Badanie wosorytydu u dzieci z zespołem Turnera, niedoborem genu SHOX i zespołem Noonan niereagujących na hormon wzrostu
Badanie prowadzone w: Niemcy, Francja, Hiszpania, Włochy
To badanie kliniczne koncentruje się na ocenie działania leku zwanego wosorytydem u dzieci z określonymi schorzeniami wpływającymi na wzrost. Uczestnikami są dzieci z zespołem Turnera, niedoborem genu SHOX oraz zespołem Noonan, które nie odpowiadają odpowiednio na standardowe leczenie hormonem wzrostu (hGH).
Główne kryteria włączenia: Do badania mogą przystąpić dzieci w wieku od 3 lat – dziewczynki młodsze niż 10 lat, chłopcy młodsi niż 11 lat. Wymagane jest genetyczne potwierdzenie diagnozy jednego z wymienionych zespołów oraz wzrost znacznie poniżej średniej (wynik Z-score -2,00 lub niższy). Dzieci muszą być w stadium 1 według skali Tannera (przed rozpoczęciem dojrzewania) i otrzymywać ciągłe leczenie hGH przez co najmniej rok przed przystąpieniem do badania.
Główne kryteria wykluczenia: Z badania wykluczone są osoby bez potwierdzonej diagnozy jednego z trzech wymienionych zespołów oraz te spoza określonego zakresu wiekowego.
Cel badania: Badanie ma na celu porównanie skuteczności różnych dawek wosorytydu z kontynuacją terapii hormonem wzrostu. Przez sześć miesięcy monitorowany jest wzrost dzieci, a następnie badanie jest przedłużane do 24 miesięcy. Oceniane są zmiany wzrostu oraz bezpieczeństwo leczenia.
Badany lek: Wosorityd podawany jest w postaci zastrzyków podskórnych. Jest to analog peptydu natriuretycznego typu C, który wpływa na szlak regulujący wzrost kości. W badaniu stosowane są trzy różne dawki leku, które porównywane są z kontynuacją standardowego leczenia hormonem wzrostu.
Badanie terapii estrogenowej (doustnej i przezskórnej) u kobiet z zespołem Turnera
Badanie prowadzone w: Dania
To badanie porównuje dwie formy podawania estrogenu – estradiolu – u kobiet z zespołem Turnera: tabletkę doustną (Estrofem) oraz żel przezskórny (Divigel).
Główne kryteria włączenia: W badaniu mogą uczestniczyć kobiety z potwierdzonym zespołem Turnera w wieku od 18 do 50 lat, które już otrzymują terapię estrogenową. Dodatkowo do badania rekrutowana jest grupa kontrolna zdrowych kobiet, które wcześniej były zdrowe, nie przyjmują żadnych leków, nie używają tabletek antykoncepcyjnych i nie mają zaburzeń psychicznych.
Główne kryteria wykluczenia: Mężczyźni nie mogą uczestniczyć w tym badaniu. Wykluczone są również osoby bez diagnozy zespołu Turnera oraz te spoza określonego przedziału wiekowego.
Cel badania: Badanie ma na celu sprawdzenie, czy doustna i przezskórna forma estradiolu są równie skuteczne w leczeniu kobiet z zespołem Turnera. Przez okres do 14 dni monitorowane są zmiany w poziomach hormonów, szczególnie hormonu luteinizującego i hormonu folikulotropowego, które są ważnymi wskaźnikami odpowiedzi organizmu na leczenie.
Badane leki: Estrofem to tabletka powlekana przyjmowana doustnie raz dziennie, zawierająca estradiol. Divigel to żel zawierający 1 mg estradiolu, nakładany na skórę raz dziennie, który umożliwia wchłanianie hormonu bezpośrednio do krwiobiegu.
Badanie długoterminowych efektów doustnej i przezskórnej terapii estradiolem u kobiet z zespołem Turnera
Badanie prowadzone w: Dania
To długoterminowe badanie ocenia wpływ dwóch form terapii estrogenowej – doustnej (Estrofem) i przezskórnej (Divigel) – na różne aspekty zdrowia kobiet z zespołem Turnera.
Główne kryteria włączenia: Uczestniczkami mogą być kobiety z potwierdzonym zespołem Turnera w wieku od 18 do 50 lat, które już otrzymują terapię estrogenową. Podobnie jak w poprzednim badaniu, rekrutowana jest także grupa kontrolna zdrowych kobiet spełniających określone kryteria.
