W skrócie
Ten artykuł opisuje badania kliniczne z użyciem venetoclax. Badania sprawdzają głównie bezpieczeństwo, skuteczność i najlepsze schematy leczenia u osób z nowotworami krwi oraz innymi wybranymi chorobami. Obejmują zarówno osoby wcześniej nieleczone, jak i pacjentów z nawrotem lub opornością choroby.
Najważniejsze informacje
- Badania z venetoclax obejmują głównie nowotwory krwi, takie jak AML, CLL/SLL, MDS, CMML, szpiczak mnogi i chłoniaki. Wiele projektów sprawdza leczenie skojarzone, na przykład z azacytydyną, obinutuzumabem, ibrutynibem, rytuksymabem lub innymi lekami. Najczęściej badane są osoby wcześniej nieleczone, pacjenci z nawrotem choroby oraz osoby z grup wysokiego ryzyka lub z określonymi zmianami genetycznymi. W badaniach często ocenia się PFS, OS, EFS, MRD/uMRD oraz odsetek odpowiedzi, takich jak CR lub CRi. Część badań skupia się też na bezpieczeństwie, dawkowaniu i tolerancji leczenia. W danych znajdują się zarówno badania w toku, jak i zakończone, wstrzymane oraz o statusie authorised.
Przegląd badań z venetoclax
W dostępnych danych venetoclax jest badany w wielu badaniach klinicznych jako część leczenia różnych chorób nowotworowych i kilku innych schorzeń. Najwięcej badań dotyczy ostrej białaczki szpikowej (AML), przewlekłej białaczki limfocytowej (CLL), chłoniaka z małych limfocytów (SLL), zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) i szpiczaka mnogiego. W części projektów venetoclax jest badany samodzielnie, ale częściej w połączeniu z innymi lekami.
Jakie choroby są badane
Duża grupa badań dotyczy AML, zarówno u osób nowo zdiagnozowanych, jak i z nawrotem lub opornością na leczenie. W danych są też badania w CLL/SLL, w tym u osób wcześniej nieleczonych, po nawrocie oraz u chorych wysokiego ryzyka.
Venetoclax jest także badany w MDS, CMML, chłoniaku płaszcza, chłoniakach z komórek T, makroglobulinemii Waldenströma, szpiczaku mnogim oraz w niektórych badaniach dotyczących przeszczepienia komórek macierzystych. W pojedynczych projektach pojawiają się też inne obszary, takie jak choroba przeszczep przeciw gospodarzowi po przeszczepie oraz badania u osób żyjących z HIV.
Kto może brać udział
Do badań włączane są różne grupy pacjentów, zależnie od celu projektu. Część badań obejmuje osoby wcześniej nieleczone, a inne osoby z nawrotem choroby, opornością na leczenie lub chorobą po wcześniejszym leczeniu venetoclax.
W wielu trialach ważne są też cechy dodatkowe, takie jak wiek, stan sprawności, ryzyko biologiczne, obecność określonych zmian genetycznych lub brak możliwości zastosowania intensywnej chemioterapii. Przykładowo, niektóre badania obejmują pacjentów z mutacją NPM1, KMT2A, FLT3, IDH1 lub z nieprawidłowościami typu t(11;14).
Fazy badań i statusy
W danych znajdują się badania fazy 1, 1/2, 2, 3 i 4. Faza 1 zwykle skupia się na bezpieczeństwie, tolerancji i znalezieniu odpowiedniej dawki lub schematu leczenia. Fazy 2 i 3 częściej sprawdzają skuteczność i porównują leczenie z innym schematem lub placebo.
Statusy badań są różne: authorised, completed i suspended. Oznacza to, że część projektów trwa, część została zakończona, a część została wstrzymana.
Najczęściej mierzone punkty końcowe
W badaniach z venetoclax bardzo często oceniane są wyniki takie jak progression-free survival (PFS), overall survival (OS), event-free survival (EFS) oraz odsetek odpowiedzi na leczenie. W wielu badaniach ważny jest też brak wykrywalnej choroby resztkowej, czyli MRD lub uMRD.
W badaniach bezpieczeństwa mierzy się działania niepożądane, ciężkie działania niepożądane, toksyczność ograniczającą dawkę, wyniki badań laboratoryjnych, parametry życiowe i czasem EKG lub inne badania dodatkowe. W części badań analizuje się także przeżycie wolne od zdarzeń po odstawieniu leczenia, czas do nawrotu, czas do progresji oraz głębokość odpowiedzi, na przykład CR, CRi, CRh, PR lub VGPR.
Najważniejsze schematy leczenia badane z venetoclax
Venetoclax jest badany w wielu połączeniach z innymi lekami, ponieważ celem wielu triali jest znalezienie najlepszego zestawu terapii dla danej choroby. Najczęściej pojawiają się połączenia z azacytydyną, obinutuzumabem, ibrutynibem, rytuksymabem, akalabrutynibem, cytarabiną, decytabiną, tagraxofuspem, epkoritamabem, blinatumomabem, gilterytynibem i innymi lekami badanymi w konkretnych wskazaniach.
W części badań venetoclax jest porównywany z leczeniem standardowym, na przykład z chemioterapią, innym schematem przeciwciał lub leczeniem podtrzymującym. Są też projekty sprawdzające leczenie sekwencyjne, czyli podawane etapami, oraz badania z podejściem opartym na MRD, gdzie długość leczenia zależy od wyniku badania choroby resztkowej.
Wybrane ważne badania
W CLL i SLL wiele badań porównuje venetoclax z innymi nowymi terapiami, na przykład z obinutuzumabem, ibrutynibem, akalabrutynibem lub pirtobrutynibem, a głównym celem jest zwykle PFS lub odsetek odpowiedzi. Przykłady to badania NCT04608318, NCT05057494, NCT06073821, NCT06943872, NCT04965493 i 2023-506414-46-00.
W AML badania często sprawdzają połączenia venetoclax z azacytydyną, decytabiną, cytarabiną, quizartinibem, ivosidenibem, revumenibem lub innymi lekami, a punkty końcowe obejmują OS, EFS, CR/CRi i MRD. Do tej grupy należą między innymi NCT02993523, NCT03069352, NCT04102020, NCT04628026, NCT05904106, NCT06384261, NCT06652438, NCT06696183 i NCT07007312.
W badaniach fazy 1 i 1/2 nacisk częściej kładzie się na bezpieczeństwo, DLT i wybór dawki, na przykład w NCT04581512, NCT05791409, NCT05673057, NCT06563804, NCT04086264, NCT04913922 i NCT05283720. W tych projektach venetoclax jest często częścią terapii skojarzonej, a celem jest znalezienie takiego połączenia, które będzie skuteczne i możliwe do bezpiecznego stosowania.
W kilku badaniach venetoclax jest badany także poza klasycznymi nowotworami krwi, na przykład w HIV-1, w chorobie przeszczep przeciw gospodarzowi oraz w zmianach po przeszczepieniu komórek macierzystych. Te projekty są jednak mniej liczne niż badania hematologiczne.