Nowotwór gruczołowo-płaskonabłonkowy płuca stadium II

Kody identyfikacyjne i synonimy

167744 C0854973

Stage II Adenosquamous Cell Carcinoma of Lung, Stage II Adenosquamous Cell Carcinoma of the Lung, Stage II Adenosquamous Cell Lung Carcinoma, Stage II Adenosquamous Lung Carcinoma

Czym jest nowotwór gruczołowo-płaskonabłonkowy płuca

Nowotwór gruczołowo-płaskonabłonkowy płuca to rzadki, dwufazowy typ niedrobnokomórkowego raka płuca (określanego również jako NDRP), który stanowi od 2% do 4% wszystkich nowotworów płuc.1 Jest to szczególna forma raka, która zawiera w sobie dwa różne rodzaje komórek rakowych.

Według klasyfikacji Światowej Organizacji Zdrowia, skład nowotworu gruczołowo-płaskonabłonkowego obejmuje zarówno elementy gruczolakoraka (adenocarcinoma), jak i raka płaskonabłonkowego (squamous cell carcinoma), przy czym każdy z tych podtypów musi stanowić co najmniej 10% guza.1 Niedrobnokomórkowy rak płuca stanowi ponad 80% wszystkich przypadków raka płuca, a nowotwór gruczołowo-płaskonabłonkowy oraz mięsakorak należą do dwóch mniej powszechnych typów NDRP.2

Podobnie jak w przypadku innych nowotworów płuc, średni wiek w momencie rozpoznania nowotworu gruczołowo-płaskonabłonkowego wynosi około 70 lat. Choroba dotyka częściej mężczyzn niż kobiety, a większość pacjentów to osoby aktualnie palące lub palące w przeszłości.1 Pomimo tych podobieństw, rosnąca liczba dowodów sugeruje, że molekularne i genomowe cechy nowotworu gruczołowo-płaskonabłonkowego są unikalne i wciąż słabo poznane.1

Nowotwór gruczołowo-płaskonabłonkowy płuca jest uważany za stosunkowo agresywny w porównaniu do typowych guzów gruczołowych i płaskonabłonkowych. Badania wskazują, że w momencie rozpoznania nowotwory gruczołowo-płaskonabłonkowe charakteryzują się wyższym wskaźnikiem naciekania węzłów chłonnych, szybko tworzą przerzuty i generalnie mają złe rokowanie.1

Charakterystyka stadium II

Stadium II obejmuje klasyfikację IIA oraz IIB zgodnie z systemem klasyfikacji AJCC v7. Stadium IIA to przypadki oznaczone jako: T2b, N0, M0; T1a, N1, M0; T1b, N1, M0; T2a, N1, M0. Stadium IIB obejmuje: T2b, N1, M0; T3, N0, M0.3

Oznaczenia te opisują różne cechy nowotworu. T2b oznacza raka płuca z guzem o wielkości powyżej 5 cm, ale nie więcej niż 7 cm w największym wymiarze. T1a odnosi się do raka płuca z guzem o wielkości 2 cm lub mniejszej w największym wymiarze, otoczonym tkanką płucną lub opłucną trzewną, bez bronchoskopowych dowodów naciekania bardziej proksymalnie niż oskrzele płatowe.3

T1b to rak płuca z guzem o wielkości powyżej 2 cm, ale nie więcej niż 3 cm w największym wymiarze, otoczonym tkanką płucną lub opłucną trzewną, bez bronchoskopowych dowodów naciekania bardziej proksymalnie niż oskrzele płatowe. T2a oznacza raka płuca z guzem o wielkości powyżej 3 cm, ale nie więcej niż 5 cm w największym wymiarze.3

T3 odnosi się do raka płuca z guzem o wielkości powyżej 7 cm lub do guza, który bezpośrednio nacieka którąkolwiek z następujących struktur: opłucną ścienną, ścianę klatki piersiowej (włączając guzy szczytu płuca), przeponę, nerw przeponowy, opłucną śródpiersiową, osierdzie ścienne, lub guz w oskrzelu głównym (mniej niż 2 cm od rozwidlenia tchawicy, ale bez zajęcia rozwidlenia).3

Dotknięty organ

• Płuca

Rak płuca to choroba wywołana przez niekontrolowany podział komórek w płucach. Komórki dzielą się i tworzą więcej kopii samych siebie jako część ich normalnej funkcji. Jednak czasami dochodzi do zmian (mutacji), które powodują, że komórki zaczynają się namnażać, gdy nie powinny. Uszkodzone komórki dzielące się w sposób niekontrolowany tworzą masy lub guzy tkanki, które w końcu uniemożliwiają prawidłowe działanie narządów.2

