Skuteczność i bezpieczeństwo immunoglobuliny w zapobieganiu zakażeniom u pacjentów z niedoborem przeciwciał przy CLL, szpiczaku lub chłoniaku nieziarniczym
Randomizowane badanie fazy III porównujące krótkie i długie podawanie venetoclax z rituxymab u pacjentów z nawracającym lub opornym przewlekłym chłoniakiem limfocytowym CLL
Przewlekła białaczka limfocytowa to najczęstsza postać białaczki u dorosłych, która rozwija się powoli i dotyka białe krwinki zwane limfocytami. Chociaż obecnie nie można jej całkowicie wyleczyć, nowoczesne metody leczenia pozwalają skutecznie kontrolować chorobę i umożliwiają pacjentom życie przez wiele lat.
Czym jest przewlekła białaczka limfocytowa
Przewlekła białaczka limfocytowa, często określana skrótem PBL lub CLL, to rodzaj nowotworu krwi i szpiku kostnego – gąbczastej tkanki wewnątrz kości, która wytwarza komórki krwi. Jest to najczęstsza postać białaczki u dorosłych, stanowiąca od 25 do 30 procent wszystkich przypadków białaczki w Stanach Zjednoczonych.
W przewlekłej białaczce limfocytowej dochodzi do zmian w zdrowych białych krwinkach zwanych limfocytami. Te komórki, które normalnie pomagają organizmowi walczyć z infekcjami, ulegają mutacji i przekształcają się w komórki nowotworowe, które mnożą się i wypierają zdrowe krwinki oraz płytki krwi. Choroba zazwyczaj postępuje bardzo powoli.
Istnieją dwa główne typy przewlekłej białaczki limfocytowej, w zależności od tego, które limfocyty są dotknięte. Limfocyty B (komórki B) wytwarzają przeciwciała – białka, które atakują wirusy, bakterie i komórki nowotworowe. Limfocyty T (komórki T) kontrolują odpowiedź układu odpornościowego organizmu. Niemal wszyscy ludzie z przewlekłą białaczką limfocytową mają postać związaną z komórkami B.
Przewlekła białaczka limfocytowa zazwyczaj dotyka ludzi w wieku 65 lat i starszych, choć może wystąpić już od 30. roku życia. Najczęściej diagnozowana jest u osób w wieku od 65 do 74 lat, a średni wiek w momencie rozpoznania to 70 lat. Choroba rzadko występuje u dzieci.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Przewlekła białaczka limfocytowa rozwija się, gdy dochodzi do zmian w materiale genetycznym (DNA) komórek szpiku kostnego. Przyczyna tych zmian genetycznych nie jest znana, dlatego trudno przewidzieć, kto może zachorować na PBL.
Istnieje jednak kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko zachorowania. Chorobę tę znacznie częściej diagnozuje się u mężczyzn niż u kobiet, szczególnie u białych mężczyzn. Jak już wspomniano, wiek jest istotnym czynnikiem – PBL najczęściej występuje u osób starszych, szczególnie po 65. roku życia.
Objawy choroby
Wiele osób z przewlekłą białaczką limfocytową nie ma żadnych objawów, szczególnie we wczesnych stadiach choroby. Większość ludzi dowiaduje się, że ma PBL po wykonaniu badań krwi w ramach rutynowych badań kontrolnych. Przewlekła białaczka limfocytowa może rozwijać się tak powoli, że niektórzy ludzie nigdy nie potrzebują leczenia.
Gdy objawy się pojawiają, mogą obejmować powiększone węzły chłonne – małe gruczoły będące częścią układu odpornościowego. Inne objawy to uczucie zmęczenia, niespodziewana utrata wagi i poty nocne. U niektórych osób mogą występować nawracające infekcje, które nie ustępują.
Ponieważ nieprawidłowe komórki wypierają zdrowe krwinki, może to prowadzić do infekcji, niedokrwistości (niedoboru zdrowych czerwonych krwinek) i łatwego powstawania siniaków czy krwawień. Nieprawidłowe komórki mogą również rozprzestrzeniać się poza krew do innych części ciała.
Rozpoznanie
Do rozpoznania przewlekłej białaczki limfocytowej stosuje się badania, które oceniają krew. Lekarz zwykle zaczyna od badania fizykalnego i oceny historii medycznej pacjenta. Badania krwi są kluczowe w diagnozie – pokazują liczbę i wygląd różnych typów komórek krwi.
Normalnie szpik kostny wytwarza macierzyste komórki krwi (niedojrzałe komórki), które z czasem rozwijają się w dojrzałe komórki krwi. W PBL proces ten jest zakłócony, a szpik kostny produkuje zbyt wiele limfocytów.
Leczenie
Obecnie lekarze nie dysponują rutynowymi metodami leczenia, które całkowicie wyleczą przewlekłą białaczką limfocytową. Jednak w ciągu ostatnich 10 lat opracowano terapie, które wprowadzają chorobę w remisję – stan, w którym nie ma objawów ani oznak PBL. Te metody leczenia pomagają ludziom z PBL żyć dłużej.
