Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
6 badań klinicznych w tym schorzeniu
Badanie wpływu dapagliflozyny na postęp przewlekłej choroby nerek u młodzieży i młodych dorosłych z zespołem Alporta
NiemcyBadanie nad bezpieczeństwem i skutecznością sparsentanu u dzieci z wybranymi chorobami kłębuszków nerkowych z białkomoczem
NiemcyBadanie skuteczności i bezpieczeństwa leku BAY 3401016 u dorosłych w wieku 18-45 lat z zespołem Alporta
CzechyBadanie nad bezpieczeństwem i skutecznością vonafexoru u pacjentów z zespołem Alporta zagrożonych postępem choroby
FrancjaW skrócie
Zespół Alporta to rzadka choroba genetyczna, która wpływa na nerki, słuch i wzrok. Mutacje w genach kolagenu typu IV powodują, że nerki stopniowo tracą zdolność do właściwego filtrowania krwi, co może prowadzić do niewydolności nerek.
Zespół Alporta to schorzenie genetyczne, w którym nerki nie wytwarzają prawidłowych białek kolagenu typu IV – specjalnej substancji strukturalnej potrzebnej do prawidłowego funkcjonowania różnych części ciała. Choroba została po raz pierwszy zidentyfikowana przez brytyjskiego lekarza Cecila A. Alporta w 1927 roku.
Kolagen typu IV składa się z trzech pojedynczych łańcuchów kolagenowych (łańcuchy alfa), które skręcają się razem jak lina. Te łańcuchy to alfa 3, alfa 4 i alfa 5. Jeśli organizm nie wytwarza jednego z tych łańcuchów, pozostałe dwa nie mogą się połączyć, co skutkuje najcięższymi objawami zespołu Alporta.
Kolagen typu IV jest ważnym składnikiem błon filtracyjnych w nerkach, zwanych błonami podstawnymi kłębuszków nerkowych. Błona podstawna jest częścią trójwarstwowej struktury, która filtruje krew, aby usunąć toksyny i inne substancje, których organizm nie potrzebuje, tworząc mocz. Błona ta zapewnia również, że elementy takie jak krwinki i białka pozostają we krwi zamiast przedostawać się do moczu.
Gdy błona podstawa kłębuszków nie funkcjonuje prawidłowo, krew lub białka mogą przenikać do moczu. Zdolność nerek do filtrowania z czasem się pogarsza, co zwiększa ryzyko całkowitej niewydolności nerek. Ponieważ kolagen typu IV występuje również w uszach i oczach, zespół Alporta może powodować problemy ze wzrokiem i słuchem.
Zespół Alporta jest spowodowany mutacjami (także nazywanymi wariantami) w genach COL4A3, COL4A4 i COL4A5. Każdy z tych genów dostarcza instrukcji do wytwarzania jednego składnika białka kolagenu IV. Mutacje w tych genach prowadzą do produkcji nieprawidłowych wersji kolagenu IV w kłębuszkach nerkowych.
Nerki z nieprawidłowym kolagenem IV nie mogą właściwie filtrować krwi, co pozwala krwi i białku przedostawać się do moczu, powodując krwiomocz (obecność krwi w moczu) i białkomocz (obecność białka w moczu). Stopniowo dochodzi do bliznowacenia nerek, co ostatecznie prowadzi do niewydolności nerek u wielu osób z zespołem Alporta.
W 80% przypadków zespół Alporta jest dziedziczony w sposób sprzężony z chromosomem X i spowodowany mutacjami genu COL4A5. Istnieją jednak inne wzorce dziedziczenia – choroba może być dziedziczona w sposób autosomalny recesywny lub autosomalny dominujący poprzez mutacje w genach COL4A3 lub COL4A4.
Zespół Alporta to rzadka choroba genetyczna, która jest przekazywana w rodzinach od rodziców do dzieci, chociaż czasami może wystąpić spontanicznie i można być pierwszą osobą w rodzinie, która ją ma.
Ludzie z zespołem Alporta doświadczają postępującej utraty funkcji nerek. Niemal wszyscy dotknięci tą chorobą mają krew w moczu (krwiomocz), co wskazuje na nieprawidłowe funkcjonowanie nerek. Wiele osób z zespołem Alporta również rozwija wysoki poziom białka w moczu (białkomocz).
Nerki stopniowo tracą zdolność do skutecznego usuwania produktów przemiany materii z organizmu, co prowadzi do schyłkowej niewydolności nerek. Krew w moczu występuje powszechnie, a białkomocz jest objawem w miarę postępu choroby nerek.
W późnym dzieciństwie lub wczesnym okresie dojrzewania wiele osób z zespołem Alporta rozwija niedosłuch odbiorczy, który jest spowodowany nieprawidłowościami ucha wewnętrznego. Kolagen IV jest również ważnym składnikiem struktur ucha wewnętrznego, szczególnie narządu Cortiego, który przekształca fale dźwiękowe w impulsy nerwowe dla mózgu.
Dotknięte osoby mogą również mieć nieprawidłowo ukształtowane soczewki w oczach (przedni stożek soczewki) oraz nieprawidłowe ubarwienie siatkówki, która jest tkanką światłoczułą z tyłu oka. Te nieprawidłowości oka rzadko prowadzą do utraty wzroku.
Niewielki odsetek pacjentów z zespołem Alporta sprzężonym z chromosomem X doświadcza leiomyomatosis – łagodnych (nienowotworowych) guzów mięśni gładkich, które można znaleźć w przełyku, płucach, macicy i innych narządach rozrodczych żeńskich. Akronim ASDL jest powszechnie używany w odniesieniu do zespołu Alporta z rozlaną leiomyomatozą.
