W skrócie

Bakterie gronkowca żyją na skórze wielu zdrowych osób, ale mogą wywołać poważne zakażenia, gdy dostaną się do organizmu przez ranę lub przecięcie. Zakażenia gronkowcowe mogą dotknąć każdego, ale szczególnie narażone są osoby z osłabionym układem odpornościowym oraz przebywające w szpitalach.

Czym jest zakażenie gronkowcowe

Zakażenia gronkowcowe, powszechnie nazywane zakażeniami staph, są wywoływane przez grupę bakterii o nazwie Staphylococcus. Istnieje ponad 30 różnych szczepów tych bakterii, ale najbardziej powszechnym patogenem wywołującym zakażenia u ludzi jest Staphylococcus aureus, często nazywany "złocistym gronkowcem".

Co ciekawe, około 30% ludzi ma bakterie gronkowca na skórze lub w nosie, ale w większości przypadków nie wywołują one żadnych objawów. Te osoby nazywane są nosicielami bakterii gronkowca. Większość czasu drobnoustroje te nie powodują infekcji ani problemów zdrowotnych. Bakterie gronkowca często znajdują się na skórze, w nosie, w pachach i na pośladkach zdrowych osób.

Czasami jednak bakterie te mogą dostać się do organizmu i zacząć się namnażać, powodując zakażenie. Dzieje się tak zwykle przez skaleczenie, zadrapanie lub ranę na skórze.

Objawy zakażenia gronkowcowego

Objawy zakażenia gronkowcowego zależą od miejsca, w którym dochodzi do infekcji. Różne typy bakterii gronkowca mogą powodować problemy w różnych częściach ciała.

Najczęściej bakterie Staphylococcus aureus wywołują zakażenia skóry. Na skórze zakażenie gronkowcowe może objawiać się jako:

Bolesne, czerwone guzki lub wrzody wypełnione ropą (czyraków, ropni)
Gorąca, czerwona i opuchnięta skóra (zapalenie tkanki łącznej, które trudniej zauważyć na skórze brązowej lub czarnej)
Bolesne rany, strupy lub pęcherze (liszajec)
Bolesne, czerwone lub spuchnięte powieki lub oczy (jęczmienie lub zapalenie spojówek)

Zakażenia gronkowcowe mogą wpływać na różne części organizmu:

Piersi/klatka piersiowa: U karmiących matek może rozwinąć się zapalenie piersi (mastitis), które powoduje obrzęk i ropnie w piersiach
Układ trawienny: Spożycie pokarmu zawierającego bakterie może wywołać zatrucie pokarmowe, prowadzące do wymiotów i biegunki
Kości: Bakterie mogą zainfekować kości, powodując zapalenie i ból. To zakażenie nazywa się zapaleniem kości i szpiku
Płuca i serce: Jeśli bakterie dostaną się do płuc, mogą rozwinąć się zapalenie płuc i problemy z oddychaniem. Bakterie gronkowca mogą również uszkodzić zastawki serca i spowodować zapalenie wsierdzia

Bakterie gronkowca mogą również powodować poważniejsze zakażenia, takie jak zakażenie krwi (bakteriemia), które może prowadzić do sepsy - bardzo poważnej reakcji immunologicznej organizmu na infekcję. Mogą również wywołać zespół wstrząsu toksycznego - zagrażający życiu stan spowodowany toksynami wydzielanymi przez niektóre typy bakterii.

Przyczyny i rozprzestrzenianie się zakażeń

Bakterie gronkowca bardzo łatwo się rozprzestrzeniają. Mogą przenosić się z osoby na osobę oraz na przedmiotach, takich jak ręczniki, ubrania, klamki, sprzęt sportowy czy piloty.

Większość drobnoustrojów gronkowca rozprzestrzenia się przez kontakt skóra-do-skóry. Mogą również rozprzestrzeniać się, gdy dotkniesz czegoś, na czym znajduje się bakteria gronkowca, takiego jak odzież czy ręcznik. Bakterie gronkowca mogą następnie przedostać się przez uszkodzenie skóry, takie jak skaleczenia, zadrapania lub krosty.

Nosiciele bakterii gronkowca - osoby, które mają bakterie na skórze lub w nosie, ale nie mają objawów - mogą rozprzestrzeniać bakterie na inne osoby i wywoływać u nich zakażenia. Ludzie, którzy pracują w szpitalach lub są pacjentami szpitali, częściej są nosicielami.

Jeśli masz bakterie gronkowca i nie obchodzisz się prawidłowo z żywnością podczas jej przygotowywania, możesz również rozprzestrzenić gronkowca na innych.

Kto jest najbardziej narażony

Każdy może rozwinąć zakażenie gronkowcowe, ale niektóre osoby są bardziej narażone na zachorowanie:

Osoby z przewlekłymi chorobami, takimi jak cukrzyca, nowotwory, choroby naczyniowe, egzema i choroby płuc
Osoby z osłabionym układem odpornościowym, na przykład z powodu HIV, leków zapobiegających odrzuceniu przeszczepu lub chemioterapii
Osoby, które przeszły operację
Osoby przebywające w szpitalu
Osoby używające cewnika, rurki oddechowej lub rurki do karmienia
Osoby z wszczepionym urządzeniem, takim jak rozrusznik serca, sztuczny staw lub sztuczna zastawka serca
Osoby z oparzeniami, szczególnie jeśli są głębokie lub obejmują duży obszar ciała
Osoby na dializach
Osoby przyjmujące narkotyki drogą wstrzyknięć
Osoby uprawiające sporty kontaktowe, ponieważ mogą mieć kontakt skóra-do-skóry z innymi

Zakażenia gronkowcowe częściej występują u osób mających otwarte rany lub skaleczenia, przyjmujących leki lub nielegalne narkotyki drogą wstrzyknięć, mających cewnik medyczny lub rurkę do karmienia, mające urządzenie medyczne wewnątrz ciała, takie jak sztuczny staw, mających osłabiony układ odpornościowy lub przewlekłe choroby.

