Badanie skuteczności doootrzewnowego leczenia fosfomycyną, metronidazolem i molgramostymem u pacjentów z rozlanym zapaleniem otrzewnej poddawanych operacji jamy brzusznej
Zapalenie otrzewnej to poważny stan zapalny cienkiej błony wyścielającej wnętrze brzucha, który najczęściej wywołują bakterie. Nagły, ostry ból brzucha to charakterystyczny objaw. Bez szybkiego leczenia może prowadzić do groźnych dla życia powikłań.
Czym jest zapalenie otrzewnej?
Zapalenie otrzewnej to ciężki stan zapalny cienkiej błony zwanej otrzewną, która wyścieła wnętrze jamy brzusznej. Otrzewna pokrywa i wspiera większość narządów brzusznych, takich jak żołądek, wątroba czy jelita.
Jest to poważny problem zdrowotny, który najczęściej występuje w wyniku zakażenia bakteryjnego otrzewnej. Ciężki stan zapalny w otrzewnej wywołuje szereg zmian w organizmie, które mogą prowadzić do sepsy – stanu zagrożenia życia, który powstaje, gdy organizm reaguje w skrajny sposób na zakażenie.
Główną funkcją otrzewnej jest umożliwienie swobodnego ruchu narządów wewnętrznych podczas trawienia. Płyn nawilżający pozwala wszystkim błonom ślizgać się płynnie po sobie. Narządy brzuszne są owinięte w cienką, wytrzymałą błonę zwaną otrzewną trzewną, a ściany jamy brzusznej są również wyścielone podobną błoną – otrzewną ścienną.
Zapalenie otrzewnej to nagły przypadek medyczny wymagający natychmiastowej pomocy lekarskiej. Bez odpowiedniego leczenia zakażenie może szybko rozprzestrzenić się do krwi. To może wywołać sepsę, która prowadzi do niewydolności wielu narządów i śmierci.
Objawy zapalenia otrzewnej
Najczęstszymi objawami zapalenia otrzewnej są ból brzucha i obrzęk. Jeśli występuje zakażenie, mogą także pojawić się nudności i gorączka.
Jednym z częstych i poważnych objawów jest tępy ból w brzuchu, który nagle zmienia się w ostry ból i nie ustępuje. Ból może być tak intensywny, że osoba nie może usiedzieć w spokoju. Jeśli taka sytuacja ma miejsce, należy natychmiast zadzwonić pod numer alarmowy lub poprosić kogoś o zawiezienie do szpitalnego oddziału ratunkowego.
Inne objawy zapalenia otrzewnej mogą obejmować:
Zaparcia i inne objawy niedowładu jelit (tymczasowego paraliżu jelit)
Głęboki, przyspieszony oddech, suchy język i wargi oraz inne objawy odwodnienia
Obrzęk
Zmęczenie
Przyspieszone bicie serca
Gorączka
Spuchnięty brzuch, który jest napięty i bolesny w dotyku
Objawy u osób z zapaleniem otrzewnej mogą być łagodne lub ciężkie i często są niespecyficzne. U pacjentów przyjmujących dializę otrzewnową płyn w worku zbiorczym może wyglądać mętniej niż zwykle lub zawierać białe płatki.
Przyczyny zapalenia otrzewnej
Zakażenia bakteryjne są najczęstszą przyczyną zapalenia otrzewnej. Niektóre rozpoczynają się w otrzewnej – są to zakażenia pierwotne. Jednak większość powstaje, gdy zakażenie bakteryjne z sąsiedniego narządu rozprzestrzenia się na otrzewną. Lekarze nazywają je zakażeniami wtórnymi.
Zapalenie otrzewnej występuje najczęściej w wyniku pęknięcia, perforacji lub rozejścia się szwów przewodu pokarmowego u małych zwierząt. Objawy kliniczne u pacjentów z zapaleniem otrzewnej mogą być od łagodnych do ciężkich.
