Pooperacyjne zaburzenia czynności serca

Czym są pooperacyjne zaburzenia czynności serca

Pooperacyjne zaburzenia czynności serca to różnego rodzaju problemy z pracą serca, które mogą wystąpić po zabiegach chirurgicznych, szczególnie po operacjach kardiochirurgicznych. Arytmie, czyli zaburzenia rytmu serca, stanowią znaną komplikację po operacjach kardiochirurgicznych i są główną przyczyną zwiększonej chorobowości, wydłużonego pobytu w szpitalu oraz wyższych kosztów leczenia.1

Po zabiegu mogą wystąpić zarówno zaburzenia polegające na zbyt szybkiej pracy serca (tachyarytmie), jak i na zbyt wolnym biciu serca (bradyarytmie).1 Problemy te wymagają odpowiedniej diagnostyki i leczenia, aby zapobiec dalszym powikłaniom.

Zaburzenia rytmu serca po operacjach kardiochirurgicznych

Arytmie to nieprawidłowe zmiany w rytmie pracy serca, które mogą znacząco wpłynąć na samopoczucie pacjenta i proces rekonwalescencji. Wśród zaburzeń rytmu serca występujących po operacjach kardiochirurgicznych najczęściej spotyka się migotanie przedsionków, które jest dominującym problemem w tym okresie.1

Zarówno przyspieszone, jak i spowolnione zaburzenia rytmu serca mogą pojawić się w okresie pooperacyjnym. Każdy z tych typów zaburzeń wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego oraz monitorowania stanu pacjenta.1

Przyspieszone tętno w okresie pooperacyjnym

Tachykardia, czyli przyspieszone tętno, to częste zjawisko u pacjentów po zabiegach operacyjnych, niezależnie od tego, czy przeszli operację kardiochirurgiczną, czy inny rodzaj zabiegu chirurgicznego. Chociaż tachykardia może być naturalnym skutkiem wybudzania się z narkozy w bezpośrednim okresie pooperacyjnym, jej utrzymywanie się lub pojawienie się po okresie prawidłowego tętna może być powodem do niepokoju.2

Podobnie jak w przypadku wszystkich nieprawidłowości w parametrach życiowych u pacjenta po operacji, tachykardię najlepiej leczy się poprzez zajęcie się jej podstawową przyczyną. Sama w sobie tachykardia niekoniecznie wymaga leczenia lekami (takimi jak beta-blokery, blokery kanału wapniowego lub inne leki przeciwarytmiczne), chyba że jest przedłużona lub powoduje pogorszenie czynności serca.2

W ocenie pacjenta z tachykardią diagnoza rozpoczyna się od wywiadu i badania fizykycznego, a także zrozumienia fizjologii pacjenta, przeprowadzonej operacji i trendów w parametrach życiowych. Szybka diagnoza przyczyny tej nieprawidłowości w parametrach życiowych oraz odpowiednie leczenie mogą uchronić pacjenta przed niepotrzebnym stresem i niewłaściwym leczeniem medycznym.2

Niewydolność serca po operacji

Operacja kardiochirurgiczna to często zabieg ratujący życie, stosowany w leczeniu różnych stanów kardiologicznych, w tym zablokowanych tętnic, chorób zastawek i wrodzonych wad serca. Choć operacje te są generalnie bezpieczne i poprawiają czynność serca, czasami mogą wiązać się z ryzykiem powikłań. Jednym z poważnych problemów pooperacyjnych może być niewydolność serca po operacji kardiochirurgicznej.3

Choroby serca pozostają wiodącą przyczyną śmiertelności, a operacja kardiochirurgiczna jest często wymagana do leczenia zagrażających życiu stanów kardiologicznych. Jednak serce może być poddane znacznemu stresowi i zmianom strukturalnym po operacji serca.3

Niektórzy pacjenci, którzy przechodzą operację kardiochirurgiczną, mogą rozwinąć niewydolność serca z powodu istniejących czynników ryzyka oraz reakcji organizmu na stres chirurgiczny. Prawdopodobieństwo rozwoju niewydolności serca zależy od tego, jak organizm reaguje na operację oraz od ogólnego profilu zdrowotnego pacjenta.3

Różne przyczyny niewydolności serca po operacji kardiochirurgicznej obejmują stres chirurgiczny i uraz, gdzie operacja kardiochirurgiczna może w niektórych przypadkach wywierać znaczne obciążenie na mięsień sercowy, oraz reakcję zapalną lub sepsę, gdzie infekcje lub zapalenie wynikające z operacji mogą wpływać na czynność serca.3

Postępowanie w okresie pooperacyjnym

Specjalność kardiologii interwencyjnej rozwinęła się szybko od 1977 roku, szczególnie w zakresie choroby niedokrwiennej serca. W rezultacie więcej pacjentów przechodzi przezskórną terapię interwencyjną dla choroby niedokrwiennej serca, a mniej pacjentów przechodzi chirurgiczną rewaskularyzację mięśnia sercowego.4

Pacjenci kierowani do zabiegu chirurgicznego są generalnie starsi i mają bardziej złożone problemy. Ponadto, w miarę starzenia się populacji, więcej pacjentów jest kierowanych do operacji z powodu chorób zastawkowych serca. Rezultatem tych zmian jest populacja pacjentów chirurgicznych starsza i bardziej chora niż wcześniej leczona.4

Wiele osób skarży się na problemy ze snem przez pewien czas po operacji serca. Pacjent może doświadczać bezsenności (niemożności zaśnięcia) z powodu skutków znieczulenia, dyskomfortu związanego z gojeniem, zmian w codziennej rutynie lub stresu związanego z osobistymi problemami.5

Jeśli pacjent nie może spać po operacji serca, może spróbować kilku rozwiązań: jeśli odczuwa ból, należy przyjąć lek przeciwbólowy około pół godziny przed snem, ułożyć poduszki tak, aby utrzymać wygodną pozycję i zmniejszyć napięcie mięśni, unikać zbyt długich drzemek w ciągu dnia, pamiętać o równowadze między aktywnością a odpoczynkiem podczas rekonwalescencji po operacji kardiochirurgicznej.5

Inne pomocne strategie obejmują unikanie kofeiny wieczorami (takiej jak czekolada, kawa, herbata i napoje cola), słuchanie relaksującej muzyki, przyjęcie wygodnej pozycji, napięcie i rozluźnienie mięśni, rozpoczynając od stóp i przesuwając się w górę do ramion, poproszenie partnera o masaż pleców, wzięcie relaksującego prysznica oraz wypracowanie rutyny przed snem.5

Jeśli te kroki nie pomogą w zasypianiu, nie należy tracić nadziei. Normalne wzorce snu powrócą w ciągu kilku miesięcy po operacji serca. Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli zauważy się zmianę w zachowaniu, brak snu powoduje problemy w życiu, lub normalne wzorce snu nie powracają w ciągu dwóch lub trzech tygodni.5