Rozpoznanie zakażenia

Aby rozpoznać zakażenie gronkowcowe, lekarz może pobrać próbkę z zakażonego miejsca - na przykład wymaz z rany, próbkę krwi, moczu lub innych płynów ustrojowych. Próbka jest następnie wysyłana do laboratorium, gdzie jest badana pod kątem obecności bakterii gronkowca.

W przypadku zakażeń skóry lekarz często może rozpoznać zakażenie gronkowcowe na podstawie wyglądu zmiany skórnej. Czasami jednak konieczne jest potwierdzenie diagnozy za pomocą badań laboratoryjnych.

Leczenie zakażenia gronkowcowego

Większość zakażeń gronkowcowych leczy się antybiotykami. Antybiotyki to leki, które zabijają bakterie lub powstrzymują ich wzrost. Specjaliści opieki zdrowotnej przepisują antybiotyki w celu leczenia zakażeń gronkowcowych. W ciężkich przypadkach zakażenie gronkowcowe może spowodować poważne komplikacje zdrowotne, a nawet śmierć.

Leczenie może obejmować:

Tabletki antybiotykowe, kremy lub krople do oczu
Niewielki zabieg mający na celu osuszenie i oczyszczenie czyraków, ropni lub wrodzonych zmian
Usunięcie jęczmienia przez lekarza

Niektóre osoby mogą być skierowane do specjalisty, jeśli leczenie przez lekarza pierwszego kontaktu nie przynosi efektów.

Wiele zakażeń gronkowcowych skóry ustępuje samoistnie, ale jeśli objawy nie ustępują po tygodniu, pogarszają się lub szybko się rozprzestrzeniają, należy skontaktować się z lekarzem.

Jak zapobiegać zakażeniom

Dobra higiena może pomóc zapobiec zakażeniom gronkowcowym. Oto kilka ważnych zasad:

Mycie rąk: Często myj ręce antybakteryjnym mydłem i wodą lub środkiem do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu, szczególnie po zmianie opatrunków lub dotykaniu wydzieliny z ran. Podczas mycia rąk mydłem i wodą musisz trzeć dłonie przez co najmniej 20 sekund, aby pozbyć się bakterii. Stosując środek do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu, użyj odpowiedniej ilości, aby pokryć wszystkie powierzchnie rąk.

Higiena osobista: Często kąp się lub bierz prysznic, używaj mydła do mycia ciała. Nie udostępniaj ręczników, myjek, brzytw ani innych przedmiotów osobistych.

Opieka nad ranami: Jeśli masz skaleczenie lub zadrapanie na skórze, wyczyść je mydłem i wodą, a następnie zakryj opatrunkiem. Nie dotykaj ran; jeśli dotkniesz rany, natychmiast umyj ręce. Utrzymuj zakażony obszar zakryty czystym, suchym opatrunkiem.

Pościel i odzież: Regularnie prac pościel, ręczniki i ubrania gorącą wodą. Susząc je, używaj najwyższej temperatury.

Sprzęt współdzielony: Nie udostępniaj przedmiotów, które dotykają twojej skóry, takich jak ręczniki, ubrania, brzytwy czy kosmetyki. Jeśli korzystasz ze sprzętu sportowego lub innego sprzętu wspólnego, wyczyść go przed użyciem.

MRSA - szczególnie oporne zakażenie

Jeden rodzaj bakterii gronkowca, zwany gronkowcem złocistym opornym na metycylinę lub MRSA, jest trudniejszy w leczeniu. Dzieje się tak, ponieważ MRSA nie jest zabijany przez pewne leki (antybiotyki) stosowane do leczenia innych drobnoustrojów gronkowca i może wymagać innych leków niż te zwykle stosowane.

Zakażenia gronkowcowe kiedyś były leczone wieloma antybiotykami. Obecnie wiele typów bakterii gronkowca stało się opornych na wszystkie antybiotyki oprócz najsilniejszych. Bakterie gronkowca, których nie można wyleczyć jedną grupą powszechnych antybiotyków, nazywa się MRSA. MRSA i inne jeszcze bardziej oporne typy bakterii gronkowca stają się coraz bardziej powszechne, szczególnie w szpitalach. Te zakażenia są trudne w leczeniu.

Ponieważ gronkowiec oporny na antybiotyki powoduje ponad połowę wszystkich zakażeń gronkowcowych w większości społeczności, leczenie empiryczne penicylinami lub cefalosporynami może być niewystarczające.

Niezależnie od tego, czy jest to MRSA czy inny typ gronkowca, każde zakażenie gronkowcowe może być niebezpieczne i wymaga odpowiedniego leczenia.

Zakażenie gronkowcowe

Badania kliniczne: Zakażenie gronkowcowe