Przestankowe chromanie to ból mięśni w nogach, który pojawia się podczas ruchu i ustępuje po odpoczynku. To ostrzegawczy sygnał, że Twoje nogi nie otrzymują wystarczającej ilości krwi bogatej w tlen. Choć dolegliwość może wydawać się niegroźna, jest objawem poważnych problemów z krążeniem, które bez leczenia mogą prowadzić do powikłań.
Czym jest przestankowe chromanie
Przestankowe chromanie to ból mięśni, który pojawia się w nogach podczas aktywności fizycznej i ustępuje po kilku minutach odpoczynku. Nazwa pochodzi z łaciny – słowo "claudicatio" oznacza "utykanie". Określenie "przestankowe" wskazuje, że problem występuje tylko od czasu do czasu, zwykle w trakcie wysiłku fizycznego.
Ból pojawia się, ponieważ podczas aktywności fizycznej komórki mięśniowe pracują ciężej i potrzebują więcej tlenu, niż mogą dostarczyć zwężone tętnice. Kiedy jesteś w spoczynku, komórki nie potrzebują tak dużo tlenu, więc nie odczuwasz bólu.
Przestankowe chromanie jest najczęściej objawem choroby tętnic obwodowych (ang. peripheral arterial disease, PAD), która powstaje na skutek miażdżycy – odkładania się złogów tłuszczu, cholesterolu i innych substancji w ścianach tętnic. Te złogi, zwane blaszkami miażdżycowymi, zawężają tętnice i ograniczają przepływ krwi do mięśni nóg.
Jakie odczucia wywołuje przestankowe chromanie
Ból związany z przestankowym chromaniem jest zwykle opisywany jako tępy i uporczywy. Może przypominać uczucie zmęczenia mięśni, skurcz lub drętwienie. Niektórzy porównują go do "konia Charliego" – bolesnego skurczu mięśni.
Dolegliwości najczęściej dotyczą łydek, ale mogą również wystąpić w udach, biodrach, pośladkach czy stopach. Im większy wysiłek lub im szybciej się poruszasz, tym silniejszy będzie ból. W niektórych przypadkach można również odczuć drętwienie, ponieważ pobliskie nerwy również nie otrzymują wystarczającej ilości krwi.
Charakterystyczną cechą przestankowego chromania jest to, że ból pojawia się zazwyczaj po przejściu tej samej odległości i ustępuje po kilku minutach odpoczynku – często nawet w mniej niż minutę. Gdy wznowisz chodzenie, ból wraca ponownie.
Możesz również zauważyć inne objawy w dotkniętych nogach, takie jak:
Zimne stopy
Lśniąca, bezwłosa skóra na nodze lub stopie
Plamy na skórze (marmurkowaty wygląd)
Rany na skórze, które powoli się goją
Bladość nogi po jej uniesieniu do góry
Zaczerwienienie nogi po jej opuszczeniu
Jeśli choroba tętnic obwodowych się pogarsza i przepływ krwi staje się bardziej ograniczony, ból może pojawiać się coraz wcześniej podczas chodzenia. W zaawansowanych przypadkach ból może występować nawet w spoczynku, szczególnie w nocy, gdy leżysz w łóżku. Ból spoczynkowy może być oznaką poważnego zaawansowania choroby tętnic.
Przyczyny przestankowego chromania
Główną przyczyną przestankowego chromania jest choroba tętnic obwodowych wynikająca z miażdżycy. Miażdżyca to proces, w którym w wewnętrznej wyściółce tętnic gromadzą się złogi składające się z tłuszczów, cholesterolu, produktów przemiany komórkowej, wapnia i fibryny. Te złogi tworzą blaszki, które zwężają światło naczyń i utrudniają przepływ krwi.
Zwężenia w nogach najczęściej występują w tętnicy udowej i za kolanem, ale mogą również pojawić się w innych miejscach, w tym w aorcie, pachwinie czy jamie brzusznej. Jedna osoba może mieć więcej niż jedno zwężenie.
Czynniki ryzyka przestankowego chromania są takie same jak czynniki ryzyka miażdżycy. Do najważniejszych należą:
Palenie tytoniu – najważniejszy czynnik ryzyka
Cukrzyca – wysoki poziom cukru we krwi uszkadza naczynia krwionośne
Nadwaga i otyłość
Siedzący tryb życia – brak regularnej aktywności fizycznej
Wysoki cholesterol – szczególnie wysoki poziom "złego" cholesterolu LDL
Wysokie ciśnienie krwi
Wiek – ryzyko wzrasta z wiekiem, szczególnie po 70. roku życia
Wywiad rodzinny – jeśli ktoś w Twojej rodzinie miał chorobę tętnic obwodowych lub inne choroby sercowo-naczyniowe
Osoby palące po otrzymaniu diagnozy są znacznie bardziej narażone na zawał serca i śmierć z powodu powikłań choroby serca niż osoby, które rzuciły palenie po diagnozie.
