Zaburzenia przedsionkowe dotyczą milionów ludzi na całym świecie, powodując zawroty głowy, uczucie wirowania i problemy z utrzymaniem równowagi. Większość z tych zaburzeń dotyczy narządów przedsionkowych w uchu wewnętrznym, ale problemy mogą wynikać także z nieprawidłowości w ośrodkowym układzie nerwowym.
Czym są zaburzenia przedsionkowe
Zaburzenia przedsionkowe dotyczą problemów z układem przedsionkowym – systemem w naszym organizmie, który obejmuje struktury w uchu wewnętrznym oraz w mózgu i pomaga nam utrzymać równowagę.
Problem ze strukturami przedsionkowymi w uchu wewnętrznym lub częściami ośrodkowego układu nerwowego, które przetwarzają te informacje, może prowadzić do problemów z równowagą. Najczęściej zaburzenia przedsionkowe wywołują objawy takie jak zawroty głowy i wertigo – uczucie wirowania.
Zaburzenie przedsionkowe pojawia się, gdy choroba, stan chorobowy lub uraz zakłóca funkcjonowanie układu równowagi organizmu. Połączenie między uchem wewnętrznym a mózgiem pomaga utrzymać równowagę, gdy wstajemy z łóżka czy chodzimy po nierównym podłożu.
Ucho wewnętrzne
Nerw przedsionkowy
Mózg
Rodzaje zaburzeń przedsionkowych
Specjaliści klasyfikują zaburzenia przedsionkowe w zależności od tego, gdzie w układzie przedsionkowym występuje problem.
Obwodowe zaburzenia przedsionkowe to schorzenia, które wpływają na ucho wewnętrzne lub nerw, który przenosi sygnały równowagi do mózgu (nerw przedsionkowy). Ośrodkowe zaburzenia przedsionkowe dotyczą części mózgu, które przetwarzają sygnały równowagi z obwodowego układu przedsionkowego.
Najczęstsze zaburzenia przedsionkowe to:
Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy (BPPV)
Choroba Ménière'a
Zapalenie nerwu przedsionkowego
Zapalenie błędnika
Inne schorzenia przedsionkowe obejmują nerwiak nerwu słuchowego, autoimmunologiczną chorobę ucha wewnętrznego, powiększone wodociągi przedsionkowe, zespół mal de débarquement, otosklerozę, przetokę perilimfatyczną, uporczywe postural-percepcyjne zawroty głowy, prezbiwstibulopatię, wtórny wodonabłonek oraz zespół rozszczepienia górnego kanału półkolistego.
Objawy zaburzeń przedsionkowych
Zawroty głowy i problemy z równowagą są najczęstszymi objawami zaburzeń przedsionkowych, ale mogą również występować problemy ze słuchem i wzrokiem.
Uczucie, jakby się unosiło lub jakby świat się kręcił
Niewyraźne widzenie
Dezorientacja
Upadki lub potykanie się
Mniej typowe objawy to:
Nudności
Biegunka
Wymioty
Niepokój
Lęk
Zmiany w rytmie serca
Objawy mogą pojawić się nagle. Mogą być obecne po przebudzeniu i nasilać się w ciągu dnia. Objawy często ustępują po kilku dniach. Zwykle równowaga wraca w ciągu 2 do 6 tygodni, chociaż może to potrwać dłużej.
Problemy z uchem wewnętrznym, takie jak słaby przepływ krwi w uchu
Złogi wapniowe w kanałach półkolistych
Problemy mające źródło w mózgu, takie jak urazowe uszkodzenie mózgu
Zaburzenia przedsionkowe mogą być wywołane przez zakażenia ucha, problemy z układem odpornościowym, leki szkodzące uchu wewnętrznemu oraz, rzadziej, przez cukrzycę lub udar z powodu braku przepływu krwi do ucha wewnętrznego. Stres, zły sen, migrenowe bóle głowy, przeciążenie niektórymi aktywnościami oraz smutek mogą nasilać objawy.
Do 50% osób z historią urazowego uszkodzenia mózgu (TBI) doświadcza zaburzeń przedsionkowych. Osoby z tymi zaburzeniami mogą odczuwać lekkie zawroty głowy, zawroty głowy i brak równowagi.
