Nowotwór głowy i szyi w stadium IV to zaawansowane stadium choroby, które wymaga specjalistycznego leczenia i kompleksowego podejścia. Zrozumienie, co oznacza to stadium i jakie są dostępne opcje terapeutyczne, może pomóc pacjentom i ich bliskim w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących leczenia.
Czym jest nowotwór głowy i szyi
Nowotwór głowy i szyi to szeroka kategoria obejmująca kilka rodzajów nowotworów, które rozwijają się w obrębie głowy i szyi. Większość z tych nowotworów rozwija się z komórek płaskonabłonkowych, które tworzą wilgotną tkankę wyściełającą jamę ustną, gardło, krtań czy jamę nosową.
Gdy lekarz rozpozna nowotwór głowy i szyi, jego głównym celem jest walka z chorobą przy jednoczesnym zachowaniu tych części ciała, które pomagają w mówieniu, jedzeniu i wyrazie mimicznym. Im wcześniej nowotwór zostanie wykryty i wyleczony, tym większe są szanse na całkowite pozbycie się choroby.
System klasyfikacji TNM i stadia zaawansowania
Stadium nowotworu określa, jak bardzo choroba się rozprzestrzeniła w organizmie. Informacja ta jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o sposobie leczenia.
Najczęściej stosowanym systemem klasyfikacji nowotworów głowy i szyi jest system TNM opracowany przez Amerykański Komitet ds. Raka (AJCC). W systemie tym ocenia się trzy główne elementy:
T (tumor - guz) określa, jak daleko główny guz rozprzestrzenił się w pobliskich tkankach.
N (nodes - węzły chłonne) wskazuje, czy węzły chłonne w pobliżu guza zawierają komórki nowotworowe.
M (metastasis - przerzuty) informuje, czy nowotwór przerzucił się do odległych narządów, takich jak mózg, kości czy płuca.
Po literach T, N i M umieszcza się cyfry lub litery, które dostarczają bardziej szczegółowych informacji o każdym z tych czynników. Można też spotkać oznaczenie X, które oznacza, że lekarz nie dysponuje wystarczającymi informacjami do oceny danego elementu, lub 0, które oznacza brak oznak nowotworu.
Na podstawie wartości T, N i M nowotwory są klasyfikowane do grup stadialnych, oznaczanych cyframi rzymskimi od 0 do IV. Im wyższa liczba, tym bardziej zaawansowany jest nowotwór.
Co oznacza stadium IV
Stadium IV oznacza najbardziej zaawansowaną postać nowotworu głowy i szyi. W tym stadium choroba jest znacznie rozwinięta i wymaga intensywnego leczenia.
Zajęcie węzłów chłonnych jest zazwyczaj definiowane jako stadium późne (III lub IV), niezależnie od wielkości czy lokalizacji pierwotnego guza. Ta zasada nie dotyczy nowotworów głowy i szyi wywołanych przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), ponieważ guzy związane z HPV mają własny system klasyfikacji.
Stadium IVa może obejmować sytuacje, w których guz jest większy lub bardziej rozległy, ale nie doszło jeszcze do odległych przerzutów. W jednym z badań obejmującym 1033 przypadków stadium IVa wykazano, że leczenie chirurgiczne może przynieść korzyści w zakresie przeżywalności u tych pacjentów.
Rodzaje nowotworów głowy i szyi
Nowotwory głowy i szyi obejmują nowotwory w jamie ustnej, częściach gardła oraz innych powiązanych strukturach:
Rak jamy ustnej: nowotwór, który powstaje w wargach, dziąsłach, języku, wyściółce policzków i warg, górnej i dolnej części jamy ustnej lub za zębami mądrości.
Rak gruczołów ślinowych: nowotwór gruczołów ślinowych, które wytwarzają ślinę.
Rak jamy nosowej i zatok przynosowych: nowotwór, który powstaje w pustej przestrzeni wewnątrz nosa (jama nosowa) lub w pustych przestrzeniach w kościach otaczających nos (zatoki przynosowe).
Rak nosowej części gardła: nowotwór górnej części gardła (nosogardło).
Rak gardła środkowego (orofarynx): nowotwór środkowej części gardła, obejmujący podniebienie miękkie, podstawę języka i migdałki.
Nowotwory głowy i szyi mogą dotyczyć wielu różnych obszarów, a rak powstaje w obszarze głowy i szyi obejmującym jamę ustną, nosową część gardła, zatoki, jamy nosowej i gruczoły ślinowe.
Podejście do leczenia w stadium IV
Plany leczenia dla wszystkich stadiów zaawansowania powinny być omawiane na multidyscyplinarnej konferencji onkologicznej z udziałem chirurgów laryngologów, onkologów radiacyjnych i onkologów klinicznych.
W zarządzaniu wszystkimi stadiami choroby powinny być zaangażowane następujące specjalności i usługi wsparcia: stomatologia, radiologia diagnostyczna i interwencyjna, chirurgia plastyczna, terapia obrzęku limfatycznego, terapia mowy i połykania, praca socjalna, poradnictwo żywieniowe, doradcy finansowi oraz opieka paliatywna.
Dla wybranych pacjentów z zaawansowaną lub przerzutową chorobą można rozważyć chirurgiczne wycięcie pierwotnych guzów, w zależności od ich odpowiedzi na leczenie pierwszej linii.
Cel leczenia nowotworu głowy i szyi polega na walce z chorobą przy jednoczesnym zachowaniu funkcji organizmu odpowiedzialnych za mowę, jedzenie i mimikę twarzy. Rokowanie i opcje leczenia zależą od stadium guza i jego lokalizacji, wpływu fizjologicznego oraz celów pacjenta i opiekunów.
Pacjenci leczeni z powodu nowotworów głowy i szyi mogą mieć trudności z jedzeniem, żuciem, piciem, oddychaniem, mówieniem, a także doświadczać zmian w wyglądzie. Równocześnie obciążenie związane z nowotworem głowy i szyi często objawia się dysfunkcją psychospołeczną, która może mieć negatywny wpływ na jakość życia.
Interwencje psychospołeczne, takie jak edukacja wraz z terapią poznawczo-behawioralną, generalnie przynoszą pozytywne efekty. Zmiany stylu życia, w tym nawyków żywieniowych, powodują znaczące zmiany w jakości życia pacjentów.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Francja
