W skrócie
Ten artykuł opisuje badania kliniczne z udziałem aprepitant. Sprawdzają one głównie skuteczność i bezpieczeństwo w różnych grupach pacjentów, na przykład u osób z nowotworami, dzieci otrzymujących chemioterapię oraz pacjentów po operacjach. Pokazuje też, jakie wyniki są mierzone w tych badaniach.
Najważniejsze informacje
- Badania kliniczne z aprepitant dotyczą głównie zapobiegania nudnościom i wymiotom po chemioterapii lub po operacji, ale także są częścią szerszych badań onkologicznych. W danych widać badania fazy 1, 2 i 3, więc program obejmuje zarówno wczesną ocenę bezpieczeństwa, jak i większe badania skuteczności. Uczestnikami są m.in. dorośli z nowotworami, dzieci otrzymujące chemioterapię oraz pacjenci po zabiegach chirurgicznych. W niektórych badaniach aprepitant jest porównywany z placebo, a w innych jest elementem leczenia skojarzonego. Najczęściej oceniane wyniki to brak wymiotów, potrzeba leków ratunkowych, bezpieczeństwo leczenia i odpowiedź na terapię nowotworową.
Przegląd badań z aprepitant
W udostępnionych danych aprepitant pojawia się w kilku badaniach klinicznych jako część leczenia skojarzonego lub jako element profilaktyki nudności i wymiotów. Badania obejmują różne grupy pacjentów, w tym osoby z nowotworami, dzieci otrzymujące chemioterapię oraz pacjentów po operacji.
W tych próbach klinicznych aprepitant nie jest opisywany jako temat sam w sobie, ale jako jeden z elementów ocenianego schematu leczenia. Główny nacisk kładziony jest na skuteczność, bezpieczeństwo i wyniki ważne dla pacjenta, takie jak brak wymiotów albo odpowiedź na leczenie nowotworu.
Jakie choroby i sytuacje są badane
Jedno badanie dotyczy dorosłych z bardzo wysokiego ryzyka ostrej białaczki limfoblastycznej T-komórkowej i ocenia, czy dodanie daratumumabu do leczenia może poprawić wynik po pierwszym cyklu indukcji, czyli wczesnej fazy leczenia. W tym badaniu aprepitant jest jednym z leków towarzyszących w szerokim schemacie chemioterapii.
Inne badanie obejmuje pacjentów z rakiem prącia i sprawdza, czy połączenie chemioterapii TIP z usunięciem węzłów chłonnych pachwinowych zmniejsza ryzyko nawrotu w węzłach chłonnych. Aprepitant jest tam częścią leczenia wspomagającego w trakcie schematu TIP.
Kolejne badania dotyczą nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią oraz nudności i wymiotów pooperacyjnych, czyli objawów pojawiających się po leczeniu przeciwnowotworowym albo po operacji. W tych próbach aprepitant jest oceniany jako część profilaktyki, czyli zapobiegania tym objawom.
W danych są też badania onkologiczne, w których aprepitant występuje obok innych leków, na przykład u osób z rozsianym drobnokomórkowym rakiem płuca, z rakiem endometrium oraz z HER2-dodatnim rakiem piersi. W tych badaniach głównym celem nie jest sam aprepitant, ale ocena całego schematu leczenia.
Fazy badań i liczba uczestników
W zestawie danych znajdują się badania fazy 1, fazy 2 i fazy 3. Oznacza to, że część projektów sprawdza przede wszystkim bezpieczeństwo i tolerancję, a część porównuje skuteczność w większych grupach pacjentów.
Najmniejsze badanie obejmuje 16 osób, a największe 402 osoby. Wśród większych badań są między innymi próby z udziałem 260, 253, 205 i 120 uczestników.
Jedno z badań fazy 3 u dzieci ma układ randomizowany i podwójnie zaślepiony, co oznacza, że przydział do grup jest losowy, a pacjent i zespół badawczy nie zawsze wiedzą, jakie leczenie zostało podane. Taki układ pomaga uczciwiej porównać skuteczność leczenia.
Jakie wyniki są mierzone
W badaniach z aprepitant bardzo często ocenia się, czy pacjent nie wymiotuje i czy nie potrzebuje leku ratunkowego, czyli dodatkowego leku używanego wtedy, gdy objawy mimo wszystko się pojawią.
W badaniu po chemioterapii u dzieci głównym wynikiem był complete response, czyli brak wymiotów, brak odruchów wymiotnych i brak użycia leku ratunkowego w okresie 24–72 godzin po ostatniej dawce chemioterapii. To ważny wynik, bo pokazuje, czy ochrona przed nudnościami działa także później, a nie tylko tuż po leczeniu.
