Badanie bezpieczeństwa i skuteczności nedosiranu u pacjentów z hiperoksalurią pierwotną i ciężkimi problemami z nerkami, w tym u pacjentów dializowanych
Badanie prowadzone w: Niemcy, Włochy, Hiszpania
To badanie koncentruje się na pacjentach z hiperoksalurią pierwotną typu 1 (PH1), którzy mają ciężkie problemy z nerkami. Badany lek, nedosiran (znany również jako DCR-PHXC), podawany jest w postaci wstrzyknięć podskórnych i ma na celu zmniejszenie poziomu szczawianów we krwi.
Kryteria włączenia: Do badania mogą przystąpić pacjenci od niemowląt po dorosłych (od urodzenia wzwyż). Uczestnicy muszą mieć potwierdzoną genetycznie diagnozę hiperoksalurii pierwotnej typu 1. Wymagany jest szacunkowy wskaźnik przesączania kłębuszkowego (GFR) poniżej 30 ml/min na 1,73 m². Średnia z dwóch pomiarów poziomu szczawianów w osoczu musi przekraczać 20 mikromoli na litr. Pacjenci poddawani hemodializie lub dializie otrzewnowej mogą uczestniczyć, jeśli całkowity czas trwania dializy nie przekracza 24 miesięcy, a schemat leczenia był stabilny przez co najmniej 2 tygodnie przed przesiewem.
Kryteria wykluczenia: Z badania wykluczeni są pacjenci, którzy nie mają hiperoksalurii pierwotnej lub nie znajdują się w określonym przedziale wiekowym. Wykluczeni są również ci, którzy nie mają ciężkich problemów z nerkami.
Cel badania: Głównym celem jest ocena, jak skutecznie i bezpiecznie nedosiran działa u pacjentów z ciężkim uszkodzeniem nerek. Badanie monitoruje zmiany poziomu szczawianów w osoczu przez 180 dni, a także ocenia wpływ leczenia na funkcję nerek, obecność kamieni nerkowych i zapotrzebowanie na dializy.
Badany lek: Nedosiran to terapeutyk wykorzystujący mechanizm interferencji RNA, który celuje w specyficzny materiał genetyczny, aby zmniejszyć produkcję szkodliwych białek odpowiedzialnych za nadprodukcję szczawianów.
Badanie bezpieczeństwa i działania ABO-101 z mRNA-002 i gRNA-001 u pacjentów z hiperoksalurią pierwotną typu 1
Badanie prowadzone w: Niemcy, Holandia, Francja
To innowacyjne badanie bada terapię genową ABO-101, która wykorzystuje zaawansowaną technologię edycji genów do leczenia hiperoksalurii pierwotnej typu 1.
Kryteria włączenia: Badanie jest otwarte dla pacjentów w wieku od 6 do 64 lat (w zależności od kohorty). Uczestnicy muszą mieć potwierdzoną diagnozę PH1 poprzez testy genetyczne wykazujące mutacje w genie AGXT. Wymagana jest masa ciała minimum 40 kg. Pacjenci muszą mieć wskaźnik eGFR na poziomie co najmniej 30 ml/min/1,73 m². Konieczna jest historia kamieni nerkowych lub powiązanych objawów. Jeśli pacjent przyjmuje pirydoksynę (witaminę B6), musi stosować stabilną dawkę przez co najmniej 90 dni przed rozpoczęciem badania. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez 12 miesięcy po otrzymaniu leku, a mężczyźni przez 4 miesiące.
Kryteria wykluczenia: Wykluczeni są pacjenci poza określonym przedziałem wiekowym, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, osoby uczestniczące w innym badaniu klinicznym, pacjenci z alergiami na składniki badanego leku oraz osoby z historią nadużywania substancji lub alkoholu.
Cel badania: ABO-101 jest podawany jako infuzja dożylna. Lek działa poprzez dostarczenie zdrowej kopii genu odpowiedzialnego za zaburzenie, wykorzystując technologię edycji genów do zakłócenia działania genu HAO1. Ma to zmniejszyć aktywność enzymu oksydazy glikolanu w komórkach wątroby, co z kolei zmniejsza produkcję szczawianów. Badanie monitoruje bezpieczeństwo, tolerancję leczenia oraz zmiany w wydalaniu szczawianów z moczem i poziomach glikolanu w osoczu.
Badany lek: ABO-101 to terapia genowa będąca w fazie badań klinicznych 1/2, mająca na celu korekcję wadliwych genów odpowiedzialnych za nadprodukcję szczawianów.
