Czerniak szerzący się powierzchownie stadium III

Czym jest czerniak szerzący się powierzchownie?

Czerniak szerzący się powierzchownie to najczęstszy typ czerniaka – potencjalnie groźnego raka skóry, który powstaje z melanocytów (komórek pigmentowych) w warstwie podstawnej naskórka (zewnętrznej warstwy skóry)1. Szacuje się, że 7 na 10 osób z diagnozą czerniaka ma właśnie ten typ2.

W przypadku czerniaka szerzącego się powierzchownie złośliwe komórki mają tendencję do pozostawania w naskórku (tzw. faza „in situ") przez dłuższy czas – od miesięcy do nawet dziesięcioleci1. Na początku czerniak ten rośnie poziomo w skórze, co nazywane jest fazą wzrostu promieniowego. Objawia się jako powoli powiększający się płaski obszar przebarwionej skóry1.

Czerniak szerzący się powierzchownie stanowi dwie trzecie wszystkich przypadków czerniaka w Australii i Nowej Zelandii1. Występuje niemal wyłącznie u osób o jasnej karnacji, choć może pojawić się również u osób, które dość łatwo się opalają. Jest równie częsty u mężczyzn i kobiet1.

Nieznana część przypadków czerniaka szerzącego się powierzchownie staje się inwazyjna, co oznacza, że komórki nowotworowe przekraczają błonę podstawną między naskórkiem a skórą właściwą (głębszą warstwą skóry) i wnikają w głąb tkanek1.

Co oznacza stadium III czerniaka?

Stadium III ogólnie oznacza, że komórki nowotworowe rozprzestrzeniły się na jeden z następujących obszarów3:

• obszar między czerniakiem a pobliskimi węzłami chłonnymi
• węzły chłonne w pobliżu miejsca, gdzie powstał czerniak

Komórki nowotworowe znalezione między czerniakiem a pobliskimi węzłami chłonnymi nazywane są3:

• przerzuty mikrosatelitarne – mikroskopijne ilości komórek nowotworowych znalezionych obok czerniaka, widoczne tylko pod mikroskopem
• przerzuty satelitarne – komórki nowotworowe znalezione w odległości do 2 cm od czerniaka
• przerzuty w tranzycie – komórki nowotworowe, które rozprzestrzeniły się ponad 2 cm od czerniaka, ale nie dotarły jeszcze do najbliższego węzła chłonnego

Czasami lekarze znajdują komórki czerniaka w węzłach chłonnych lub w pobliżu, ale nie mogą zlokalizować pierwotnego miejsca czerniaka3.

Stadium III czerniaka można podzielić na A, B, C i D w zależności od tego, czy występują przerzuty mikrosatelitarne, satelitarne lub w tranzycie oraz czy komórki nowotworowe znajdują się w jednym lub więcej węzłach chłonnych3.

Rozpoznanie stadium III

Aby zdiagnozować czerniaka, lekarz usuwa nieprawidłowy obszar wraz z niewielkim obszarem otaczającej skóry. Nazywa się to biopsją wycinkową3. Lekarz specjalista (patolog) bada biopsję pod mikroskopem. Jeśli obecne są komórki czerniaka, określi stadium nowotworu.

Zazwyczaj wykonuje się również inne badania i skany, aby pomóc w ustaleniu stadium3. Badania te mogą obejmować różne techniki obrazowania oraz ocenę węzłów chłonnych.

Lekarze używają również innego systemu określania stadium czerniaka, zwanego systemem TNM, który uwzględnia grubość guza (T), zajęcie węzłów chłonnych (N) oraz obecność przerzutów odległych (M)3.

Leczenie czerniaka w stadium III

Chirurgia jest podstawowym leczeniem czerniaka w stadium III3. Niektórzy pacjenci mogą otrzymać inne metody leczenia zamiast operacji lub jako uzupełnienie zabiegu chirurgicznego. Może to obejmować3:

• chemioterapię
• ukierunkowane leki przeciwnowotworowe
• immunoterapię

Wybór odpowiedniego podejścia terapeutycznego jest ważną decyzją, która powinna być dokładnie omówiona z lekarzem specjalistą. Lekarz może określić, czy czerniak w stadium III można usunąć chirurgicznie, czy też wymagane są inne formy leczenia4.

Badania kliniczne mogą być również opcją dla pacjentów z czerniakiem w stadium III, oferując dostęp do najnowszych metod leczenia i terapii eksperymentalnych4.

Rokowanie i perspektywy

Rokowanie w przypadku czerniaka zależy od wielu czynników, w tym od grubości guza, obecności owrzodzenia (uszkodzenia górnej warstwy skóry) oraz stopnia zajęcia węzłów chłonnych5.

Ważne jest, aby pacjenci z czerniakiem w stadium III pozostawali pod regularną opieką medyczną i przestrzegali zaleceń dotyczących kontroli. Nowoczesne terapie znacznie poprawiły perspektywy dla pacjentów z zaawansowanym czerniakiem4.

Wczesne wykrycie i leczenie są kluczowe w przypadku czerniaka. Dlatego ważne jest regularne badanie skóry i szybkie zgłaszanie lekarzowi wszelkich zmian w wyglądzie znamion lub nowych zmian na skórze5.