Złamanie biodra to poważny uraz, który wymaga natychmiastowej pomocy medycznej i najczęściej operacji. Każdego roku ponad 300 000 osób w Stanach Zjednoczonych doznaje tego typu złamania, głównie osoby starsze po upadku w domu.
Czym jest złamanie biodra
Złamanie biodra to pęknięcie lub przełom w górnej części kości udowej (najdłuższej kości w ciele), w pobliżu stawu biodrowego. Staw biodrowy ma budowę kulistego stawu, w którym zaokrąglona górna część kości udowej wpasowuje się w miskę w kości miednicy.
Kość udowa jest najdłuższą i najsilniejszą kością w organizmie, dlatego jej złamanie zwykle wymaga poważnego upadku, wypadku samochodowego lub innego urazu. Złamania biodra są nagłymi sytuacjami medycznymi wymagającymi pilnej interwencji. Chociaż są bardzo częste, mogą być urazami zmieniającymi życie, szczególnie u osób dorosłych powyżej 65. roku życia.
Każdego roku ponad 300 000 osób w Stanach Zjednoczonych doznaje złamania biodra. Większość tych złamań występuje u osób w wieku 65 lat lub starszych, które doznały urazu podczas upadków w domu lub na terenie osiedla. Kobiety doświadczają 80% złamań biodra, a średni wiek osób z tym urazem wynosi 80 lat.
Rodzaje złamań biodra
Lekarze klasyfikują złamania biodra w zależności od tego, w którym miejscu kość udowa uległa złamaniu. Główne rodzaje to:
Złamania głowy kości udowej – głowa kości udowej to zaokrąglona końcówka na górze kości. Złamania w tym miejscu są bardzo rzadkie.
Złamania szyjki kości udowej (nazywane również złamaniami podgłowowymi lub wewnątrztorebkowymi) – szyjka kości udowej to zwężona część łącząca zaokrągloną głowę z długim trzonem kości przebiegającym przez udo. To najczęstsze miejsce złamań biodra.
Złamania międzykrętarzowe – krętarz większy i mniejszy to wypukłości kostne na górnej części kości udowej. Złamania między nimi nazywane są międzykrętarzowymi.
Złamania podkrętarzowe – to złamania występujące poniżej krętarza mniejszego.
Przyczyny złamań biodra
Większość złamań biodra jest wynikiem upadku u osób starszych. Czynniki ryzyka upadków u osób starszych są liczne. Złamanie biodra jest najczęściej spowodowane niewielkim urazem u pacjentów w podeszłym wieku ze słabymi kościami oraz urazem wysokoenergetycznym lub poważnymi obrażeniami u osób młodych.
Kluczowym czynnikiem ryzyka jest osteoporoza – choroba powodująca osłabienie kości. Osteoporoza jest szczególnie częsta u kobiet po menopauzie. Osoby rasy białej i azjatyckiej są bardziej narażone na złamania biodra niż inne grupy, głównie ze względu na wyższą częstość występowania osteoporozy.
Długotrwałe stosowanie niektórych leków, takich jak bisfosfoniany stosowane w leczeniu osteoporozy i innych chorób kości, zwiększa ryzyko złamań biodra.
U młodszych pacjentów złamanie biodra jest zwykle wynikiem zdarzenia wysokoenergetycznego, takiego jak upadek z wysokości lub wypadek samochodowy lub motocyklowy.
Objawy złamań biodra
Złamania biodra mogą być bardzo bolesne. Osoby ze złamanym biodrem mogą usłyszeć lub poczuć trzask w biodrze w momencie urazu. Główne objawy to:
Ból w pachwinie lub w górnej części uda
Obrzęk i siniaki wokół biodra i górnej części nogi
Niemożność stania lub przeniesienia ciężaru ciała na uszkodzone biodro
Trudności w poruszaniu biodrem i nogą
Uszkodzona noga jest ustawiona pod dziwnym kątem lub jest krótsza niż zdrowa noga
Stopa i kolano uszkodzonej nogi skręcone na zewnątrz lub do wewnątrz
Ból jest zwykle gorszy przy próbie poruszenia biodrem. Większość osób nie może chodzić, ponieważ jest to zbyt bolesne. Pacjenci mogą również doświadczyć wstrząsu hipowolemicznego z powodu silnego krwawienia wewnętrznego.
Rozpoznanie złamania
Jeśli podejrzewa się złamanie biodra, należy natychmiast wezwać pomoc medyczną. Nie wolno próbować jechać do szpitala samodzielnie – należy poprosić kogoś o pomoc lub zadzwonić pod numer alarmowy.
Lekarz zazwyczaj zleci prześwietlenie rentgenowskie (zdjęcie RTG) w celu zdiagnozowania złamania biodra. Podstawowe badanie to zdjęcie rentgenowskie biodra w widoku bocznym oraz przedniej części miednicy.
Jeśli podejrzewa się ukryte złamanie biodra, a zdjęcie rentgenowskie jest prawidłowe, lekarz może zlecić rezonans magnetyczny (MRI). Inne badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny, mogą również zostać wykonane w celu dokładniejszego wykrycia złamania.
