroby współistniejące lub działania niepożądane leków. Kiedy istnieje bezpośrednia przyczyna, nazywa się to nadciśnieniem wtórnym.
nadciśnienie samoistne, nadciśnienie idiopatyczne
Objawy
W większości przypadków nadciśnienie pierwotne nie powoduje żadnych widocznych objawów. Dlatego często jest nazywane „cichym zabójcą". Wiele osób ma tę chorobę, nie zdając sobie z tego sprawy, i stan ten zostaje wykryty dopiero podczas rutynowego badania lekarskiego.
Jeśli nadciśnienie pierwotne nie zostanie zdiagnozowane, może się pogorszyć i doprowadzić do problemów z sercem lub nerkami. Czasami osoby z nadciśnieniem mogą odczuwać bóle głowy, zawroty głowy i niewyraźne widzenie, ale te objawy prawdopodobnie nie wystąpią, dopóki ciśnienie krwi nie osiągnie bardzo wysokich wartości.
Niektórzy ludzie zgłaszają, że ich bicie serca wydaje się głośniejsze niż zwykle i czują je jak w uchu. To zjawisko może być bardziej wyraźne, im wyższe jest ciśnienie krwi.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Kiedy ciśnienie krwi nie może być bezpośrednio powiązane z innym problemem zdrowotnym, lekiem lub leczeniem, nie zawsze możliwe jest określenie dokładnej przyczyny. Naukowcy uważają, że niektóre przypadki nadciśnienia pierwotnego mają podłoże genetyczne, co oznacza, że możesz być predysponowany do rozwoju wysokiego ciśnienia krwi.
Niezdrowe nawyki i określone okoliczności zwiększają ryzyko wystąpienia nadciśnienia pierwotnego. Do czynników ryzyka należą:
Starszy wiek (65 lat i więcej)
Cukrzyca
Dieta bogata w sól
Picie zbyt dużej ilości kawy i innych napojów zawierających kofeinę
Rodzinna historia wysokiego ciśnienia krwi
Otyłość
Nadużywanie alkoholu
Siedzący tryb życia z ograniczoną aktywnością fizyczną
Problemy ze snem, takie jak bezsenność
Jest również jasne, że czynniki związane ze stylem życia mogą powodować nadciśnienie pierwotne. Zła dieta i brak aktywności fizycznej są istotnymi przyczynami wysokiego ciśnienia krwi. Nawet takie rzeczy jak słaby sen i spożywanie alkoholu mogą zwiększyć poziom ryzyka.
Rozpoznanie
Pomiar ciśnienia krwi jest ważnym krokiem w kierunku kontroli nadciśnienia. Ponieważ wysokie ciśnienie krwi często nie powoduje objawów, sprawdzanie ciśnienia jest jedynym sposobem, aby upewnić się, czy nie jest ono zbyt wysokie.
Test ciśnienia krwi polega na napompowaniu opaski (mankietu) wokół górnej części ramienia i zmierzeniu ciśnienia w naczyniach krwionośnych. Jeśli test wskazuje, że możesz mieć wysokie ciśnienie krwi, lekarz prawdopodobnie zaleci dodatkowe pomiary.
Nadciśnienie powinno być diagnozowane na podstawie pojedynczego pomiaru ciśnienia krwi tylko wtedy, gdy pomiar wynosi 180/110 mmHg lub więcej i istnieją dowody na chorobę sercowo-naczyniową wymagającą natychmiastowego leczenia. W przeciwnym razie pacjent powinien być badany ponownie co jeden do czterech tygodni, aby potwierdzić podwyższone wartości ciśnienia.
Chociaż pomiary w gabinecie lekarskim nadal są najczęstszym sposobem diagnozowania nadciśnienia, pomiary domowe i ambulatoryjne są bardziej spójne i lepiej odzwierciedlają ryzyko uszkodzenia narządów. Gdy ciśnienie krwi jest mierzone w domu, nadciśnienie diagnozuje się, jeśli odczyty są stale równe lub przekraczają 135/85 mmHg.
Leczenie
Istnieje wiele metod radzenia sobie z nadciśnieniem pierwotnym, w tym zmiany stylu życia i leki. Jeśli dowiesz się, że masz wysokie ciśnienie krwi, to normalne, że czujesz niepokój o swoje ogólne zdrowie. Jednak odkrycie, że masz nadciśnienie, oznacza, że możesz podjąć kroki w celu kontroli ciśnienia krwi.
Zmiany stylu życia
Zmiany stylu życia są zalecane dla wszystkich pacjentów. Obejmują one: utratę wagi, ćwiczenia fizyczne, zmniejszenie spożycia sodu, dietę DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension - Dietetyczne Podejście do Zatrzymania Nadciśnienia) oraz ograniczenie spożycia alkoholu.
Możliwe jest odwrócenie wysokiego ciśnienia krwi poprzez te zmiany. Nawet jeśli nie da się całkowicie wyeliminować nadciśnienia, zdrowe nawyki mogą znacznie pomóc w jego kontrolowaniu wraz z lekami.
Leczenie farmakologiczne
Leczenie niekontrolowanego nadciśnienia zmniejsza ryzyko śmiertelności oraz powikłań sercowych, naczyniowych, nerkowych i mózgowo-naczyniowych. Wybór terapii lekami jest często kierowany względami związanymi z chorobami współistniejącymi, ale osiągnięcie docelowego ciśnienia krwi może być zrealizowane za pomocą różnych środków terapeutycznych.
Po rozpoczęciu leczenia farmakologicznego docelowe ciśnienie krwi wynosi poniżej 140/90 mmHg w ciągu trzech miesięcy, a po trzech miesiącach cel zmniejsza się do poniżej 130/80 mmHg u pacjentów młodszych niż 65 lat.
Powikłania
Nadciśnienie pierwotne uszkadza naczynia krwionośne. Stan ten pogarsza się z czasem i może powodować zmieniające życie powikłania, które obejmują:
Tętniak mózgu
Otępienie
Zawał serca
Niewydolność serca
Chorobę nerek
Nadciśnienie złośliwe
Udar
Utratę wzroku
Nadciśnienie jest jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów na całym świecie. Może znacząco zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, mózgowo-naczyniowych i nerkowych.
Rokowanie
Stan jest odwracalny za pomocą leków i zmian stylu życia. Wiele osób z nadciśnieniem pierwotnym może skutecznie kontrolować swoje ciśnienie krwi i zmniejszać ryzyko powikłań, jeśli zostanie odpowiednio zdiagnozowane i leczone.
Szacuje się, że około 1,4 miliarda dorosłych w wieku 30-79 lat na całym świecie ma nadciśnienie, co stanowi 33% populacji w tym przedziale wiekowym. Spośród osób otrzymujących leczenie, większość jest niedostatecznie leczona i nie osiąga swoich celów ciśnienia krwi.
Dlatego tak ważne jest regularne monitorowanie ciśnienia krwi i ścisła współpraca z zespołem opieki zdrowotnej w celu zarządzania stanem i zapobiegania poważnym powikłaniom.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Holandia