Nowotwór pęcherza moczowego to choroba, która rozwija się w wyściółce pęcherza. Choć jest to stosunkowo rzadki rodzaj raka, wymaga czujności, ponieważ nawet we wczesnych stadiach może powracać po leczeniu u znacznej części pacjentów.
Czym jest nowotwór pęcherza moczowego
Nowotwór pęcherza moczowego to choroba, która powstaje, gdy komórki w pęcherzu zaczynają się rozrastać bez kontroli. Pęcherz jest pustym, elastycznym narządem w dolnej części brzucha, który gromadzi mocz. Ma mięśniową ścianę, która pozwala mu się rozszerzać, aby przechowywać mocz wytwarzany przez nerki, a następnie kurczyć się, aby wypuścić mocz z organizmu.
To stosunkowo rzadka forma raka, która rozpoczyna się w wyściółce pęcherza. Choć lekarze dysponują wieloma sposobami leczenia tego nowotworu, w tym operacjami jego usunięcia, choroba może powracać po zakończeniu terapii. Z tego powodu osoby z rakiem pęcherza powinny być bardzo pilne w regularnym kontakcie ze swoimi lekarzami.
Lekarze mogą leczyć raka pęcherza we wczesnym stadium – wykrytego i leczonego zanim zdąży się rozprzestrzenić – ale około 75% nowotworów pęcherza we wczesnym stadium powraca po leczeniu.
Anatomia układu moczowego
Pęcherz moczowy
Nerki
Moczowody
Cewka moczowa
Układ moczowy składa się z kilku ważnych elementów, które współpracują ze sobą, aby usuwać toksyny i odpady z organizmu przez mocz. Znajdują się tam dwie nerki, po jednej z każdej strony kręgosłupa, powyżej talii.
Drobne kanaliki nerkowe filtrują i oczyszczają krew. Te kanaliki usuwają produkty przemiany materii i wytwarzają mocz. Mocz przechodzi z każdej nerki przez długą rurkę zwaną moczowodem do pęcherza. Pęcherz przechowuje mocz, aż przejdzie przez rurkę zwaną cewką moczową i opuści ciało.
Pęcherz jest narządem w kształcie trójkąta, umieszczonym między kośćmi biodrowym, powyżej cewki moczowej i poniżej nerek. Mocz z nerek spływa do pęcherza, który jest wyścielony tkanką zwaną urothelium. Urothelium składa się z komórek, które rozciągają się, gdy pęcherz wypełnia się moczem i zapadają się, gdy jest pusty. Pęcherz może pomieścić około pół litra moczu.
Typy nowotworu pęcherza
Istnieje kilka typów nowotworu pęcherza. Każdy typ jest nazywany według rodzaju komórek wyścielających ścianę pęcherza, w których rak się rozpoczął.
Rak urotelialny (nazywany też rakiem z komórek przejściowych) to nowotwór, który zaczyna się w komórkach urotelialnych wyścielających cewkę moczową, pęcherz, moczowody, miedniczkę nerkową i niektóre inne narządy. Prawie wszystkie nowotwory pęcherza są rakami urotelnymi. Komórki urothelium są również nazywane komórkami przejściowymi, ponieważ zmieniają kształt. Komórki te mogą się rozciągać, gdy pęcherz jest pełen moczu i kurczyć się, gdy jest opróżniony.
Raki urotelalne stanowią ponad 90% wszystkich nowotworów pęcherza. Często są diagnozowane we wczesnym stadium i nie wrosły jeszcze w głębszą warstwę mięśniową ściany pęcherza.
Inne typy raka pęcherza występują rzadziej. Rak płaskonabłonkowy to nowotwór, który zaczyna się w komórkach płaskich (cienkich, płaskich komórkach wyścielających wnętrze pęcherza). Ten typ raka może się rozwinąć po długotrwałym podrażnieniu pęcherza.
Objawy i rozpoznanie
Nowotwór pęcherza często wykrywa się dzięki objawom takim jak obecność krwi w moczu (widocznej gołym okiem lub pod mikroskopem), częstsze oddawanie moczu oraz ból w okolicy miednicy.
Gdy pęcherz napełnia się moczem, jego wyściółka z komórek urotelialnych rozciąga się. Gdy pęcherz jest pusty, komórki zapadają się. Rak pęcherza powstaje, gdy pewne komórki w tkance wyścielającej pęcherz mutują lub zmieniają się, stając się komórkami nienormalnymi, które się mnożą i powodują powstawanie guzów w pęcherzu. Nieleczony rak pęcherza może przerastać przez ściany pęcherza do pobliskich węzłów chłonnych, a następnie do innych obszarów ciała, w tym kości, płuc lub wątroby.
Metody leczenia
Dla pacjentów z rakiem pęcherza dostępne są różne rodzaje leczenia. Ty i twój zespół medyczny będziecie współpracować, aby podjąć decyzję o planie leczenia, który może obejmować więcej niż jeden rodzaj terapii. Podczas podejmowania decyzji brane są pod uwagę wiele czynników, takich jak stadium i stopień zaawansowania nowotworu, twoje ogólne zdrowie oraz twoje preferencje.
