Choroba Krabbego to rzadkie, dziedziczne schorzenie neurologiczne, które niszczy ochronną osłonkę komórek nerwowych, prowadząc do poważnych problemów neurologicznych. Choć najczęściej dotyka niemowląt przed pierwszym rokiem życia, może też wystąpić u starszych dzieci i dorosłych.
Czym jest choroba Krabbego?
Choroba Krabbego (znana również jako leukodystrofia komórek globoidalnych) to rzadkie, dziedziczne schorzenie neurologiczne. Wymawia się je „KRAH-buh".
Choroba należy do grupy zaburzeń zwanych leukodystrofiami, które wynikają z utraty mieliny w układzie nerwowym. Mielina to ochronna osłonka owijająca każdą komórkę nerwową, która zapewnia szybkie przekazywanie sygnałów nerwowych.
Choroba charakteryzuje się również obecnością nieprawidłowych komórek w mózgu zwanych komórkami globoidalnymi. Są to duże komórki, które zazwyczaj mają więcej niż jedno jądro.
Utrata mieliny prowadzi do zniszczenia komórek mózgowych, co powoduje postępujące problemy neurologiczne, takie jak niepełnosprawność intelektualna, porażenie i głuchota. Choroba Krabbego jest schorzeniem degeneracyjnym, co oznacza, że stopniowo się pogarsza i zazwyczaj prowadzi do śmierci.
Nazwa choroby pochodzi od nazwiska duńskiego neurologa Knuda Krabbego.
leukodystrofia komórek globoidalnych, lipidoza galaktozylceramidowa, niedobór GALC, niedobór galaktocerebrozydazy
Kogo dotyka choroba Krabbego?
Około 90% przypadków choroby Krabbego rozpoczyna się między 1. a 7. miesiącem życia. Nazywa się to postacią niemowlęcą. Postać o późnym początku występuje w wieku 18 miesięcy lub później, w tym w okresie dojrzewania i dorosłości.
Choroba Krabbego jest schorzeniem dziedzicznym, co oznacza, że biologiczni rodzice przekazują ją swojemu dziecku poprzez geny.
Choroba Krabbego jest ogólnie rzadka, ale jej częstość występowania różni się znacznie na całym świecie. W Stanach Zjednoczonych dotyka około 1 na 100 000 osób. Wyższą częstość występowania (6 przypadków na 1000 osób) odnotowano w kilku izolowanych społecznościach w Izraelu.
Objawy choroby
Postać niemowlęca
Najczęstsza postać choroby Krabbego, zwana postacią niemowlęcą, zazwyczaj rozpoczyna się przed ukończeniem pierwszego roku życia. Początkowe objawy zazwyczaj obejmują drażliwość, osłabienie mięśni, trudności z karmieniem, epizody gorączki bez oznak infekcji, sztywną postawę oraz opóźniony rozwój umysłowy i fizyczny.
Dzieci z postacią niemowlęcą rozwijają się normalnie przez pierwsze miesiące życia. W tym czasie osiągają kamienie milowe rozwoju, takie jak uśmiechanie się, trzymanie główki i gruchanie.
Jednak dziecko z niemowlęcą chorobą Krabbego w końcu zacznie tracić swoje osiągnięcia rozwojowe. Na przykład dziecko, które kiedyś się uśmiechało, może przestać się uśmiechać.
W miarę postępu choroby mięśnie nadal słabną, wpływając na zdolność niemowlęcia do poruszania się, żucia, połykania i oddychania. Dotknięte niemowlęta doświadczają również utraty wzroku i napadów padaczkowych.
Choroba może szybko się pogarszać i prowadzić do trudności w karmieniu, utraty wzroku, napadów padaczkowych i utraty kamieni milowych rozwoju.
Ze względu na ciężkość schorzenia osoby z postacią niemowlęcą choroby Krabbego rzadko przeżywają dłużej niż do drugiego roku życia.
Postaci o późnym początku
Rzadziej choroba Krabbego rozpoczyna się w dzieciństwie, okresie dojrzewania lub dorosłości (postaci o późnym początku). Problemy ze wzrokiem i trudności w chodzeniu są najczęstszymi początkowymi objawami w tych postaciach choroby, jednak objawy różnią się znacznie u poszczególnych osób.
Gdy choroba Krabbego rozpoczyna się po pierwszym roku życia, choroba może postępować wolniej. Wczesne objawy w tych przypadkach mogą obejmować problemy ze wzrokiem, osłabienie i trudności w chodzeniu.
Osoby z postacią o późnym początku choroby Krabbego mogą przeżyć wiele lat po rozpoczęciu choroby.