Główne kryteria wykluczenia: Z badania wykluczeni są mężczyźni, osoby bez diagnozy zespołu Turnera oraz te spoza określonego zakresu wiekowego.
Cel badania: Badanie przez rok monitoruje wpływ obu form terapii na metabolizm, układ hormonalny, układ sercowo-naczyniowy i krzepnięcie krwi. Uczestniczki przez pierwsze sześć miesięcy stosują jedną formę leczenia, a następnie przez kolejne sześć miesięcy drugą. Regularnie wykonywane są badania krwi, analiza składu ciała, ocena stanu sercowo-naczyniowego, testy siły mięśniowej oraz gęstości kości. Oceniana jest również jakość życia pacjentek.
Badane leki: Estrofem (tabletka doustna z estradiolem) oraz Divigel (żel przezskórny z estradiolem). Oba preparaty dostarczają estrogenu, ale różnią się drogą podania, co może wpływać na ich działanie w organizmie.
Badanie testosteronu i miristeinianu izopropylu u kobiet z zespołem Turnera
Badanie prowadzone w: Dania
To badanie ocenia wpływ terapii zastępczej testosteronem (TRT) u kobiet z zespołem Turnera, które już otrzymują terapię estrogenową.
Główne kryteria włączenia: W badaniu mogą uczestniczyć kobiety z zespołem Turnera (wszystkie typy) w wieku od 18 do 50 lat, które obecnie otrzymują terapię zastępczą estrogenem, mówią po duńsku i są płci żeńskiej.
Główne kryteria wykluczenia: Z badania wykluczeni są mężczyźni, osoby bez zespołu Turnera, te spoza określonego przedziału wiekowego oraz osoby z populacji wrażliwych wymagających szczególnej ochrony.
Cel badania: Badanie przez okres do 12 miesięcy bada, jak dodanie testosteronu do standardowej terapii estrogenowej wpływa na różne aspekty zdrowia, w tym poziomy hormonów, zdrowie serca, funkcje mózgu, skład ciała, jakość życia i aktywność fizyczną. Regularnie wykonywane są badania DXA do pomiaru masy kości, tkanki tłuszczowej i mięśniowej, a także obwodu brzucha i wagi.
Badany lek: Androgel – żel przezskórny zawierający testosteron, nakładany na skórę, dzięki czemu hormon wchłania się do organizmu. Część uczestniczek otrzymuje placebo (substancję obojętną) w celu porównania efektów rzeczywistego leczenia.
Badanie porównujące somapacitan i somatropinę w leczeniu niskiego wzrostu u dzieci z małą urodzeniową masą ciała, zespołem Turnera, zespołem Noonan lub idiopatycznym niskim wzrostem
Badanie prowadzone w: Niemcy, Włochy, Łotwa, Chorwacja, Bułgaria, Francja, Grecja, Belgia, Finlandia, Holandia, Portugalia, Polska, Litwa, Słowenia, Hiszpania, Austria
To duże międzynarodowe badanie porównuje nowy lek somapacitan podawany raz w tygodniu z codziennie stosowaną somatropiną (Norditropin) u dzieci z niskim wzrostem.
Główne kryteria włączenia: Dzieci nie mogły wcześniej otrzymywać żadnej terapii wspomagającej wzrost. Dla dzieci urodzonych małych w stosunku do wieku ciążowego (SGA) wymagane jest urodzenie z długością lub masą poniżej określonych norm krajowych. Chłopcy z SGA muszą mieć co najmniej 2 lata i 26 tygodni, ale mniej niż 11 lat, z objętością jąder poniżej 4 ml. Dziewczynki z SGA muszą mieć co najmniej 2 lata i 26 tygodni, ale mniej niż 10 lat, bez oznak rozwoju piersi. Dziewczynki z zespołem Turnera muszą mieć potwierdzoną diagnozę i spełniać podobne kryteria wiekowe. Dzieci z zespołem Noonan potrzebują diagnozy klinicznej według określonej skali. Dzieci z idiopatycznym niskim wzrostem muszą być przed okresem dojrzewania, z określonym wiekiem kostnym.
Główne kryteria wykluczenia: Z badania wykluczone są dzieci bez diagnozy wymienionych schorzeń, te spoza określonego zakresu wiekowego, z innymi schorzeniami mogącymi zakłócać badanie, przyjmujące leki wpływające na wzrost, po wcześniejszej terapii hormonem wzrostu, z alergiami na badany lek lub niezdolne do przestrzegania procedur badania.
