Nowotwór prącia

Czym jest nowotwór prącia

Nowotwór prącia rozwija się, gdy zdrowe komórki w prąciu zaczynają się zmieniać i rosnąć w sposób niekontrolowany1. Prącie jest członem męskim, który pełni funkcję narządu rozrodczego i pozwala na oddawanie moczu. Jego główne części obejmują trzon prącia – część przypominająca pręt, który rozciąga się od dolnej części brzucha do czubka prącia, zwanego żołędzią. U mężczyzn nieobrzezanych żołądź pokrywa warstwa skóry zwana napletkiem. U mężczyzn obrzezanych żołądź jest odsłonięta1.

Rak może powstać w dowolnym miejscu prącia, ale najczęściej zaczyna się na żołędzi lub napletku u mężczyzn nieobrzezanych1. Wewnątrz prącia znajdują się dwa rodzaje tkanki wzwodnej – gąbczastej tkanki z naczyniami krwionośnymi, które wypełniają się krwią, aby wywołać wzwód. Dwa słupy tkanki wzwodnej, zwane ciałami jamistymi, tworzą większość prącia. Pojedynczy słup tkanki wzwodnej, zwany ciałem gąbczastym, tworzy mniejszą część prącia i otacza cewkę moczową – rurkę, przez którą z organizmu wydostaje się mocz i nasienie2.

Nowotwór prącia jest rzadkim schorzeniem w Stanach Zjednoczonych, gdzie występuje u mniej niż 1 na 100 000 mężczyzn rocznie3. Jak wiele nowotworów, rak prącia jest najbardziej uleczalny, gdy zostanie wykryty wcześnie. W wielu przypadkach można go całkowicie wyleczyć1.

Rodzaje nowotworów prącia

Istnieje kilka typów nowotworów prącia, różniących się pochodzeniem komórkowym i charakterystyką wzrostu. Najczęstszym typem jest rak płaskonabłonkowy, który stanowi około 95% wszystkich przypadków nowotworów prącia1. Ten rodzaj raka powstaje w płaskich, cienkich komórkach płaskonabłonkowych, które wykładają powierzchnię prącia4.

Do rzadszych typów nowotworów prącia należą:

• Czerniak – ten typ raka rozpoczyna się w komórkach kontrolujących pigmentację skóry, zwanych melanocytami. Czerniak jest bardziej agresywną formą raka1.
• Rak podstawnokomórkowy – ten nowotwór rozpoczyna się w dolnej warstwie naskórka. Jest to wolno rosnąca forma nowotworów prącia1.
• Gruczolakorak – ten rodzaj raka zaczyna się w gruczołach1.
• Mięsak – może rozwinąć się z tkanki łącznej, mięśni gładkich lub naczyń krwionośnych5.

Rak płaskonabłonkowy może rozwinąć się w dowolnym miejscu prącia, ale najczęściej występuje na napletku u mężczyzn nieobrzezanych lub na żołędzi4. Zidentyfikowanie pochodzenia raka pomaga lekarzom określić najbardziej skuteczne podejście terapeutyczne5.

Objawy nowotworu prącia

Objawy nowotworów prącia mogą obejmować różne zmiany w wyglądzie i funkcjonowaniu prącia. Najczęstszymi objawami są owrzodzenia lub narośle na prąciu, krwawienie oraz wydzielina o nieprzyjemnym zapachu6.

Pacjenci z tym schorzeniem mają tendencję do odkładania wizyty u lekarza, ponieważ zmiana jest zazwyczaj bezbolesna, co prowadzi do prób samoleczenia przed postawieniem diagnozy. To opóźnienie wiąże się również z zakłopotaniem, poczuciem winy, strachem i wypieraniem przez pacjenta, co może znacząco wpłynąć na wskaźniki przeżycia, zachorowalność i wyniki po operacji3.

Jeśli zauważysz coś, co wydaje się niepokojące, ważne jest, aby niezwłocznie poinformować o tym lekarza. Wczesne wykrycie ma kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia1.

Czynniki ryzyka

Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) może zwiększyć ryzyko rozwoju nowotworów prącia7. Niektóre badania sugerują związek między zakażeniem HPV a rakiem prącia8. Wszystko, co zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę, nazywa się czynnikiem ryzyka. Posiadanie czynnika ryzyka nie oznacza, że na pewno zachorujesz na raka; brak czynników ryzyka również nie oznacza, że na pewno nie zachorujesz7.