Rak płuca zwykle zaczyna się w drogach oddechowych (oskrzelach lub oskrzelikach) lub małych pęcherzykach płucnych (alveoli) płuc. Może następnie rozprzestrzeniać się na inne narządy.2 Płuca to para narządów oddechowych o kształcie stożka znajdująca się w klatce piersiowej. Płuca dostarczają tlen do organizmu podczas wdechu i uwalniają dwutlenek węgla, produkt odpadowy komórek organizmu, podczas wydechu. Każde płuco ma części zwane płatami. Lewe płuco ma dwa płaty, a prawe płuco ma trzy płaty.4

Rozpoznanie

Rozpoznanie nowotworu gruczołowo-płaskonabłonkowego płuca jest złożone, ale niezwykle ważne. Ze względu na wyraźną biologię leżącą u podstaw tego nowotworu, istnieje brak skutecznych opcji leczenia specyficznych dla tego typu raka oraz brak badań klinicznych, które mogłyby wspierać decyzje terapeutyczne dla pacjentów z histologią gruczołowo-płaskonabłonkową.1

Gdy podejrzewa się raka płuca, wykonuje się biopsję, czyli badanie polegające na pobraniu próbki tkanki do analizy.4 Po rozpoznaniu niedrobnokomórkowego raka płuca przeprowadza się badania mające na celu ustalenie, czy komórki rakowe rozprzestrzeniły się w obrębie klatki piersiowej lub do innych części ciała.4

Badania, które badają płuca, są wykorzystywane do diagnostyki i określenia stadium niedrobnokomórkowego raka płuca. Mogą obejmować różne metody obrazowania oraz badania laboratoryjne.4 Niektórzy pacjenci decydują się na zasięgnięcie drugiej opinii medycznej.4

Możliwości leczenia

Obecne postępowanie w niedrobnokomórkowym raku płuca opiera się głównie na stadium zaawansowania guza i cechach klinicznych pacjenta. W bardziej spersonalizowanej erze ukierunkowanych terapii, histologia guza jest wykorzystywana tylko do przewidywania obecności tzw. mutacji możliwych do targetowania w gruzolakach.1 Jednak optymalne strategie leczenia dla nowotworu gruczołowo-płaskonabłonkowego pozostają istotną niezaspokojoną potrzebą w leczeniu raka płuca.1

Leczenie niedrobnokomórkowego raka płuca stadium II może obejmować następujące opcje zgodnie z wytycznymi National Cancer Institute. Dostępne metody to chirurgia (operacja usunięcia guza), chemioterapia (leczenie lekami, które niszczą komórki rakowe), immunoterapia (leczenie, które pomaga układowi odpornościowemu zwalczać raka), radioterapia (leczenie promieniowaniem) oraz terapie celowane (leki skierowane na specyficzne zmiany w komórkach rakowych).4

W badaniu dotyczącym wczesnego stadium nowotworu gruczołowo-płaskonabłonkowego płuca, pacjenci byli poddawani różnym formom leczenia. Dla pacjentów z wczesnym stadium choroby podstawowym leczeniem jest chirurgiczne usunięcie guza.5 Po operacji może być zalecana chemioterapia oparta na platynie.6

W niektórych przypadkach może być stosowana terapia neoadiuwantowa, czyli leczenie podawane przed głównym leczeniem (zwykle operacją) w celu zmniejszenia guza. Opisywano przypadki, w których po wykryciu mutacji receptora naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR), pacjenci byli leczeni ukierunkowanymi terapiami przed operacją.7

W około 30% nowotworów gruczołowo-płaskonabłonkowych występują mutacje EGFR, a w około 5% przypadków stwierdza się przearanżowanie ALK. W takich przypadkach mogą być stosowane odpowiednie leki celowane.6 Inhibitory punktów kontrolnych układu odpornościowego również mogą pomóc, ponieważ ekspresja PD-L1 jest wykrywana w części nowotworów gruczołowo-płaskonabłonkowych.6

Rokowanie i przeżywalność

Całkowite przeżycie pacjentów z nowotworami gruczołowo-płaskonabłonkowymi jest stosunkowo krótkie w porównaniu z innymi podtypami niedrobnokomórkowego raka płuca.1 W badaniu populacyjnym z 2022 roku opartym na bazie danych SEER, 5-letnie wskaźniki przeżycia po operacji dla nowotworów we wczesnym stadium wynosiły 65% dla nowotworów gruczołowo-płaskonabłonkowych w porównaniu do 69% dla raka płaskonabłonkowego i 77% dla gruczolakoraka.1

Na rokowanie (szanse na wyzdrowienie) i opcje leczenia wpływają określone czynniki, w tym stadium zaawansowania choroby, rozmiar guza, czy rak rozprzestrzenił się do węzłów chłonnych lub innych części ciała, a także ogólny stan zdrowia pacjenta.4

Postępy w leczeniu spowodowały znaczny spadek zgonów z powodu raka płuca w ostatnich latach.2 Jednak ze względu na unikalną biologię nowotworów gruczołowo-płaskonabłonkowych, nadal istnieje potrzeba opracowania skuteczniejszych strategii leczenia specyficznych dla tego typu nowotworu.1