Chirurgia jest głównym sposobem leczenia raka pęcherza. Rodzaj operacji zależy od tego, gdzie znajduje się nowotwór. Inne terapie mogą być stosowane dodatkowo do operacji. Leczenie podawane przed operacją nazywane jest terapią przedoperacyjną lub terapią neoadiuwantową. Chemioterapia może być stosowana przed zabiegiem, aby zmniejszyć guz i ograniczyć ilość tkanki, którą trzeba usunąć podczas operacji.
Leczenie podawane po operacji, aby zmniejszyć ryzyko powrotu raka, nazywane jest terapią adiuwantową. Po usunięciu przez lekarza całego widocznego nowotworu niektórzy pacjenci mogą otrzymać chemioterapię, radioterapię, immunoterapię i/lub terapię celowaną, aby zniszczyć pozostałe komórki nowotworowe.
Tradycyjnie leczenie obejmowało resekcję przezcewkową (usunięcie guza przez cewkę moczową) oraz chemioterapię podawaną do pęcherza, ale może również obejmować ablację laserową, szczepionkę BCG podawaną do pęcherza, radioterapię, chemioterapię ogólnoustrojową lub chirurgiczne usunięcie części lub całości pęcherza.
Nowe badania pokazują obiecujące wyniki. Nowy system uwalniania leku TAR-200 wyeliminował guzy u 82% pacjentów w badaniu klinicznym fazy 2 u osób z wysokiego ryzyka nieinwazyjnym rakiem pęcherza, u których nowotwór wcześniej nie reagował na leczenie. U większości pacjentów rak zniknął już po zaledwie trzech miesiącach leczenia, a prawie połowa pacjentów była wolna od raka rok później.
TAR-200 to miniaturowe urządzenie w kształcie precla zawierające lek chemioterapeutyczny gemcytabinę, które jest wprowadzane do pęcherza przez cewnik i uwalnia lek przez trzy tygodnie na jeden cykl leczenia. Teoria stojąca za tym badaniem była taka, że im dłużej lek pozostaje w pęcherzu, tym głębiej przenika do jego ściany i tym więcej komórek rakowych niszczy.
Nawroty choroby i kontrola
Ponieważ ich choroba może nawracać, czyli wracać, pacjenci z rakiem pęcherza muszą być pod obserwacją przez dłuższy okres. Nawet dla pacjentów z niskostopniowymi guzami nawroty są poważnym problemem i wymagają dokładnego monitorowania.
Dane pokazują, że nieinwazyjne nowotwory pęcherza (stanowiące około 70% diagnoz raka urotelialnego) mają wysoki wskaźnik nawrotów – do 70% w ciągu dwóch lat od leczenia. To normalne, że pacjenci mają obawy i zadają pytania dotyczące zapobiegania nawrotom.
Normalne jest, że osoby po leczeniu raka pęcherza martwią się o powrót choroby. Potrzeba czasu, aby życie znów wydawało się „normalne". Radzenie sobie z życiem po raku pęcherza nie jest łatwe, ale jest możliwe.
Życie po leczeniu nowotworu pęcherza
Gdy po raz pierwszy dowiadujesz się, że masz raka pęcherza, możesz się zastanawiać, jak poradzisz sobie z nadchodzącymi zmianami w swoim życiu. Jednym z kroków, które możesz podjąć, jest poznanie fizycznych i emocjonalnych zmian, które mogą wystąpić, oraz jakie zasoby są dostępne, aby ci pomóc.
Rozmowa z zespołem medycznym o twoich obawach może dać ci większe poczucie kontroli. Rodzina i przyjaciele również mogą być ważnymi źródłami wsparcia.
Po leczeniu raka pęcherza możesz podjąć kroki, aby pomóc chronić swój pęcherz przed nawrotem. Rzucenie palenia jest szczególnie ważne – według American Cancer Society, palenie uważa się za przyczynę około połowy wszystkich przypadków raka pęcherza. Chociaż rzucenie palenia może być trudne, pomoże ci czuć się ogólnie zdrowszym i mniej zaniepokojonym rakiem.
Picie dużych ilości płynów, szczególnie wody, może zmniejszyć ryzyko rozwoju raka pęcherza. Staraj się pić co najmniej sześć do ośmiu szklanek wody dziennie.
Dla osób, które mają stomię (sztuczny otwór) i worek urostomijny, przyzwyczajenie się do nich wymaga czasu. Niektóre osoby muszą nauczyć się używać cewnika do opróżniania pęcherza, co jest kolejną dużą zmianą. Problemy z kontrolowaniem pęcherza lub nietrzymaniem moczu mogą być frustrujące. Wiedz, że nie jesteś sam w tym, co czujesz. Przystosowanie się do tych zmian może być trudne. Ale z czasem wiele osób jest w stanie robić większość tego, co robiły przed operacją.
Zmiany w ciele mogą wpłynąć na twój wizerunek siebie i życie seksualne po leczeniu. Niektóre terapie raka pęcherza, w tym chemioterapia, radioterapia, operacje lub niektóre leki, mogą powodować krótkotrwałe lub długotrwałe problemy z życiem seksualnym. Ważne jest, aby rozmawiać o wszelkich problemach i obawach ze swoim zespołem medycznym.
Grupy wsparcia mogą być bardzo pomocne w radzeniu sobie z diagnozą raka pęcherza. Możesz poczuć się mniej samotny i znaleźć praktyczne porady od innych, którzy przechodzą przez podobne doświadczenia.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Czechy
