Uzależnienie od nikotyny

Czym jest uzależnienie od nikotyny

Nikotyna to rodzaj stymulanta występującego w produktach tytoniowych. Stymulant to substancja, która przyspiesza przekazywanie sygnałów między mózgiem a ciałem. Powoduje, że mózg uwalnia więcej dopaminy, co daje uczucie przyjemności. Stymulanty zwiększają również uczucie czuwania i euforii.1

Uzależnienie od nikotyny występuje, gdy organizm przyzwyczaja się do obecności pewnego poziomu nikotyny w układzie. Ciało zaczyna „być zależne" od stałej obecności tej substancji chemicznej zarówno w sposób fizyczny, jak i psychiczny.1

Uzależnienie fizyczne oznacza, że organizm potrzebuje nikotyny, aby uniknąć objawów odstawienia – nieprzyjemnych uczuć, które pojawiają się, gdy przestaje się jej używać. Objawy te obejmują niepokój i rozdrażnienie.1

Uzależnienie psychiczne to na przykład poczucie, że nikotyna jest potrzebna do funkcjonowania w ciągu dnia, ponieważ stała się częścią codziennej rutyny.1

Kogo dotyka uzależnienie od nikotyny

Uzależnienie od nikotyny jest powszechne i dotyka około 23,6 miliona Amerykanów, czyli 8,5% osób w wieku 12 lat i starszych.1

Nikotyna wpływa na ludzi w każdym wieku, ale jest szczególnie niebezpieczna dla nastolatków. W okresie dojrzewania mózg wciąż się rozwija, co ułatwia uzależnienie się od nikotyny. Nauka wykazała, że im młodszy jest wiek rozpoczęcia używania nikotyny, tym większe prawdopodobieństwo uzależnienia. Raport Naczelnego Lekarza Zdrowia stwierdził, że około 3 z 4 uczniów szkół średnich, którzy palą, będą nadal palić w dorosłym życiu.1

Jak powstaje uzależnienie

Używanie nikotyny może prowadzić do uzależnienia. Produkty z nikotyną zmieniają sposób działania mózgu, prowadząc do uzależnienia.1

Palenie papierosów pozostaje główną przyczyną chorób, którym można zapobiegać, oraz przedwczesnej śmierci w Stanach Zjednoczonych i innych krajach. Przeciętnie 435 000 osób w Stanach Zjednoczonych umiera przedwcześnie co roku z powodu chorób związanych z paleniem. Ogólnie rzecz biorąc, palenie powoduje 1 na 5 zgonów. Prawdopodobieństwo, że osoba paląca przez całe życie umrze przedwcześnie z powodu powikłań związanych z paleniem, wynosi około 50%.2

Palenie tytoniu jest główną przyczyną zgonów z powodu nowotworów, chorób układu sercowo-naczyniowego i chorób płuc. Jest również czynnikiem ryzyka zakażeń układu oddechowego i innych infekcji, osteoporozy, zaburzeń rozrodczych, niepożądanych zdarzeń pooperacyjnych i opóźnionego gojenia ran, wrzodów dwunastnicy i żołądka oraz cukrzycy.2

Objawy odstawienia nikotyny

Zwykle jeśli palisz więcej niż 10 papierosów dziennie lub zapalisz papierosa w ciągu pierwszej pół godziny po przebudzeniu, masz uzależnienie od nikotyny na tyle znaczące, że może sprawić ci duże trudności przy rzucaniu palenia.3

Ponieważ nikotyna w tytoniu jest silnie uzależniająca, ludzie, którzy rzucają palenie, mogą doświadczać objawów odstawienia nikotyny, szczególnie jeśli palili intensywnie lub używali innych produktów tytoniowych przez wiele lat.4

Objawy odstawienia mogą obejmować:1

• niepokój i rozdrażnienie
• uczucie niespokojności

Leczenie uzależnienia

Rzucenie palenia może być trudne, ale metody leczenia oparte na dowodach poprawiają szanse na sukces. Większość dorosłych palących chce rzucić palenie, a połowa z nich zgłasza, że próbowała rzucić w ciągu ostatniego roku. Jednak mniej niż 1 na 10 dorosłych palaczy odnosi sukces w rzucaniu palenia w danym roku.5

