Węzłowa choroba zwyrodnieniowa stawów to najczęstsza postać zwyrodnienia stawów, która dotyka przede wszystkim kobiety w szóstej dekadzie życia. Charakteryzuje się powstawaniem kostnych guzków na stawach palców i ma silne podłoże genetyczne.
Czym jest węzłowa choroba zwyrodnieniowa stawów
Węzłowa choroba zwyrodnieniowa stawów jest zdecydowanie najczęstszym typem choroby zwyrodnieniowej stawów, czyli przewlekłego schorzenia, w którym dochodzi do stopniowego uszkadzania chrząstki stawowej. Nazwa tej postaci choroby pochodzi od charakterystycznych kostnych guzków, które pojawiają się na stawach palców rąk.
Choroba zwyrodnieniowa stawów to przewlekła choroba dotycząca wszystkich tkanek stawu. Prowadzi ona z czasem do rozpadu gładkiej, ochronnej chrząstki na końcach kości. Kiedy chrząstka się zużywa, kości zaczynają ocierać się o siebie, co powoduje ból. Jest to choroba zwyrodnieniowa, co oznacza, że pogarsza się z upływem czasu w wyniku naturalnego „zużycia" stawów oraz zmian zachodzących w organizmie.
W przebiegu choroby dochodzi nie tylko do uszkodzenia chrząstki, ale także do przerostu kości. Tworzą się osteofity, czyli kostne wyrośla wokół stawów, oraz następuje stwardnienie kości. Te kostne narośla powodują, że dotknięty obszar wygląda bardziej kościsto i guzkowato.
Kto najczęściej choruje
Węzłowa choroba zwyrodnieniowa stawów dotyka głównie kobiety białej rasy w szóstej dekadzie życia. Stosunek zachorowań kobiet do mężczyzn wynosi aż 10:1. Oznacza to, że na każdych dziesięć chorych kobiet przypada tylko jeden chory mężczyzna.
Choroba zwyrodnieniowa stawów rąk jest bardzo powszechnym schorzeniem. Około połowa wszystkich kobiet i jedna czwarta mężczyzn doświadczy sztywności i bólu związanego z chorobą zwyrodnieniową stawów rąk do osiągnięcia 85 roku życia. Ponad 32 miliony dorosłych w Stanach Zjednoczonych cierpi na chorobę zwyrodnieniową stawów.
Choroba często pojawia się w okresie menopauzy u kobiet. Jednak nie ma wyraźnego związku między poziomem hormonów a wystąpieniem choroby, a terapia hormonalna zastępcza nie przynosi korzyści.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Węzłowa choroba zwyrodnieniowa stawów ma bardzo silne podłoże genetyczne. Badania rodzinne wskazują na wielogenowy sposób dziedziczenia lub możliwą cechę dominującą o zmiennej penetracji. Oznacza to, że choroba ta wyraźnie występuje w rodzinach i jest przekazywana z pokolenia na pokolenie.
Czynniki mechaniczne również odgrywają pewną rolę w określaniu, które stawy są zajęte przez proces chorobowy. Chociaż nie można zatrzymać procesu starzenia się organizmu, można lepiej zrozumieć czynniki ryzyka.
W węzłowej chorobie zwyrodnieniowej stawów najwcześniejsze nieprawidłowości strukturalne są widoczne w więzadłach wspierających stawy. Z czasem chrząstka stawowa ulega rozpadowi, rozwijają się osteofity (kostne wyrośla), a końce kości zaczynają ocierać się o siebie. Stany zapalne w guzach kostnych wynikają z pękania torebki stawowej wywołanego tarciem oraz wycieku płynu maziowego.
Objawy choroby
Główne objawy węzłowej choroby zwyrodnieniowej stawów to stopniowo narastający ból, sztywność, utrata ruchomości i obrzęk stawów. Ból zwykle nasila się lub jest wywoływany przez aktywność, a sztywność pojawia się zazwyczaj po przebudzeniu i po okresach odpoczynku. Często obecny jest obrzęk stawów.
Charakterystycznym objawem są małe kostne guzki lub nabrzmienia, które mogą się rozwijać na stawach palców. Gdy znajdują się na środkowym stawie jednego lub więcej palców, nazywane są guzkami Boucharda. Gdy pojawiają się na końcówkach palców, nazywane są guzkami Heberdena.
Guzki Heberdena to małe, wielkości ziarnka grochu kostne narośla, które pojawiają się na stawie najbliższym czubka palca, zwanym stawem międzypaliczkowym dalszym. Guzki Boucharda to podobne nabrzmienia dotyczące stawu międzypaliczkowego bliższego, czyli środkowego stawu palca.
Kostne nabrzmienia mogą zajmować boczne lub środkowe części stawu albo obie strony jednocześnie. Na jednym palcu może pojawić się wiele guzków. Guzki mogą dotykać jeden lub wiele palców. Najczęściej zajmują palec środkowy lub kciuk obu rąk. Mogą rosnąć powoli lub szybko. Guzki mogą stać się bolesne, zaczerwienione i obrzęknięte.
29 kości dłoni i nadgarstków łączy się tworząc wiele małych stawów, które mogą być dotknięte chorobą zwyrodnieniową. Choroba najczęściej zajmuje trzy części ręki: podstawę kciuka, gdzie kciuk i nadgarstek się łączą (staw trapezowo-śródręczny lub stawów nadgarstkowo-śródręczny), stawy środkowe palców oraz stawy najbliżej końcówek palców.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Dania