Zespół Alporta występuje u około 1 na 50 000 noworodków. Szacuje się, że występuje u mniej niż 200 000 osób w Stanach Zjednoczonych, co czyni zespół Alporta chorobą rzadką. Nie są dostępne wiarygodne badania dotyczące częstości występowania.
Diagnoza zespołu Alporta opiera się na kilku metodach badawczych. Można przeprowadzić biopsję nerek lub skóry, aby ocenić stan tkanek i wykryć nieprawidłowości w kolagenie.
Ważną rolę odgrywa również historia rodzinna. Ponieważ zespół Alporta jest chorobą dziedziczną, dokładne zebranie wywiadu rodzinnego może pomóc w postawieniu diagnozy.
Badania genetyczne są kluczowe dla potwierdzenia diagnozy zespołu Alporta. Testy genetyczne mogą zidentyfikować mutacje w genach COL4A3, COL4A4 lub COL4A5, które są odpowiedzialne za chorobę.
Wykonuje się również inne badania, takie jak badania moczu i krwi, aby ocenić obecność krwiomoczu i białkomoczu, a także funkcję nerek. Mogą być przeprowadzone badania słuchu i wzroku, aby wykryć charakterystyczne dla zespołu Alporta nieprawidłowości.
Obecnie nie ma zatwierdzonego przez FDA leczenia zespołu Alporta, a terapia genowa lub edycja genów nie są dostępne. Obecnym celem wszystkich metod leczenia jest pomoc w spowolnieniu postępu zespołu Alporta, aby pacjenci mogli zachować swoje "rodzime" nerki tak długo, jak to możliwe.
Leki obniżające ciśnienie krwi są często przepisywane w tym celu, nawet jeśli pacjenci nie mają wysokiego ciśnienia krwi. Leki ACE (inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę) i ARB (blokery receptora angiotensyny), takie jak lizynopryl, ramipryl i losartan, są skuteczne w zmniejszaniu wydalania białka z moczem, spowalniając bliznowacenie nerek.
Badania wskazują, że inhibitory ACE mogą zmniejszać białkomocz i postęp choroby nerek. Stosowanie inhibitorów ACE jest uzasadnione u pacjentów z zespołem Alporta, którzy mają białkomocz z nadciśnieniem lub bez niego. To samo dotyczy blokerów receptora angiotensyny (ARB).
Obie klasy leków powodują blokadę układu renina-angiotensyna-aldosteron i najwyraźniej pomagają zmniejszać białkomocz poprzez obniżanie ciśnienia wewnątrzkłębuszkowego. Ponadto, hamując angiotensynę II, czynnik wzrostu zaangażowany w stwardnienie kłębuszków, leki te mają potencjalną rolę w spowolnieniu postępu stwardnienia.
Dodatkowo, chociaż nie były badane specjalnie u pacjentów z zespołem Alporta, leki SGLT2i (takie jak Farxiga) są coraz częściej stosowane oprócz ACE/ARB u dorosłych pacjentów, aby pomóc zmniejszyć ryzyko niewydolności nerek.
Wczesne rozpoznanie zespołu Alporta jest ważne, aby jak najszybciej rozpocząć leczenie. Trwają obecnie badania mające na celu pełniejsze zrozumienie choroby, zidentyfikowanie większej liczby opcji leczenia i potencjalnego wyleczenia.
W przypadku schyłkowej niewydolności nerek może być konieczna dializoterapia lub przeszczep nerki. Przeszczep nerki jest często skutecznym leczeniem dla osób z zespołem Alporta, które rozwinęły schyłkową chorobę nerek.
Rokowanie w zespole Alporta zależy od wielu czynników, w tym od rodzaju mutacji genetycznej, płci pacjenta i czasu rozpoczęcia leczenia. U mężczyzn z zespołem Alporta sprzężonym z chromosomem X choroba zwykle przebiega ciężej niż u kobiet będących nosicielkami.
Wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia lekami ACE lub ARB może znacząco spowolnić postęp choroby nerek i opóźnić moment, w którym konieczna będzie dializoterapia lub przeszczep.
Osoby z zespołem Alporta mogą prowadzić aktywne życie, stosując się do zaleceń lekarskich. Ważne jest regularne monitorowanie funkcji nerek, ciśnienia krwi oraz stanu słuchu i wzroku.
Zdrowy styl życia jest szczególnie ważny dla osób z chorobą nerek. Pacjenci z zespołem Alporta mają większe prawdopodobieństwo rozwoju chorób serca, być może z powodu wysokiego ciśnienia krwi. Dlatego ważne jest, aby unikać palenia, które jest głównym czynnikiem ryzyka chorób serca, a także wprowadzać zmiany w diecie i ćwiczeniach fizycznych.
Osoby z zespołem Alporta mówiły o przyjęciu zdrowszego stylu życia, szczególnie w celu przedłużenia zdrowia nerek, co często obejmowało wprowadzenie zmian w diecie oraz podjęcie aktywności sportowej i ćwiczeń fizycznych. Ludzie wprowadzali różne zmiany w zależności od tego, jak byli dotknięci zespołem Alporta, a także od ilości wiedzy i informacji, które otrzymali.
Utrzymywanie zdrowego stylu życia, w tym odpowiednia dieta i ćwiczenia, może pomóc osobom z zespołem Alporta pozostać zdrowszymi przez dłuższy czas.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
