Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
4 badania kliniczne w tym schorzeniu
Badanie bezpieczeństwa i skuteczności NHS7108 u dorosłych z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki
BułgariaBadanie nad terapią zastępczą enzymami trzustkowymi u pacjentów z niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki po operacji trzustki
AustriaBadanie wpływu terapii zastępczej enzymami trzustkowymi na niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki u pacjentów z nieoperacyjnym rakiem trzustki
WłochyBadanie wpływu terapii zastępczej enzymami trzustkowymi (proszek trzustkowy) na niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki po całkowitej gastrektomii u pacjentów 18-80 lat.
PolskaW skrócie
Niewydolność trzustki to stan, w którym trzustka nie wytwarza wystarczającej ilości enzymów trawiennych potrzebnych do prawidłowego trawienia pokarmu i wchłaniania składników odżywczych. Stan ten rozwija się stopniowo i może prowadzić do niedożywienia, jeśli nie jest właściwie leczony.
Niewydolność trzustki, znana również jako zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki (EPI), występuje wtedy, gdy trzustka nie produkuje wystarczającej ilości enzymów trawiennych lub gdy te enzymy nie działają prawidłowo. Trzustka jest gruczołem znajdującym się za żołądkiem, który wytwarza ważne enzymy pomocne w rozkładaniu pokarmu i hormony regulujące poziom cukru we krwi.
Enzymy trawienne to białka, które wywołują reakcje chemiczne w organizmie. Enzymy trzustkowe rozkładają pokarm, umożliwiając organizmowi pobranie składników odżywczych. Różne typy enzymów trzustkowych obejmują amylazę, która rozkłada węglowodany, lipazę, która rozkłada tłuszcze, oraz proteazę i elastazę, które rozkładają białka.
Gdy nie masz wystarczającej ilości enzymów trawiennych, pokarm przechodzi przez jelita w bardziej kompletnej, niestrawionej postaci. W rezultacie organizm nie otrzymuje składników odżywczych, których potrzebuje z pożywienia. Zazwyczaj ten stan rozwija się powoli, zajmując lata, zanim w pełni się ujawni.
Niewydolność trzustki charakteryzuje się niewystarczającym dostarczaniem enzymów trzustkowych i wodorowęglanu do dwunastnicy, co prowadzi do problemów z trawieniem i wchłanianiem. Lipaza, enzym rozkładający tłuszcze, zostaje unieczyniona wcześnie w przebiegu choroby, dlatego nieprawidłowe wchłanianie tłuszczów zazwyczaj poprzedza problemy z wchłanianiem węglowodanów i białek.
Każda choroba, która wpływa na tkankę trzustki, może powodować niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki. Najczęstsze przyczyny w Wielkiej Brytanii to mukowiscydoza, ostre i przewlekłe zapalenie trzustki oraz rak trzustki.
U dorosłych przewlekłe zapalenie trzustki jest główną przyczyną niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Aż 8 na 10 dorosłych z tym zaburzeniem rozwija niewydolność trzustki. Zapalenie trzustki powoduje stan zapalny i obrzęk trzustki. Z czasem przewlekłe zapalenie może uszkodzić komórki trzustkowe, które wytwarzają enzymy trawienne.
Zapalenie trzustki to stan zapalny trzustki. Może być ostre lub przewlekłe. Ostre zapalenie trzustki to stan tymczasowy, który pojawia się nagle i trwa krótko. Większość osób z ostrym zapaleniem trzustki całkowicie wyzdrowieje w ciągu kilku dni dzięki leczeniu wspomagającemu: odpoczynkowi, nawodnieniu i łagodzeniu bólu. Przewlekłe zapalenie trzustki to stan długotrwały i postępujący, który nie ustępuje i z czasem się pogarsza.
Najczęstsze przyczyny zapalenia trzustki to używanie alkoholu i kamienie żółciowe. Kamienie żółciowe, które blokują przewód trzustkowy, są jedną z najczęstszych przyczyn zapalenia trzustki.
