Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
1 badanie kliniczne w tym schorzeniu
Badanie skuteczności terapii tlenowej w leczeniu objawowych owrzodzeń niedokrwiennych związanych z cukrzycą
HolandiaW skrócie
Wrzody niedokrwienne to bolesne, trudno gojące się rany na skórze, które powstają gdy do tkanek nie dociera wystarczająca ilość krwi. Najczęściej pojawiają się na stopach i nogach, a ich leczenie wymaga przede wszystkim poprawy krążenia krwi.
Wrzód niedokrwienny to rodzaj rany lub owrzodzenia skóry, które powstaje gdy tętnice (naczynia krwionośne dostarczające krew do tkanek) nie zapewniają wystarczającego przepływu krwi do określonego obszaru ciała. Słowo „niedokrwienny" oznacza zmniejszony przepływ krwi do danego obszaru organizmu.
Kiedy do tkanek skóry dociera zbyt mało krwi, nie otrzymują one odpowiedniej ilości tlenu i składników odżywczych. To prowadzi do uszkodzenia i obumierania komórek, czyli martwicy. W efekcie powstają bolesne owrzodzenia, które bardzo powoli się goją lub w ogóle nie potrafią się zagoić.
Wrzody niedokrwienne najczęściej występują na kończynach dolnych, szczególnie na stopach i palcach u nóg. Te obszary znajdują się najdalej od serca, więc dotyka ich problem z krążeniem najsilniej. Charakterystyczną cechą tych ran jest to, że bez poprawy dopływu krwi do zajętego obszaru rzadko udaje się je wyleczyć.
Najczęstszą przyczyną wrzodów niedokrwiennych jest zwężenie tętnic, zwane miażdżycą lub aterosklerzą. W tym procesie na ścianach naczyń krwionośnych odkładają się cholesterol i inne substancje tłuszczowe, które powodują zwężenie światła naczynia.
Zwężone tętnice nie pozwalają na prawidłowy przepływ krwi do nóg. Oznacza to, że tkanki w nogach nie otrzymują wystarczającej ilości składników odżywczych i tlenu. Brak tych substancji powoduje obumieranie komórek i uszkodzenie tkanki. Uszkodzona tkanka, do której nie dociera wystarczająca ilość krwi, goi się również znacznie wolniej.
Wrzody niedokrwienne mogą również powstawać w wyniku stanów, w których skóra staje się zapalona, a w nogach gromadzi się płyn. Nawet niewielkie urazy, takie jak otarcie czy uderzenie, mogą się przekształcić w wrzód, jeśli do miejsca urazu nie dociera wystarczająca ilość krwi potrzebna do gojenia.
Osoby ze słabym krążeniem często mają również uszkodzenia nerwów lub owrzodzenia stóp związane z cukrzycą. Uszkodzenie nerwów utrudnia wyczucie miejsca w bucie, które ociera się o skórę i powoduje ranę. Gdy już powstanie owrzodzenie, słaby przepływ krwi sprawia, że trudniej się ono goi.
Wrzody niedokrwienne mają charakterystyczny wygląd, który pomaga w ich rozpoznaniu. Najczęściej powstają na stopach, szczególnie na piętach, czubkach palców lub między palcami u osób z chorobami naczyń krwionośnych. Mogą również pojawić się w łożysku paznokcia, jeśli paznokieć wrastał w skórę lub był agresywnie obcinany.
Rany mają charakterystyczny wygląd „wykrojony" – okrągły kształt z wyraźnie zaznaczonymi, uniesionymi brzegami. Rana jest głębsza niż okoliczna zdrowa skóra. Dno rany może mieć ciemnoczerwony, żółty, szary lub czarny kolor. Czasami przez głęboką ranę można zobaczyć ścięgna.
Charakterystyczne objawy wrzodów niedokrwiennych obejmują:
Dodatkowe objawy związane z zaburzeniami krążenia obejmują charakterystyczne zmiany koloru skóry. Kiedy noga zwisa z boku łóżka lub krzesła, staje się czerwona. Gdy podniesie się nogę do góry, blednie i staje się chłodna w dotyku.
Często występuje również ból dokuczliwy w stopie lub nodze, szczególnie w nocy. Ból może ustępować, gdy noga zwisa w dół. Obszar wokół wrzodu może być blady i chłodny, co wskazuje na słabe ukrwienie. Rzadko występuje problem z krwawieniem z tych ran.
Każda osoba ze słabym krążeniem jest narażona na powstanie wrzodów niedokrwiennych. Istnieje wiele czynników, które zwiększają ryzyko ich wystąpienia:
Bardziej szczegółowa lista czynników ryzyka wrzodów niedokrwiennych obejmuje:
Wiele z tych czynników ryzyka nie może być kontrolowanych, jednak na niektóre z najważniejszych można wpłynąć poprzez zmianę stylu życia. Do czynników, które można kontrolować, należą: zaprzestanie palenia tytoniu, zwiększenie aktywności fizycznej, utrata wagi, kontrola cukrzycy, leczenie wysokiego cholesterolu i kontrola nadciśnienia.
Zmianę można łatwo rozpoznać na podstawie wyglądu klinicznego. Lekarz przeprowadzi badanie wrzodu i zada pytania dotyczące zdrowia pacjenta. Lekarz może naciskać skórę wokół wrzodu i sprawdzać tętno w nodze.
Aby ocenić przepływ krwi, wykonuje się specjalne badania. Badanie dopplerowskie tętnic i pomiary objętości tętna są wykonywane jako podstawowa ocena przepływu krwi. Te nieinwazyjne badania pozwalają sprawdzić, jak dobrze krew przepływa przez naczynia w nogach.
W niektórych przypadkach mogą być konieczne zdjęcia rentgenowskie, aby wykluczyć zapalenie kości i szpiku (osteomyelitis) – poważną infekcję kości. Pełna historia medyczna pacjenta jest niezbędna do właściwego rozpoznania i zaplanowania leczenia.
Podstawowym wymogiem leczenia wrzodu niedokrwiennego jest przywrócenie odpowiedniego przepływu krwi do nóg. Może to wymagać stosowania leków. W niektórych przypadkach konieczne może być leczenie chirurgiczne, które ma na celu poprawę krążenia.
Lekarz pokaże, jak należy opiekować się raną. Podstawowe instrukcje obejmują:
Leczenie wrzodów tętniczych wymaga kompleksowej oceny przez specjalistów zajmujących się opieką nad ranami lub podiatrów, którzy zajmują się podstawowymi przyczynami i czynnikami ryzyka. Kluczowe zasady postępowania obejmują:
Ważne jest, aby zrozumieć, że bez poprawy dopływu krwi tętniczej do zajętego obszaru rzadko udaje się wyleczyć wrzód niedokrwienny. Dlatego leczenie musi koncentrować się zarówno na lokalnej opiece nad raną, jak i na poprawie krążenia krwi w całej kończynie.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