Do czynników ryzyka rozwoju nowotworów prącia należą:

• Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV)7
• Brak obrzezania3
• Stulejka – stan, w którym napletka jest zbyt ciasna i nie może być cofnięta3
• Zła higiena intymna3
• Palenie tytoniu3

Obrzezanie może pomóc w zapobieganiu zakażeniu wirusem brodawczaka ludzkiego. Obrzezanie to zabieg, podczas którego lekarz usuwa część lub cały napletka7. Badania obserwacyjne wykazały niższą częstość występowania HPV prącia u mężczyzn obrzezanych8.

Diagnostyka

Do diagnozowania nowotworów prącia używa się badań, które obejmują ocenę prącia2. Proces diagnostyczny zazwyczaj rozpoczyna się od wizyty u lekarza pierwszego kontaktu. Lekarz zapyta o objawy i może skierować pacjenta do specjalisty oraz zlecić badania6.

Po postawieniu diagnozy nowotworów prącia wykonuje się badania, aby sprawdzić, czy komórki rakowe rozprzestrzeniły się w obrębie prącia lub do innych części ciała2. Znajomość stadium zaawansowania raka ma kluczowe znaczenie dla planowania leczenia. Stadium może wahać się od wczesnego stadium choroby do stadium IV nowotworów prącia, co oznacza, że komórki rakowe rozprzestrzeniły się już do odległych miejsc w organizmie. Stadium choroby wpływa na wskaźniki przeżycia w nowotworach prącia9.

Leczenie

Leczenie zależy od stadium zaawansowania raka, ogólnego stanu zdrowia i preferencji pacjenta9. Leczenie wczesnych stadiów choroby często obejmuje terapie niechirurgiczne, na przykład krem chemioterapeutyczny, taki jak fluorouracyl (5FU), oraz terapię laserową10. Jeśli rak zostanie wykryty później, leczenie może obejmować operację, chemioterapię i radioterapię10.

Istnieją cztery standardowe metody leczenia nowotworów prącia: chirurgia, radioterapia, chemioterapia i terapia biologiczna9.

Rokowanie i czynniki wpływające na powodzenie leczenia

Pewne czynniki wpływają na rokowanie (szansę na wyzdrowienie) i opcje leczenia2. Leczenie we wczesnych stadiach może powstrzymać rozwój raka. Nowotwór prącia, który rozprzestrzenił się na inne części ciała, jest trudniejszy do leczenia1.

Leczenie wczesnego raka ma dobre rokowanie3. W wielu przypadkach jest on uleczalny1. Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie i szybkie rozpoczęcie leczenia.

Życie z nowotworem prącia

Radzenie sobie z nowotworem prącia może być trudne. Możesz odkryć, że masz wiele różnych uczuć11. Prawdopodobnie będziesz doświadczać szeregu emocji, które bardzo szybko się zmieniają. Pewnego dnia możesz czuć się pozytywnie i być w stanie sobie poradzić, ale następnego dnia możesz czuć się dokładnie odwrotnie. To naturalne11.

Rak i jego leczenie mogą powodować fizyczne zmiany w ciele. Te zmiany mogą być bardzo trudne do zaakceptowania i mogą wpływać na to, jak się czujesz w stosunku do siebie. Zmiany mogą wpływać na: poczucie własnej wartości, sposób, w jaki odnosisz się do innych, zwłaszcza bliskiej rodziny i przyjaciół, oraz życie seksualne, jeśli jesteś w związku seksualnym11.

Poradnictwo psychologiczne może pomóc w radzeniu sobie z trudnościami, przed którymi staniesz. Może pomóc zmniejszyć stres i poprawić jakość życia11. Wsparcie emocjonalne i praktyczne może pomóc w radzeniu sobie z diagnozą nowotworów prącia. Może również pomóc w życiu podczas i po leczeniu12.

Koniec leczenia raka może przynieść mieszane uczucia. Chociaż leczenie się zakończyło, mogą pojawić się inne problemy do rozwiązania, takie jak radzenie sobie z długoterminowymi skutkami ubocznymi13. Mężczyzna, który był leczony z powodu nowotworów prącia, może mieć obawy dotyczące poczucia własnej wartości, obrazu ciała, zmian w wyglądzie lub funkcjonowaniu prącia oraz życia seksualnego13.

Rozmowa o uczuciach może pomóc. Dostępne są organizacje wsparcia i zasoby dla osób żyjących z nowotworem prącia12. Nie musisz wszystkiego załatwiać od razu. Może upłynąć trochę czasu, zanim uporasz się z każdym problemem. Poproś o pomoc, jeśli jej potrzebujesz11.