W badaniu po operacji bariatrycznej oceniano częstość nudności i wymiotów pooperacyjnych, ich nasilenie w skalach objawów oraz użycie leków ratunkowych. W badaniu z rakiem prącia głównym wynikiem było przeżycie bez nawrotu węzłowego w okolicy pachwiny i miednicy, oceniane przez 24 miesiące za pomocą USG pachwin.
W badaniach onkologicznych poza profilaktyką nudności oceniano też działania niepożądane, przerwanie leczenia z ich powodu oraz wskaźniki odpowiedzi nowotworu, takie jak ORR. W badaniu białaczki T-komórkowej kluczowym celem była MRD negativity po indukcji, czyli niewykrywalny bardzo mały poziom choroby resztkowej.
Kto może brać udział
Kryteria udziału różnią się w zależności od badania, ale wszystkie są skierowane do konkretnych grup pacjentów opisanych w protokołach. W danych są dorośli z chorobami nowotworowymi, dzieci leczone chemioterapią oraz osoby po operacji bariatrycznej.
Niektóre badania obejmują osoby wcześniej nieleczone określonym leczeniem, na przykład pacjentów z mielofibrozą bez wcześniejszego leczenia inhibitorem JAK. Inne badania wymagają konkretnego typu nowotworu, na przykład HER2-dodatniego raka piersi albo raka jajnika o wysokim stopniu złośliwości.
W praktyce oznacza to, że udział nie zależy tylko od nazwy choroby, ale też od jej stopnia zaawansowania, wcześniejszego leczenia i ogólnego stanu zdrowia opisanego w protokole badania.
Wybrane badania i ich cele
W badaniu NCT06253637 oceniano, czy dodanie daratumumabu do standardowego programu leczenia może poprawić wczesną odpowiedź u dorosłych z bardzo wysokiego ryzyka T-ALL, a głównym punktem końcowym była MRD negativity po indukcji. To badanie ma charakter interwencyjny i jest prowadzone w fazie 2.
W badaniu NCT02817958 sprawdzano przeżycie bez nawrotu węzłowego po leczeniu skojarzonym u pacjentów z rakiem prącia i przerzutami do węzłów chłonnych pachwinowych. To również badanie fazy 2, z oceną po 24 miesiącach.
Badanie NCT04938817, prowadzone w fazie 1, skupiało się na bezpieczeństwie i tolerancji leczenia skojarzonego u osób z rozsianym drobnokomórkowym rakiem płuca. Mierzono w nim między innymi toksyczność ograniczającą dawkę, działania niepożądane, przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych oraz ORR.
W badaniu DAVINCY u dzieci oceniano, czy dłuższa profilaktyka (fos)Aprepitant lepiej zapobiega późnym nudnościom i wymiotom po chemioterapii niż standardowy krótszy schemat. To badanie fazy 3 porównywało dwa podejścia w dwóch podobnych cyklach chemioterapii, a wynik główny dotyczył pełnej odpowiedzi w okresie 24–72 godzin po ostatniej dawce.
W badaniu z mielofibrozą celem było sprawdzenie skuteczności selinexoru z ruxolitinibem w porównaniu z placebo z ruxolitinibem, a jednym z głównych wyników była zmiana objawów i zmniejszenie śledziony. Aprepitant był tam jednym z leków towarzyszących w schemacie leczenia.
W badaniu po operacji bariatrycznej celem było zmniejszenie częstości nudności i wymiotów pooperacyjnych. W badaniu z LY3537021 u dorosłych z nowotworem oceniano skuteczność w zapobieganiu nudnościom i wymiotom wywołanym chemioterapią, porównując aktywne leczenie z placebo w połączeniu z innymi lekami przeciwwymiotnymi.
Najważniejsze pojęcia
MRD to skrót od minimalnej choroby resztkowej, czyli bardzo małej ilości komórek nowotworowych, których nie da się łatwo wykryć zwykłymi badaniami. ORR oznacza odsetek odpowiedzi na leczenie i pokazuje, u ilu pacjentów guz zmniejszył się według ustalonych zasad oceny.
PONV to nudności i wymioty pooperacyjne, a CINV to nudności i wymioty wywołane chemioterapią. TEAE oznacza zdarzenie niepożądane pojawiające się w trakcie leczenia, a DLT to toksyczność ograniczająca dawkę, czyli działanie uboczne na tyle silne, że ogranicza dalsze podawanie leczenia.