Badanie stiripentolu u pacjentów w wieku 6 lat i starszych z hiperoksalurią pierwotną typu 1, 2 lub 3
Badanie prowadzone w: Francja, Belgia, Włochy
To badanie ocenia skuteczność i bezpieczeństwo stiripentolu u pacjentów z wszystkimi trzema typami hiperoksalurii pierwotnej (PH1, PH2 i PH3).
Kryteria włączenia: Pacjenci muszą mieć co najmniej 6 lat. Wymagana jest potwierdzona genetycznie diagnoza hiperoksalurii pierwotnej typu 1, 2 lub 3. Pacjenci powinni otrzymywać optymalną opiekę, która może obejmować zwiększone spożycie płynów, witaminę B6 i cytynian potasu. Wymagany jest poziom wydalania szczawianów z moczem wynoszący co najmniej 0,70 mmol na 24 godziny na 1,73 m² powierzchni ciała, potwierdzony dwoma prawidłowymi 24-godzinnymi zbiorami moczu. Szacunkowy GFR musi wynosić co najmniej 45 ml/min/1,73 m². Kobiety w okresie pokwitania i dorosłe kobiety w wieku rozrodczym muszą mieć negatywny wynik testu ciążowego.
Kryteria wykluczenia: Wykluczeni są pacjenci poza określonym przedziałem wiekowym, niezdolni do przestrzegania procedur badania, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, osoby uczestniczące w innym badaniu klinicznym, pacjenci z alergiami na badany lek, osoby z historią nadużywania substancji oraz ci, którzy niedawno przeszli poważny zabieg chirurgiczny.
Cel badania: Stiripentol podawany jest doustnie w postaci kapsułek twardych. Głównym celem jest sprawdzenie, czy lek może zmniejszyć ilość szczawianów wydalanych z moczem. Badanie trwa do 60 dni i obejmuje regularne oceny poziomu szczawianów w moczu, funkcji nerek oraz występowania kamieni nerkowych. Monitorowana jest również jakość życia pacjentów przy użyciu specjalistycznych kwestionariuszy.
Badany lek: Stiripentol jest lekiem przeciwdrgawkowym, którego zastosowanie w hiperoksalurii pierwotnej jest badane jako nowy kierunek terapeutyczny. Na poziomie molekularnym lek działa poprzez wzmocnienie aktywności pewnych enzymów, które pomagają rozkładać szczawiany, zmniejszając tym samym ich gromadzenie się w organizmie.
Podsumowanie
Obecnie prowadzone są trzy badania kliniczne dotyczące hiperoksalurii pierwotnej, koncentrujące się na różnych typach tego rzadkiego schorzenia genetycznego. Badania są prowadzone w kilku krajach europejskich, przy czym Niemcy, Francja, Włochy i Hiszpania są najczęściej reprezentowane.
Szczególnie interesujący jest fakt, że badania testują trzy różne podejścia terapeutyczne: nedosiran wykorzystujący mechanizm interferencji RNA, innowacyjną terapię genową ABO-101 oraz stiripentol – lek pierwotnie stosowany jako środek przeciwdrgawkowy. Każde z tych podejść ma na celu zmniejszenie poziomu szczawianów w organizmie, ale wykorzystuje do tego inne mechanizmy molekularne.
Badania obejmują szeroką grupę wiekową pacjentów – od niemowląt po dorosłych – co jest szczególnie ważne w przypadku choroby, która często objawia się już w dzieciństwie. Dwa badania koncentrują się specyficznie na hiperoksalurii pierwotnej typu 1, podczas gdy jedno obejmuje wszystkie trzy typy tego schorzenia (PH1, PH2 i PH3).
Warto zauważyć, że jedno z badań (nedosiran) skupia się na pacjentach z zaawansowaną niewydolnością nerek, w tym tych poddawanych dializom, co stanowi ważną opcję dla chorych w najbardziej zaawansowanym stadium choroby. Inne badania wymagają lepszej funkcji nerek jako kryterium włączenia.
Wszystkie badania kładą duży nacisk na monitorowanie bezpieczeństwa i skuteczności terapii, regularnie oceniając poziom szczawianów w moczu i osoczu oraz funkcję nerek. Jest to istotne, ponieważ obecnie dostępne opcje leczenia hiperoksalurii pierwotnej są ograniczone, a te badania mogą przyczynić się do rozwoju nowych, skuteczniejszych metod terapeutycznych.