Choroba Hodgkina nawrotowa

Co oznacza nawrót choroby Hodgkina

Termin "nawrót" lub "choroba nawrotowa" odnosi się do sytuacji, gdy choroba pojawia się ponownie lub zaczyna rosnąć po okresie remisji1. Remisja to stan, w którym objawy choroby zanikają i nie można jej wykryć w badaniach.

Istnieje również pojęcie choroby "opornej" (refractory). Jest to termin używany do opisania sytuacji, gdy chłoniak nie reaguje na leczenie – komórki nowotworowe nadal rosną – lub gdy odpowiedź na leczenie nie trwa wystarczająco długo12. W praktyce choroba oporna oznacza, że nowotwór nie odpowiedział na leczenie lub nadal rósł mimo prowadzonej terapii2.

Kiedy najczęściej występują nawroty

W klasycznej postaci choroby Hodgkina większość nawrotów występuje w ciągu pierwszych trzech lat po rozpoznaniu, chociaż niektóre nawroty pojawiają się znacznie później1. Badania naukowe pokazują, że nawrót może wystąpić u maksymalnie 30% osób w zaawansowanych stadiach choroby Hodgkina oraz u 5-10% chorych we wczesnych stadiach, gdy choroba nie rozprzestrzeniła się3.

Chociaż choroba Hodgkina jest w dużej mierze wyleczalna przy pierwszej linii terapii, około jedna trzecia pacjentów nie osiąga całkowitej odpowiedzi na leczenie pierwszej linii lub następnie doznaje nawrotu4. Tylko około 50% tych pacjentów zostanie skutecznie wyleczonych konwencjonalnymi terapiami4.

Rozpoznanie nawrotu

Jeśli lekarze podejrzewają nawrót choroby Hodgkina, mogą przeprowadzić różne badania diagnostyczne. Badania te pomagają potwierdzić obecność choroby i ocenić jej zasięg3.

Badania krwi są jednym z podstawowych narzędzi diagnostycznych. Pozwalają one zmierzyć poziom komórek krwi, ponieważ chłoniak może powodować niski poziom różnych składników krwi oraz inne nieprawidłowości3.

Decyzje dotyczące leczenia zależą od kilku czynników. Ważne jest, gdzie w organizmie znajduje się choroba, ile czasu minęło od pierwszego leczenia oraz jakie terapie były wcześniej stosowane2.

Możliwości leczenia

Chemioterapia wykorzystuje leki przeciwnowotworowe do niszczenia komórek rakowych. Może być stosowana w leczeniu choroby Hodgkina, która powróciła po terapii. Chemioterapia może być również używana w ramach przygotowania do przeszczepu komórek macierzystych2.

Pacjenci mogą otrzymać tę samą kombinację leków chemioterapeutycznych, która była pierwotnie stosowana do leczenia choroby Hodgkina, jeśli choroba dobrze na nie zareagowała przy pierwszym podaniu. Można również zaproponować inną kombinację leków chemioterapeutycznych2.

Różne kombinacje leków chemioterapeutycznych mogą być stosowane w leczeniu nawrotowej lub opornej choroby Hodgkina, w tym między innymi2:

• GDP – gemcytabina, deksametazon i cisplatyna
• DICEP – deksametazon, cyklofosfamid, etopozyd, cisplatyna i mesna
• ESHAP – etopozyd, metyloprednizolon, cytarabina w wysokich dawkach i cisplatyna
• DHAP – deksametazon, cytarabina w wysokich dawkach i cisplatyna

Dla pacjentów, którzy doświadczają nawrotu lub stają się oporni na leczenie, terapie drugiej linii są często skuteczne1. Nowoczesne terapie, takie jak brentuksymab vedotin, stanowią ważną opcję leczenia, a badane są również inne obiecujące nowe leki4.

W przypadkach nawrotowej choroby Hodgkina omawiana jest również rola strategii konsolidujących, takich jak chemioterapia w wysokich dawkach i autologiczny przeszczep komórek macierzystych4.

Rokowanie

Rokowanie jest szczególnie trudne dla pacjentów z chorobą oporną na chemioterapię, którzy nie są w stanie uzyskać nawet przejściowej kontroli choroby, oraz dla pacjentów, u których dochodzi do nawrotu po chemioterapii w wysokich dawkach i przeszczepie autologicznych komórek macierzystych4.

W wielu przypadkach dalsze leczenie może pomóc osiągnąć remisję lub możliwe wyleczenie3. Zespół medyczny zaproponuje leczenie dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta i wspólnie z nim opracuje plan terapeutyczny2.