Wielu dorosłych palaczy nie otrzymuje porad, pomocy i leczenia, które mogłyby im pomóc rzucić palenie na dobre. Uzależnienie od tytoniu to stan napędzany uzależnieniem od nikotyny. Często wymaga wielu prób rzucenia, zanim nastąpi sukces.5

Istnieje kilka metod leczenia, które mogą pomóc w rzuceniu palenia:1

Poradnictwo behawioralne: Poradnictwo może odbywać się osobiście (indywidualnie lub w grupie) lub przez telefon do infolinii. Wiadomości tekstowe i interwencje internetowe również pomagają ludziom rzucić palenie.6

Leki: Siedem leków zostało zatwierdzonych przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) do pomocy w rzucaniu palenia. Terapia zastępcza nikotyną (NRT) redukuje objawy odstawienia, zastępując nikotyną z tytoniu nikotyną z innych źródeł. Terapia zastępcza nikotyną jest dostępna w wielu formach, w tym w plastrach skórnych, gumach do żucia, sprayach do nosa, inhalatorach i pastylkach.6

Ważne jest zrozumienie, że nikotyna nie jest składnikiem dymu tytoniowego, który powoduje raka. Dlatego bezpieczne jest stosowanie terapii zastępczej nikotyną.7

Większość osób, które próbują rzucić palenie, wymaga wielu prób (nawet od 8 do 10), zanim będą w stanie przestać palić. Dobrą wiadomością jest to, że obecnie jest więcej byłych palaczy niż obecnych palaczy.7

Połączenie różnych rodzajów leczenia może być najskuteczniejsze. Osoby, które korzystają z terapii zastępczej nikotyną, buproprionu lub warenikliny podczas próby rzucenia palenia, podwajają swoje szanse na sukces.8

Rzucanie palenia

Rzucenie palenia to jeden z najważniejszych kroków, jakie ludzie mogą podjąć dla swojego zdrowia, ale jest to również niezwykle trudne. Większość prób rzucenia palenia kończy się niepowodzeniem, ale dwie trzecie palaczy nie korzysta z żadnego leczenia podczas próby rzucenia palenia.9

Leczenie uzależnienia od tytoniu jest jednym z najbardziej opłacalnych działań w opiece zdrowotnej. Dzięki krótkiej interwencji lekarze mogą zachęcić palaczy do próby rzucenia palenia i połączyć ich z leczeniem opartym na dowodach, które obejmuje farmakoterapię i wsparcie behawioralne (czyli poradnictwo).8

Lekarze mogą połączyć palaczy ze skutecznym wsparciem doradczym oferowanym przez bezpłatną ogólnokrajową sieć infolinii telefonicznych. Osoby rzucające palenie, które korzystają z terapii zastępczej nikotyną, buproprionu lub warenikliny, podwajają swoje szanse na sukces.8

Więcej niż 90% pacjentów, którzy próbują rzucić palenie, przestaje "z dnia na dzień" bez pomocy leków lub poradnictwa. Niestety, większość z tych prób kończy się niepowodzeniem. Wskaźek sukcesu wynosi tylko 9-12% przy samodzielnych próbach rzucenia palenia.10

Nie zniechęcaj się, jeśli nie uda ci się rzucić palenia za pierwszym razem. Rzucenie palenia to proces. Poczucie pewności co do zdolności do pozostania niepalącym może zająć trochę czasu.11

Rzucenie palenia to proces, który często reprezentuje uwolnienie się od uzależniającej substancji kontrolującej zachowanie każdego dnia i może znacząco ograniczać rozwój osobisty. Ludzie, którzy rzucają palenie, często przechodzą transformację, której towarzyszy nowe poczucie siły i uczucie: "Jeśli mogę to zrobić, mogę zrobić wszystko."9