Diagnostyka
Być może będziesz musiał współpracować ze specjalistą od chorób ucha, nosa i gardła. Wiele stanów może powodować zawroty głowy i lekkie zawroty głowy. Część diagnozy może obejmować wykluczenie innych przyczyn.
Po przejrzeniu historii zdrowia możesz potrzebować następujących badań:
Badanie słuchu
Badanie wzroku
Badania krwi
Badania obrazowe głowy i mózgu
Kliniczne testy równowagi
Ocena postawy i ruchu, przy użyciu ustrukturyzowanego badania zwanego posturografią
ENG (elektronystagmografia) i VNG (widenystagmografia) – testy, które rejestrują ruchy oczu
Ośrodki badawcze wykorzystują najnowocześniejsze zasoby do diagnozy zaburzeń równowagi. Istnieją nowoczesne centra badań przedsionkowych, które obejmują wideonystagmografię (VNG), badania na krześle obrotowym, badanie potencjałów wywołanych miogennych przedsionka (VEMP), wideopróbę impulsów głowy (vHIT), elektrokochleografię (ECoG) oraz badania platformowe.
Leczenie
Rodzaj leczenia przepisanego w przypadku zaburzenia przedsionkowego może zależeć od objawów, historii medycznej i ogólnego stanu zdrowia, badania fizykalnego przeprowadzonego przez wykwalifikowanego lekarza oraz wyników badań diagnostycznych.
Oprócz leczenia podstawowej choroby, która może przyczyniać się do zaburzenia równowagi, metody leczenia mogą obejmować:
Leki: Stosowanie leków w leczeniu zaburzeń przedsionkowych zależy od tego, czy dysfunkcja układu przedsionkowego jest w fazie początkowej lub ostrej (trwającej do 5 dni), czy w fazie przewlekłej (trwającej). Leczenie farmakologiczne może być stosowane w celu kontrolowania objawów, przyspieszenia kompensacji ośrodkowej i zmniejszenia współwystępujących problemów psychologicznych.
Manewr repozycji kanalitów (dla BPPV): Są to wyspecjalizowane manewry wykonywane w celu leczenia łagodnych napadowych położeniowych zawrotów głowy. Jeden rodzaj manewru nazywa się "manewr Epleya". Obejmuje on serię specjalnie ułożonych ruchów głowy i tułowia, aby przenieść drobne przemieszczone otolity (często nazywane "kryształkami") do miejsca w uchu wewnętrznym, gdzie nie mogą powodować objawów.
W przypadku zapalenia błędnika spowodowanego zakażeniem bakteryjnym może być konieczne przyjmowanie antybiotyków. Lekarz może również zalecić steroidy, aby pomóc w zmniejszeniu stanu zapalnego, lub inny rodzaj leku znanego jako przeciwwymiotny, aby pomóc w przypadku wymiotów i zawrotów głowy.
Procedury chirurgiczne: Gdy leczenie medyczne nie działa, w niektórych przypadkach zaburzeń przedsionkowych można rozważyć procedury chirurgiczne.
Rehabilitacja przedsionkowa
Terapia rehabilitacji przedsionkowej (VRT) to fizjoterapia, która pomaga zmniejszyć lub wyeliminować problemy z równowagą. Badania pokazują, że osoby z problemami równowagi, które przechodzą VRT, mają lepszą równowagę, mniej zawrotów głowy i zmniejszają ryzyko upadków.
Rehabilitacja przedsionkowa to wyspecjalizowana forma terapii opartej na ćwiczeniach, zaprojektowana w celu złagodzenia zarówno pierwotnych, jak i wtórnych objawów zaburzeń przedsionkowych. VRT wykorzystuje specjalne ćwiczenia głowy, ciała i oczu zaprojektowane w celu przeszkolenia mózgu do rozpoznawania i przetwarzania sygnałów z układu przedsionkowego oraz koordynowania ich z informacjami z wzroku i propriocepcji – odczuwania pozycji ciała.
Wybór i forma ćwiczeń VRT będą się różnić w zależności od osoby. Terapia rehabilitacji przedsionkowej wymaga czasu, ale może poprawić jakość życia.
Wczesne leczenie może pomóc ludziom szybciej wyzdrowieć. Leczenie koncentruje się na ćwiczeniach oczu i głowy oraz ćwiczeniach równowagi, aby pomóc złagodzić zawroty głowy i poprawić zdolność chodzenia bez utraty równowagi. Fizjoterapeuta pomoże zaprojektować program ćwiczeń dla każdego pacjenta.