Przyczyny choroby
Choroba Krabbego jest spowodowana mutacjami w genie GALC. Gen ten dostarcza instrukcji do wytwarzania enzymu zwanego galaktocerebrozydazą, który rozkłada pewne tłuszcze zwane galaktolipidami.
Jeden galaktolipid rozkładany przez galaktocerebrozydazę, zwany galaktozylceramidem, jest ważnym składnikiem mieliny. Rozkład galaktozylceramidu jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.
Dzieci z tą chorobą nie mają ważnego enzymu zwanego galaktocerebrozydazą. Enzym ten rozkłada toksyczne substancje chemiczne w organizmie. Bez niego toksyczne substancje chemiczne gromadzą się, co może prowadzić do zniszczenia mieliny, warstwy ochronnej wokół komórek nerwowych w organizmie i mózgu. Bez tej warstwy ochronnej nerwy nie działają prawidłowo, a mózg zostaje uszkodzony.
Mutacja genu występuje na chromosomie 14, który koduje hydrolazę lizosomalną znaną jako galaktozylceramid beta hydrolaza (GALC). Enzym ten jest odpowiedzialny za metabolizowanie galaktolipidów.
Choroba Krabbego jest schorzeniem dziedziczonym w sposób autosomalny recesywny. Oznacza to, że dziecko musi odziedziczyć wadliwą kopię genu GALC od obojga rodziców, aby rozwinęła się choroba.
Diagnostyka
W związku z pojawieniem się przeszczepiania komórek macierzystych jako potencjalnego leczenia choroby Krabbego, badania przesiewowe noworodków zostały wdrożone w stanie Nowy Jork, a kolejne stany planują pójść w ich ślady.
Jeśli dziecko otrzymało pozytywny wynik badania przesiewowego na chorobę Krabbego, zdecydowanie zaleca się natychmiastową konsultację z pediatrą, doradcą genetycznym lub ekspertem ds. choroby Krabbego. Dalsze badania będą prawdopodobnie konieczne, aby potwierdzić diagnozę, określić stadium choroby i przedstawić najlepsze opcje interwencji medycznej.
Badania wykazały, że interwencja we wczesnym stadium choroby Krabbego u osób z postacią niemowlęcą daje najlepsze wyniki. Istotne jest, aby współpracować z lekarzami w trybie pilnym, aby określić odpowiednią opcję leczenia.
Leczenie i postępowanie
Przeszczepienie komórek macierzystych krwiotwórczych (HSCT) powinno być rozważone u osób z postacią o późnym początku lub powoli postępującą chorobą Krabbego oraz u osób z postacią niemowlęcą, we wczesnym okresie noworodkowym, gdy nie ma jeszcze objawów.
Liczne badania na modelach ludzkich i zwierzęcych wykazały różny stopień korzyści z HSCT, przy czym największe korzyści występują u pacjentów bez objawów lub z łagodnymi objawami oraz gdy przeszczepienie przeprowadzono w pierwszym miesiącu życia.
W literaturze medycznej odnotowano krótkoterminowe korzyści z HSCT, w tym sugestię opóźnionego postępu choroby i poprawy przeżywalności, jednak śmiertelność związana z przeszczepieniem wynosi 15%.
Pozytywne długoterminowe efekty HSCT u bezobjawowych niemowląt obejmują pozorne wydłużenie czasu przeżycia, poprawę jakości życia w porównaniu z osobami nieprzeszczepionymi oraz złagodzony stopień powikłań neurologicznych, przy czym niektóre dzieci zachowują normalne umiejętności rozumienia języka i rozwijają zdolność chodzenia.
Gromadzą się dane na temat długoterminowych wyników neurokognitywnych i przeżywalności po przeszczepieniu.
Rokowanie
Ze względu na ciężkość schorzenia osoby z postacią niemowlęcą choroby Krabbego rzadko przeżywają dłużej niż do drugiego roku życia.
Choroba Krabbego jest schorzeniem degeneracyjnym, co oznacza, że stopniowo się pogarsza. Zazwyczaj prowadzi do śmierci.
Osoby z postacią o późnym początku choroby Krabbego mogą przeżyć wiele lat po rozpoczęciu choroby.
Historia Jacksona Garwooda, który został zdiagnozowany z chorobą Krabbego w wieku jednego roku, pokazuje, że niektóre dzieci mogą przekroczyć rokowania lekarzy. W czasie diagnozy lekarze powiedzieli jego rodzinie, że Jackson prawdopodobnie nie przeżyje drugiego roku życia. Jednak Jackson przekroczył oczekiwania i zbliża się do swojego ósmego urodzin.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Hiszpania