U dzieci mukowiscydoza jest najczęstszą przyczyną niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Inne przyczyny niewydolności trzustki u dorosłych obejmują celiakię, cukrzycę, choroby zapalne jelit, operacje przewodu pokarmowego, w tym operacje związane z utratą wagi, oraz niedrożność przewodów trzustkowych.
Niewydolność trzustki może powodować różne objawy związane z problemami trawiennymi. Objawy obejmują ból brzucha, gazy, wzdęcia, tłusty stolec, który unosi się na powierzchni wody, niezamierzoną utratę masy ciała, biegunkę i nadmierne gazy.
Ponieważ lipaza zostaje unieczyniona wcześnie w przebiegu choroby, nieprawidłowe wchłanianie tłuszczów zazwyczaj poprzedza problemy z wchłanianiem węglowodanów i białek, co prowadzi do tłuszczowych stolców (steatorrhea), wzdęć, dyskomfortu brzucha i utraty masy ciała.
Konsekwencje niewystarczającego wchłaniania składników odżywczych obejmują niedobory mikroelementów, szczególnie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, niską gęstość mineralną kości, utratę masy mięśniowej i pogorszenie jakości życia. Bez leczenia stan ten prowadzi do zwiększonej zachorowalności i umieralności.
Objawy często nakładają się na objawy czynnościowych zaburzeń żołądkowo-jelitowych, co przyczynia się do niedostatecznego rozpoznawania choroby i opóźnienia w diagnozie. Wczesne rozpoznanie pozwala na terminowe rozpoczęcie terapii i zapobieganie powikłaniom.
Jeśli lekarz podejrzewa niewydolność trzustki, może zlecić różne badania diagnostyczne. W przypadku ostrego zapalenia trzustki lekarz przeprowadzi badania krwi. Ultrasonografia, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny mogą ocenić powikłania zapalenia trzustki i zidentyfikować potencjalną przyczynę, taką jak kamienie żółciowe.
Jeśli podejrzewa się przewlekłe zapalenie trzustki, tomografia komputerowa z kontrastem jest najlepszą metodą obrazowania do diagnozy. Tomografia komputerowa może być niejednoznaczna we wczesnych stadiach choroby, dlatego mogą być stosowane inne metody, takie jak rezonans magnetyczny, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego lub ultrasonografia endoskopowa z biopsją lub bez niej.
Badania mogą obejmować również test elastazy kałowej, który mierzy poziom tego enzymu w stolcu, oraz inne testy oceniające funkcję trzustki i wchłanianie składników odżywczych.
Niestety nie ma lekarstwa na niewydolność trzustki. Jednak istnieje kilka innowacyjnych podejść, które pomogą w zarządzaniu tym stanem i zmniejszeniu nieprzyjemnych objawów. Ważne jest zapewnienie odpowiedniej ilości składników odżywczych i witamin, ponieważ trzustka nie może prawidłowo przetwarzać pokarmu w celu wchłonięcia tych niezbędnych elementów.
Głównym sposobem leczenia jest terapia zastępcza enzymami trzustkowymi (PERT). Podczas PERT lekarz przepisze leki zawierające enzymy trzustkowe. Pomogą one w trawieniu i zapobiegną niedożywieniu, a także przyniosą ulgę w niektórych objawach.
Pacjenci z niewydolnością trzustki powinni mieć dostęp do enzymów trzustkowych i powinni je przyjmować z każdym posiłkiem. Enzymy trzustkowe należy przyjmować z każdym posiłkiem i przekąską zawierającą tłuszcz.
Ostre zapalenie trzustki leczy się w szpitalu, gdzie pacjent jest ściśle monitorowany pod kątem oznak poważnych problemów i otrzymuje leczenie wspomagające, takie jak płyny i tlen. Leczenie może obejmować płyny dożylne, leki przeciwbólowe i antybiotyki w przypadku infekcji.