Stan ten najczęściej jest spowodowany wprowadzeniem zakażenia do otrzewnej. Do czynników mogących wywołać zapalenie otrzewnej należą:
Pęknięty wrzód żołądka
Pęknięty wyrostek robaczkowy
Problemy trawienne, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna lub uchyłkowatość
Zapalenie trzustki
Operacja chirurgiczna
Uraz brzucha
Zapalna choroba miednicy
Marskość wątroby
Rzadko, jeśli bakterie dostaną się do sprzętu do dializy otrzewnowej stosowanego w leczeniu osób z niewydolnością nerek, może to spowodować zakażenie.
Rodzaje zapalenia otrzewnej
Lekarze dzielą zapalenie otrzewnej na kilka rodzajów:
Samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej występuje, gdy bakterie zaczynają rosnąć w wyściółce brzucha. Jest najczęstsze u osób z chorobą wątroby i u tych z niewydolnością nerek leczonych dializą przez cewnik w wyściółce brzucha.
Wtórne zapalenie otrzewnej to zakażenie, które rozpoczyna się w innym miejscu w ciele i rozprzestrzenia się do otrzewnej. Na przykład może wystąpić, gdy wyrostek robaczkowy pęknie lub przedziurawi się jelito, a bakterie przedostaną się do otrzewnej.
Klasyfikacja bakteryjnego zapalenia otrzewnej opiera się na źródle bakterii zakaźnych. Zapalenie pierwotne lub samoistne oznacza zakażenie bakteriami pochodzącymi spoza jamy otrzewnowej. Zapalenie wtórne rozwija się wtedy, gdy narząd w jamie brzusznej pęka lub przedziurawi.
Rozpoznanie zapalenia otrzewnej
Jeśli u osoby zostanie zdiagnozowane zapalenie otrzewnej, będzie potrzebować leczenia w szpitalu, aby pozbyć się zakażenia. Lekarz może zbadać płyn z dializy otrzewnowej. Badanie może pomóc znaleźć przyczynę objawów i pomóc lekarzowi zdecydować, które leki najlepiej sprawdzą się w leczeniu zakażenia.
Nakłucie jamy brzusznej (abdominocenteza) jest preferowaną metodą diagnostyczną dla potwierdzenia zapalenia otrzewnej. Gdy próbka płynu z jamy brzusznej jest mętna lub ma nieprawidłowy wygląd, sugeruje to zapalenie otrzewnej.
Lekarz będzie potrzebował szczegółowego wywiadu i przeprowadzi badanie fizykalne. Mogą być wykonane różne badania diagnostyczne, aby ustalić rozpoznanie i określić przyczynę zapalenia otrzewnej. Badania obrazowe, takie jak zdjęcia rentgenowskie, ultrasonografia lub tomografia komputerowa, mogą pomóc w ocenie stanu.
Leczenie zapalenia otrzewnej
Leczenie zwykle obejmuje podawanie antybiotyków do żyły (dożylnie). Jeśli u osoby występuje zapalenie otrzewnej, będzie potrzebować leczenia w szpitalu, aby pozbyć się zakażenia. Leczenie zwykle polega na podawaniu antybiotyków.
Jeśli zakażenie jest niewielkie i osoba korzysta z dializy otrzewnowej, lek może być dodawany do płynu dializacyjnego. Zespół dializ może zdecydować o zmianie sposobu przeprowadzania dializy. Lekarz może założyć nowy dostęp podczas leczenia zapalenia otrzewnej.
Podejście do leczenia zapalenia otrzewnej i ropni otrzewnowych ma na celu skorygowanie procesu podstawowego, podanie antybiotyków ogólnoustrojowych oraz zapewnienie leczenia wspomagającego, aby zapobiec lub ograniczyć wtórne powikłania spowodowane niewydolnością narządów.
Sukces leczenia definiuje się jako odpowiednią kontrolę źródła zakażenia z ustąpieniem sepsy i usunięciem wszystkich pozostałych zakażeń wewnątrzbrzusznych. Wczesna kontrola septycznego źródła jest obowiązkowa i może być osiągnięta metodami operacyjnymi i nieoperacyjnymi.