Ćwiczenia domowe są często istotną częścią przeszkolenia równowagi. Odpowiednie ćwiczenia zostaną przydzielone przez fizjoterapeutę lub terapeutę zajęciowego do wykonania w przepisanym tempie, wraz z progresywnym programem fitness w celu zwiększenia energii i zmniejszenia stresu.
Życie z zaburzeniem przedsionkowym
Życie z zaburzeniem przedsionkowym wpływa na życie człowieka na wiele sposobów. Wiele rzeczy, które kiedyś można było robić łatwo, staje się trudne lub niemożliwe. Wizyta w centrum handlowym, zakupy spożywcze, uczestnictwo w przedstawieniu, odwiedziny rodziny – te codzienne czynności są jak góry do zdobycia. A ponieważ objawy są niewidoczne, przyjaciele, rodzina i współpracownicy nie rozumieją i mogą nawet kwestionować, czy objawy są prawdziwe.
Układ przedsionkowy jest centralny dla podstawowego funkcjonowania człowieka. Uszkodzony lub chory układ przedsionkowy wpływa zatem nie tylko na to, jak się czujesz, ale także na to, jak jesteś w stanie wykonywać codzienne czynności.
Zmęczenie jest częstym i przykrym objawem, który dotyka wiele osób z zaburzeniami przedsionkowymi. Zmęczenie to ogólny termin, który opisuje szeroką gamę objawów, wszystkie związane z uczuciem mniejszej energii i czujności, niż chciałoby się mieć. Dla niektórych osób zmęczenie może oznaczać mniejszą wytrzymałość na codzienne lub nowe czynności.
Bezpieczeństwo w domu: Aby zachować bezpieczeństwo w domu, warto rozważyć zainstalowanie poręczy przy wannie i toalecie, używanie krzesła lub poręczy w prysznicu, stosowanie mat antypoślizgowych na śliskich powierzchniach, używanie lampek nocnych, uprzątnięcie bałaganu w domu oraz umieszczenie potrzebnych przedmiotów na niskich półkach.
Podróżowanie: Warunki podróżowania, które mogą być problematyczne dla osoby z zaburzeniem przedsionkowym, obejmują te, które wiążą się z narażeniem na szybkie zmiany wysokości lub ciśnienia, pewne wzorce ruchu lub niepokojące oświetlenie. Zalecenia obejmują niepodróżowanie samolotem przy infekcji ucha, unikanie czytania podczas podróżowania w poruszającym się pojeździe, zawsze używanie okularów przeciwsłonecznych, aby uniknąć jasnego światła oraz zwracanie uwagi na zmiany ciśnienia podczas lotów.
Zmiany dietetyczne: Niektóre zaburzenia przedsionkowe mogą powodować migreny związane z zawrotami głowy. Chorobę Ménière'a lub wtórny wodonabłonek można w pewien sposób kontrolować poprzez modyfikacje dietetyczne. Ważne jest utrzymywanie nawodnienia, unikanie pokarmów bogatych w sól lub cukier, unikanie napojów wywołujących stres, takich jak kofeina, oraz ograniczenie lub wyeliminowanie spożycia alkoholu.
Problemy ze wzrokiem: Problemy ze wzrokiem są jednym z głównych problemów osób z zaburzeniem przedsionkowym. Oglądanie jasnych świateł i skupianie się na obiektach lub postrzeganie ich w ruchu może być bardzo stresujące. Korzystanie z okularów przeciwsłonecznych z osłonami bocznymi może zminimalizować rozpraszanie uwagi przez widzenie obwodowe.
Tłumne środowiska: Zatłoczone i hałaśliwe środowiska mogą łatwo powodować zmęczenie u osób z zaburzeniem przedsionkowym. Jasne światła, szybkie ruchy i zmiany wysokości mogą działać przeciwko równowadze osoby. Zalecenia obejmują noszenie okularów przeciwsłonecznych, posiadanie małego stołka lub składanego krzesła w bagażniku samochodu, siedzenie w miejscu, gdzie nie trzeba poruszać głową co minutę, oraz unikanie godzin szczytu.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Niemcy