Ostre zapalenie trzustki często powoduje silny ból brzucha, dlatego pacjenci prawdopodobnie będą potrzebować środków przeciwbólowych. Aby umożliwić trzustce regenerację i zapobiec uszkodzeniom, pacjenci z zapaleniem trzustki mogą potrzebować tymczasowego podawania płynów dożylnych w celu nawodnienia.
Jeśli nie możesz jeść przez więcej niż 5-7 dni lub jesteś niedożywiony, możesz rozpocząć żywienie dojelitowe za pomocą małej rurki umieszczonej przez nos. Dostarcza to mieszankę pokarmową ze składnikami odżywczymi do żołądka lub jelita cienkiego.
Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki koncentruje się na łagodzeniu bólu, terapii pomagającej w trawieniu pokarmu i leczeniu przyczyny podstawowej, gdy jest to możliwe. Zalecane modyfikacje stylu życia obejmują zaprzestanie spożywania alkoholu i palenia tytoniu oraz spożywanie małych, częstych, niskotłuszczowych posiłków.
W niektórych przypadkach konieczna może być operacja do leczenia powikłań lub gdy inne metody leczenia są nieskuteczne. Endoskopia terapeutyczna jest wskazana do leczenia objawowych zwężeń, kamieni i torbieli rzekomych.
Odpowiednie odżywianie jest krytyczne dla jakości życia pacjenta i poprawia wyniki leczenia. Choroby takie jak rak trzustki i zapalenie trzustki wpływają na zdolność organizmu do trawienia pokarmu i wchłaniania składników odżywczych.
Ogólnie dieta dla osób z chorobami trzustki kładzie nacisk na małe, częste, bogatej w składniki odżywcze posiłki, w tym chude białko, owoce i warzywa oraz pełne ziarna. Należy unikać alkoholu i tłustych potraw.
Dieta niskotłuszczowa jest ważna. Spróbuj jeść 4 do 6 małych posiłków i przekąsek dziennie zamiast 3 dużych posiłków. Wybieraj chude mięso i usuwaj cały widoczny tłuszcz. Jedz drób, taki jak kurczak, kaczka i indyk bez skóry. Wiele rodzajów ryb, takich jak łosoś, pstrąg jeziorowy, tuńczyk i śledź, dostarcza zdrowych kwasów tłuszczowych omega-3, ale unikaj ryb konserwowanych w oleju.
Pij lub jedz mleko, jogurt, ser lub inne produkty mleczne odtłuszczone lub niskotłuszczowe każdego dnia. Unikaj zup kremowych i kremowych sosów do makaronu. Jedz lody niskotłuszczowe, mrożony jogurt lub sorbet.
Oto kilka praktycznych wskazówek dotyczących zarządzania niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki: Zawsze przyjmuj enzymy trzustkowe z jedzeniem i przekąskami. Połknij kapsułki w całości, popijając zimnym napojem, takim jak woda lub sok.
Nie pij alkoholu. Może on nasilić ból i spowodować inne problemy, takie jak pogorszenie obrzęku trzustki. Poinformuj lekarza, jeśli potrzebujesz pomocy w zaprzestaniu picia. Zapytaj lekarza, czy musisz przyjmować tabletki z enzymami trzustkowymi, aby pomóc organizmowi w trawieniu tłuszczów i białek.
Dobra opieka żywieniowa poprawia wyniki leczenia i jest kluczowa dla jakości życia pacjenta. Każdy pacjent jest wyjątkowy, dlatego ważna jest współpraca z dietetykiem w celu opracowania indywidualnego planu posiłków i przekąsek.
Możliwe jest prowadzenie dobrej jakości życia z niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki. Przy odpowiednim leczeniu i wsparciu można skutecznie zarządzać objawami i zapobiegać powikłaniom. Lekarz będzie ściśle współpracować z pacjentem, aby zapewnić, że jego organizm otrzymuje to, czego potrzebuje, i będzie uważnie monitorować postępy oraz wprowadzać niezbędne zmiany w planie opieki zdrowotnej.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