Cel badania: Badanie sprawdza, czy somapacitan podawany raz w tygodniu jest równie skuteczny jak codzienny Norditropin w promowaniu wzrostu. Monitorowana jest szybkość wzrostu (przyrost wzrostu w czasie), wiek kostny, poziom glukozy na czczo i hemoglobina glikowana.
Badane leki: Somapacitan podawany jest raz w tygodniu w zastrzyku podskórnym za pomocą specjalnego pena w dawkach 5 mg, 10 mg lub 15 mg na 1,5 ml roztworu. Norditropin to codzienny zastrzyk podskórny również podawany penem. Oba leki to formy hormonu wzrostu.
Badanie bezpieczeństwa i skuteczności somapaticanu u dzieci z niskim wzrostem spowodowanym zespołem Noonan, zespołem Turnera, małą urodzeniową masą ciała lub idiopatycznym niskim wzrostem
Badanie prowadzone w: Polska, Hiszpania, Holandia
To długoterminowe badanie ocenia bezpieczeństwo i skuteczność somapaticanu u dzieci z trudnościami we wzroście spowodowanymi różnymi schorzeniami, w tym zespołem Turnera.
Główne kryteria włączenia: Dzieci urodzone małe w stosunku do wieku ciążowego (SGA) muszą być mniejsze niż typowy rozmiar dla liczby tygodni ciąży według standardów krajowych. Dziewczynki z zespołem Turnera muszą mieć otwarte nasady kostne (płytki wzrostowe wciąż umożliwiające wzrost) i diagnozę według lokalnej praktyki klinicznej. Dzieci z zespołem Noonan muszą mieć diagnozę według lokalnej praktyki i otwarte nasady kostne. Dzieci z idiopatycznym niskim wzrostem również muszą mieć otwarte nasady kostne. Wszystkie grupy muszą być w określonym przedziale wiekowym podczas badań przesiewowych.
Główne kryteria wykluczenia: Z badania wykluczeni są pacjenci z innymi poważnymi schorzeniami mogącymi zakłócać badanie, którzy otrzymywali inną terapię hormonem wzrostu w ciągu ostatnich 6 miesięcy, ze znanymi alergiami na badany lek, obecnie uczestniczący w innym badaniu klinicznym, z historią raka lub innej poważnej choroby, niezdolni do przestrzegania procedur badania lub ci, których w opinii badacza nie należy włączać do badania.
Cel badania: Badanie trwa do 156 tygodni (około 3 lat) i monitoruje bezpieczeństwo oraz skuteczność leku w pomaganiu dzieciom rosnąć. Regularnie mierzony jest wzrost i rejestrowane są wszelkie niepożądane zdarzenia medyczne.
Badany lek: Somapacitan to roztwór do zastrzyków podawany podskórnie raz w tygodniu za pomocą specjalnego pena-injektora w dawce 15 mg w 1,5 ml roztworu. Lek naśladuje działanie naturalnego hormonu wzrostu, stymulując wzrost i reprodukcję komórek.
Podsumowanie
Aktualnie prowadzonych jest 6 badań klinicznych dotyczących zespołu Turnera, koncentrujących się na różnych aspektach leczenia tego schorzenia. Trzy badania prowadzone są wyłącznie w Danii i dotyczą terapii hormonalnych u dorosłych kobiet – porównują różne formy podawania estrogenu (doustną i przezskórną) oraz oceniają wpływ dodania testosteronu do standardowej terapii estrogenowej. Te badania mają na celu optymalizację leczenia hormonalnego, które jest kluczowe dla zdrowia kobiet z zespołem Turnera.
Pozostałe trzy badania koncentrują się na problemie niskiego wzrostu u dzieci i są prowadzone w wielu krajach europejskich. Jedno badanie testuje wosorityd jako alternatywę dla dzieci niereagujących na standardowy hormon wzrostu, a dwa kolejne badania oceniają somapacitan – nowy lek podawany raz w tygodniu zamiast codziennie. Szczególnie interesujące jest duże międzynarodowe badanie somapaticanu prowadzone w aż 16 krajach, co świadczy o dużym zainteresowaniu tą terapią.
Zauważalna jest koncentracja badań w krajach skandynawskich (szczególnie Dania) oraz szerokie geograficzne rozproszenie badań pediatrycznych obejmujących wiele krajów Europy Środkowej, Południowej i Zachodniej, w tym Polskę. Wszystkie te badania mają na celu poprawę jakości życia osób z zespołem Turnera poprzez optymalizację dostępnych metod leczenia.