Nie można wyleczyć przewlekłej białaczki limfocytowej, ale leczenie może ją kontrolować. Wiele osób żyje długo z tą chorobą. Badania pokazują, że leczenie PBL przed wystąpieniem pewnych oznak progresji choroby nie pomaga ludziom żyć dłużej. Z tego powodu, a także dlatego że leczenie może powodować skutki uboczne, wiele osób, u których zdiagnozowano PBL, zaczyna od aktywnego nadzoru.
Podczas aktywnego nadzoru zespół medyczny używa badań i testów, aby sprawdzać, czy PBL postępuje lub czy stan pacjenta się pogarsza, co sugerowałoby, że nadszedł czas na rozpoczęcie aktywnego leczenia. Zespół medyczny pomaga również i zachęca pacjentów do podejmowania kroków, aby zachować zdrowie.
Jeśli masz bardzo wczesne stadium PBL, możesz nie potrzebować natychmiastowego leczenia. Kiedy zaczniesz leczenie, zależy od twoich objawów, stadium nowotworu i ogólnego stanu zdrowia. Możesz żyć z przewlekłą białaczką limfocytową przez lata i być może będziesz musiał powtórzyć leczenie kilka razy.
Główne metody leczenia przewlekłej białaczki limfocytowej to leki celowane i chemioterapia. Możesz otrzymać sam lek celowany lub połączenie z chemioterapią. Leki celowane mają na celu zatrzymanie wzrostu nowotworu lub pomoc układowi odpornościowemu w walce z nowotworem.
Chemioterapia wykorzystuje leki do zabijania komórek nowotworowych. Zwykle stosuje się ją wraz z lekami celowanymi podawanymi w tym samym czasie. Rzadko może być konieczna radioterapia, która wykorzystuje wysokoenergetyczne promienie promieniowania do zabijania komórek nowotworowych, jeśli objawy się nasilają lub inne metody leczenia nie działają wystarczająco dobrze.
W rzadkich przypadkach może być potrzebna operacja usunięcia śledziony, która jest małym narządem filtrującym krew i będącym częścią układu odpornościowego. Możesz żyć bez śledziony, ale jeśli operacja nie jest możliwa, można zastosować radioterapię.
Życie z przewlekłą białaczką limfocytową
Życie z przewlekłą chorobą, taką jak PBL, może być trudne. Dostępna jest pomoc i wsparcie. Są rzeczy, które możesz zrobić, ludzie, którzy mogą pomóc, oraz sposoby radzenia sobie z diagnozą PBL.
Normalnie jest czuć niepokój na początku. Ale pamiętaj, że PBL może rozwijać się tak powoli, że niektórzy ludzie nigdy nie potrzebują leczenia. Nawet dla osób, które potrzebują leczenia, białaczka może być bardzo dobrze kontrolowana przez wiele lat.
Po otrzymaniu diagnozy możesz odczuwać szereg różnych emocji. Może to być szok usłyszenia, że masz nowotwór, gdy nie miałeś żadnych objawów. Lub że masz nowotwór i nie musisz rozpoczynać leczenia. Na początku możesz odczuwać szereg silnych emocji, takich jak uczucie szoku, zdenerwowania i trudności w przyswojeniu czegokolwiek innego, co jest ci mówione.
Inne emocje obejmują uczucie otępienia, strachu i niepewności, dezorientacji, złości i urazy, winy czy smutku. Możesz odczuwać niektóre lub wszystkie te uczucia. Lub możesz czuć się zupełnie inaczej. Możesz odczuwać je kilka naraz lub wszystkie razem, co sprawia, że czujesz się wyczerpany. Każdy reaguje na swój własny sposób.
Czasami trudno jest zaakceptować fakt, że w ogóle masz nowotwór. Musisz zrobić to, co jest dla ciebie odpowiednie, aby sobie poradzić. Możesz lepiej radzić sobie i podejmować decyzje, jeśli masz informacje o swoim typie nowotworu i jego leczeniu. Informacje pomagają wiedzieć, czego się spodziewać.
Przyswojenie informacji może być trudne, szczególnie gdy zostałeś właśnie zdiagnozowany lub otrzymałeś wiadomości o swoich rokowaniach. Sporządź listę pytań przed wizytą u lekarza. Weź ze sobą kogoś, kto przypomni ci, o co chcesz zapytać. Może on również pomóc ci zapamiętać przekazane informacje.
Otrzymanie dużej ilości nowych informacji może być przytłaczające. Poproś swoich lekarzy i pielęgniarki specjalistów, aby wyjaśnili ci rzeczy ponownie, jeśli tego potrzebujesz. Możesz czuć, że nie chcesz wiedzieć zbyt wiele informacji.
Będziesz regularnie badany podczas i po każdym leczeniu. Możesz również mieć wykonywane badania i skany. Jeśli masz jakiekolwiek objawy lub skutki uboczne, które cię niepokoją, porozmawiaj ze swoimi specjalistami. Nie musisz czekać na następną kontrolę.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Czechy