Leczenie przestankowego chromania
Leczenie przestankowego chromania koncentruje się na złagodzeniu objawów, poprawie przepływu krwi i zmniejszeniu ryzyka poważnych powikłań sercowo-naczyniowych. Podstawą terapii są zazwyczaj zmiany stylu życia i leki, a w poważnych przypadkach może być konieczna operacja.
Zmiany stylu życia
Najbardziej skutecznym sposobem na poprawę objawów przestankowego chromania jest regularne ćwiczenie chodzenia. Badania naukowe pokazują, że nadzorowany program ćwiczeń jest jednym z najważniejszych pierwszych kroków w leczeniu.
Zaleca się chodzenie metodą "zatrzymaj się i idź". Chodź tak długo, aż poczujesz ból, który staje się nie do zniesienia. Wtedy zatrzymaj się i odpoczywaj, aż ból ustąpi. Następnie zacznij chodzić ponownie. Powtarzaj tę metodę, aż spędzisz łącznie co najmniej 30 minut na chodzeniu. Rób to kilka razy w tygodniu. Program ćwiczeń jest wymagający, ponieważ częste epizody bólu mogą być frustrujące, ale powinieneś zauważyć poprawę objawów.
Typowy nadzorowany program ćwiczeń obejmuje 2 godziny ćwiczeń pod nadzorem specjalisty tygodniowo przez 3 miesiące. Rekomenduje się jednak kontynuowanie codziennych ćwiczeń przez resztę życia, ponieważ korzyści z ćwiczeń szybko zanikają, jeśli nie są one regularne.
Rzucenie palenia jest drugim najważniejszym krokiem. Zaprzestanie palenia zmniejsza ryzyko pogorszenia się choroby tętnic obwodowych i rozwoju innej poważnej choroby sercowo-naczyniowej.
Inne ważne zmiany stylu życia obejmują:
Zbilansowaną dietę
Utrzymanie zdrowej wagi ciała
Ograniczenie spożycia alkoholu
Leczenie farmakologiczne
Leki mogą pomóc w poprawie objawów i zmniejszeniu ryzyka powikłań. Leczenie obejmuje często:
Leki na obniżenie poziomu cholesterolu
Leki na obniżenie ciśnienia krwi
Leki na kontrolę poziomu cukru we krwi (u osób z cukrzycą lub nietolerancją glukozy)
Jednym z leków stosowanych specjalnie w leczeniu przestankowego chromania jest cylostazol. Badania wykazały, że cylostazol poprawia zarówno początkową, jak i całkowitą odległość chodzenia u pacjentów z przestankowym chromaniem wywołanym chorobą tętnic obwodowych. Lek ten wydaje się równie skuteczny jak pentoksyfilina, inny lek stosowany w tym schorzeniu. Do działań niepożądanych cylostazylu należą bóle głowy, biegunka, zawroty głowy i kołatanie serca.
Leczenie chirurgiczne
W ciężkich przypadkach lub gdy początkowe leczenie nie przyniosło skutku w zmniejszeniu objawów, może być konieczna operacja. Zabiegi chirurgiczne mają na celu przywrócenie przepływu krwi przez zwężone lub zablokowane tętnice.
Kiedy należy zwrócić się do lekarza
Jeśli doświadczasz bólu w nogach podczas chodzenia, który ustępuje po odpoczynku, powinieneś skonsultować się z lekarzem. Przestankowe chromanie jest ostrzegawczym sygnałem, że Twoje naczynia krwionośne są w złym stanie. Obecność choroby tętnic obwodowych w nogach może oznaczać, że masz również problemy z tętnicami w sercu, co zwiększa ryzyko zawału serca i udaru.
Szczególnie pilnie powinieneś zgłosić się do lekarza, jeśli:
Ból pojawia się w spoczynku, bez wysiłku fizycznego
Ból jest bardzo silny
Występują rany na nogach lub stopach, które nie goją się
Noga stała się zimna, blada lub zmieniła kolor na niebieskawą lub fioletową
Wczesna diagnoza i leczenie mogą zapobiec poważnym powikłaniom i poprawić jakość życia. Lekarz może przeprowadzić badania, takie jak pomiar ciśnienia krwi w nogach i ramionach (wskaźnik kostka-ramię), badanie ultrasonograficzne Dopplera tętnic czy angiografię, aby ocenić stopień zwężenia naczyń.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