Leczenie złamań biodra
Złamanie biodra wymaga leczenia w szpitalu natychmiast po urazie. Pacjent zazwyczaj otrzyma leki przeciwbólowe i przejdzie badanie rentgenowskie, aby sprawdzić, czy biodro jest złamane i zdecydować, jakie leczenie będzie najlepsze.
Prawie każdy, kto złamie biodro, potrzebuje operacji w celu naprawienia złamania. Większość złamań jest leczona chirurgicznie, chyba że pacjent ma poważne choroby współistniejące lub skróconą przewidywaną długość życia.
Przed operacją lekarz może zastosować wyciąg skórny, aby zmniejszyć skurcz mięśni. Chirurg będzie wybierał procedurę chirurgiczną w zależności od wieku pacjenta, typu złamania i dokładnej lokalizacji urazu. Operacja zwykle obejmuje:
Zespolenie złamanych kości za pomocą śrub, gwoździ, prętów lub płytek
Wymianę części uszkodzonego stawu biodrowego na sztuczną część (hemiartroplastyka)
Wymianę całego uszkodzonego stawu biodrowego na sztuczny staw (całkowita proteza biodra)
Zazwyczaj operacja odbywa się tego samego dnia lub dzień po przyjęciu do szpitala. Operacja złamania biodra powinna być wykonana 24 do 48 godzin po złamaniu, chyba że konieczne jest opóźnienie w celu stabilizacji chorób współistniejących.
Pacjenci poddawani operacji złamania biodra powinni otrzymać profilaktykę przeciwzakrzepową i antybiotykową. Zaleca się stosowanie heparyny drobnocząsteczkowej jako profilaktyki zakrzepowo-zatorowej. Pacjenci powinni otrzymać antybiotyki profilaktyczne, szczególnie przeciwko bakterii Staphylococcus aureus, przed operacją.
Leczenie złamania i jak najszybsze uruchomienie pacjenta pomoże zapobiec powikłaniom medycznym, takim jak odleżyny, zakrzepy krwi i zapalenie płuc.
Rehabilitacja i powrót do zdrowia
Powrót do zdrowia po złamaniu biodra jest długim procesem. Pacjent może pozostać w szpitalu przez kilka dni po operacji. Rehabilitacja z fizjoterapeutą jest niezbędna. Czasami może odbywać się w domu, ale wielu pacjentów musi pozostać w szpitalu rehabilitacyjnym przez kilka tygodni.
Celem rehabilitacji jest uruchomienie pacjenta, aby mógł wrócić do normalnej aktywności. Konieczne jest rozpoczęcie ćwiczeń zaraz po operacji, aby pomóc kościom prawidłowo się zrosnąć. Niektóre ćwiczenia pomagają zapobiegać zakrzepom krwi, inne wzmacniają mięśnie, aby pomóc w wstawaniu z łóżka i poruszaniu się.
Biodro prawdopodobnie będzie bolało przez kilka tygodni po operacji. Ból można kontrolować za pomocą leków. Ból powinien również zmniejszać się z upływem czasu i przy odpowiednich ćwiczeniach. Zazwyczaj powrót do zdrowia zajmuje kilka miesięcy.
Pacjent będzie musiał używać pomocy do chodzenia, takich jak balkonik lub kule. Większość osób używa ich przez co najmniej 6 tygodni po operacji. Należy używać tych pomocy, dopóki zespół medyczny nie powie, że można przestać.
Po złamaniu biodra niektóre codzienne czynności w domu będą trudne do wykonania. Pacjent może potrzebować pomocy rodziny i przyjaciół w takich czynnościach jak gotowanie, robienie zakupów, pranie, odkurzanie i prowadzenie samochodu.
Przy wysiłku i pozytywnym nastawieniu, po złamaniu biodra można wrócić do wykonywania czynności, które się lubi. Potrzeba fizjoterapii po powrocie do domu będzie zależeć od tego, jak dobrze pacjent samodzielnie wróci do zdrowia.
Zapobieganie kolejnym złamaniom
Po złamaniu biodra pacjenci powinni być zazwyczaj leczeni bisfosfonianami, niezależnie od gęstości mineralnej kości, chyba że istnieją przeciwwskazania. Lekarz sprawdzi, czy pacjent ma osteoporozę. Jeśli tak, będzie musiał przyjmować leki, które wzmacniają kości.
Po złamaniu biodra większość pacjentów powinna przejść formalną ocenę zapobiegania upadkom. Oto co można zrobić, aby kolejne złamanie było mniej prawdopodobne:
Pozostać aktywnym fizycznie – zapytać fizjoterapeutę o odpowiednie ćwiczenia
Przyjmować leki na osteoporozę, jeśli są potrzebne
Poprosić lekarza o zorganizowanie kontroli bezpieczeństwa w domu, aby upewnić się, że nie ma przedmiotów, które mogą spowodować upadek i kolejne złamanie biodra
Należy umówić się na wizytę u lekarza rodzinnego w ciągu pierwszych kilku tygodni po wypisie ze szpitala, aby porozmawiać o wszelkich zmianach w stanie zdrowia po złamaniu biodra i operacji.
Ważne jest również poinformowanie dentysty lub innych lekarzy sprawujących opiekę, że pacjent przeszedł operację z powodu złamanego biodra. Może być potrzebny lek zapobiegający infekcji przed wykonaniem prac dentystycznych lub innych zabiegów medycznych.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.