Leczenie chirurgiczne może być konieczne, jeśli część wyściółki brzucha została poważnie uszkodzona przez zakażenie. Czasami w wyściółce rozwijają się wypełnione ropą obrzęki zwane ropniami, które należy odessać igłą w znieczuleniu miejscowym.
Osoba może także potrzebować operacji, aby zająć się przyczyną zapalenia otrzewnej. Na przykład pęknięty wyrostek robaczkowy będzie musiał zostać usunięty.
Pomoc w odżywianiu podczas leczenia może być trudna do strawienia, jeśli występuje zapalenie otrzewnej. Sonda do karmienia może być przeprowadzona do żołądka przez nos lub umieszczona wewnątrz żołądka za pomocą chirurgii małoinwazyjnej. Jeśli sondy do karmienia nie można użyć, płynne składniki odżywcze mogą być podawane bezpośrednio do jednej z żył.
Powikłania i rokowanie
Zakażenie może być śmiertelne. Nawet jeśli objawy są łagodne, potrzebna jest natychmiastowa opieka medyczna. Bez leczenia choroba pogarsza się szybko i może zagrażać życiu.
Zapalenie otrzewnej to nagły przypadek medyczny zagrażający życiu, który wymaga szybkiego leczenia medycznego. Narządy brzuszne są owinięte w cienką, wytrzymałą błonę. Ściany brzucha są podobnie wyścielone. Pomiędzy narządami a ścianą brzucha znajduje się ochronna warstwa tłuszczu.
Zapalenie otrzewnej wiąże się z wysokim ryzykiem śmiertelności. Wskaźniki umieralności związane z zapaleniem otrzewnej wynosiły około 90% na początku XX wieku. Od tego czasu spadły do około 30% dzięki stosowaniu odpowiednich terapii lekowych i opieki wspomagającej.
Zapalenie otrzewnej może prowadzić do powikłań takich jak sepsa – stan zagrożenia życia, który może wystąpić, gdy organizm ma ekstremalną reakcję na zakażenie. Sepsa może prowadzić do niewydolności wielu narządów.
Po zapaleniu otrzewnej często występują zrosty. Zrosty to pasma tkanki bliznowatej, które mogą powodować, że narządy w jamie brzusznej sklejają się ze sobą lub ze ścianami jamy brzusznej.
Zapobieganie zapaleniu otrzewnej
W przypadku osób korzystających z dializy otrzewnowej można podjąć kroki, aby zapobiec zapaleniu otrzewnej:
Utrzymywać dostęp czysty i suchy. Sprawdzać go codziennie pod kątem oznak zakażenia, takich jak nasilenie bólu, obrzęku, ciepła lub zaczerwienienia, czerwone smugi prowadzące od miejsca dostępu oraz ropna wydzielina z miejsca dostępu
Zakrywać koniec cewnika, gdy nie jest używany
Zawsze myć ręce wodą z mydłem przed dotknięciem cewnika
Unikać pływania i kąpieli, chyba że zespół dializ powie, że jest to bezpieczne. Zawsze czyścić i suszyć cewnik i dostęp zaraz po zamoczeniu
Przestrzegać instrukcji lekarza dotyczących prysznica
Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie zapalenia otrzewnej są kluczowe dla lepszych wyników. Poza interwencją chirurgiczną konieczne jest również leczenie farmakologiczne. Leczenie lub zapobieganie hipowolemii (zmniejszonej objętości krwi) związanej z zapaleniem otrzewnej może być prowadzone zgodnie z zaleceniami wytycznych Surviving Sepsis Campaign.
Zapalenie otrzewnej to pilny przypadek medyczny, który w przypadku braku szybkiego leczenia może prowadzić do poważnych powikłań. Natychmiastowa interwencja jest konieczna, ponieważ opóźnienie może pozwolić na rozprzestrzenienie się wcześniej zlokalizowanego procesu chorobowego i uszkodzenie innych narządów w całym organizmie.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Holandia
